كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى ەكٸجاقتى كٷن تەرتٸبٸندەگٸ اۋقىمدى مەسەلەلەردٸ تالقىلادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆلاديمير پۋتينگە ومبى تٶرٸندە قوناقجايلىق تانىتقانى ٷشٸن العىس ايتتى. سونىمەن قاتار ححٸٸ ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى اياسىنداعى بٷگٸنگٸ جٷزدەسۋ قازاقستان-رەسەي ىقپالداستىعىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنداعى جان-جاقتى ديالوگتى جالعاستىرىپ, الداعى قادامداردى ناقتىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
– بٸز – اسا ٸرٸ ساۋدا سەرٸكتەستەرٸمٸز. بىلتىر ساۋدا كٶلەمٸ شامامەن 28 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. بيىلعى بەتالىسىمىز دا ٶتە جاقسى. ٶتكەن جىلعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا, بيىل بەس ايدا ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸنٸڭ قارقىنى ايتارلىقتاي ارتا تٷستٸ. رەسەي ەكونوميكامىزعا ينۆەستيتسييا سالاتىن ەلدەردٸڭ اراسىندا كٶش باستاپ تۇر. ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ شامامەن 30 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ. بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەردٸڭ ارقاسىندا جالپى قۇنى 53 ميلليارد دوللار بولاتىن 177 پەرسپەكتيۆتٸ ٶنەركەسٸپ جوباسىنىڭ تٸزٸمٸ جاساقتالدى. ونىڭ 122-سٸ ٸسكە اسىرىلدى. قازٸرگٸ كٷردەلٸ گەوساياسي جاعدايدى ەسكەرسەك, بۇل – كٶڭٸل قۋانتاتىن جەتٸستٸك, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى گۋمانيتارلىق سالاداعى ىقپالداستىق دەڭگەيٸن جوعارى باعالادى. سونداي-اق قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ومبىداعى فيليالىن اشۋعا قولداۋ بٸلدٸرگەنٸ ٷشٸن رەسەي مەملەكەتٸنٸڭ باسشىسىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستانداعى العاشقى اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن بٸرلەسە سالۋ جوباسىنىڭ اعىمداعى جاعدايى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
– ماعان بالقاش كٶلٸ ماڭىندا نىسان ورنىن دايىنداۋ جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىنداعانىن باياندادى. بۇل جوبا قازاقستان اۋماعىندا ەنەرگييانىڭ جاڭا تٷرٸن ٶندٸرۋگە عانا قاتىستى ەمەس. ول سونىمەن قاتار مەملەكەتتەرٸمٸزدٸڭ, ەڭ باستىسى, حالىقتارىمىزدىڭ جەنە ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ اراسىندا التىن كٶپٸر بولادى. ٶيتكەنٸ بٸز رەسەي كٶمەگٸمەن تەحنيكالىق كادرلاردى, كەيٸن اتوم يندۋستريياسى سيياقتى اسا كٷردەلٸ سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن جەرگٸلٸكتٸ قازاق ماماندارىن دايارلاعىمىز كەلەدٸ, – قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ پايىمداۋىنشا, فورۋم تاقىرىبى قازٸرگٸ حالىقارالىق جاعداي تۇرعىسىنان ەرەكشە ٶزەكتٸ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلەمدەگٸ ەڭ ۇزىن ەرٸ تۇتاس قۇرلىق شەكاراسىمەن تٷيٸسكەن قازاقستان مەن رەسەيگە ەۋرازيياداعى كٶلٸك-لوگيستيكا جٷيەسٸنٸڭ دامۋىندا جەتەكشٸ رٶل اتقارۋدى تاعدىردىڭ ٶزٸ بۇيىرتىپ وتىر.
– بۇل – قازٸرگٸ ٶتە كٷردەلٸ گەوساياسي جاعدايدا ەلدەرٸمٸزدٸڭ جاھاندىق بەسەكەدەگٸ ارتىقشىلىعىن ايقىندايتىن باستى فاكتور. بٸز كٷش-جٸگەر جۇمىلدىرۋدىڭ ارقاسىندا بۇل سالاداعى بارلىق مٸندەتتٸ تابىستى ەڭسەرٸپ, ينفراقۇرىلىمدى جٷيەلٸ دامىتىپ كەلەمٸز ەرٸ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸمٸزدٸ نىعايتا تٷستٸك. ٶتكەن جىلى ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى تەمٸرجول كٶلٸگٸمەن جٷك تاسىمالداۋ 3,5 پايىزعا ارتىپ, 92 ميلليون توننانى قۇرادى. سونىمەن قاتار قازاقستان اۋماعى ارقىلى ترانزيت تاسىمالى جاندانا تٷستٸ. تەك سوڭعى بەس جىلدا قىتاي – رەسەي – قىتاي باعىتى بويىنشا قازاقستان تەرريتوريياسىنان ٶتكەن كونتەينەرلٸك تاسىمالدىڭ كٶلەمٸ سەگٸز ەسە ارتتى. رەسەي – قازاقستان – قىتاي باعىتىنداعى ميلليونىنشى كونتەينەر ەلەۋلٸ مەجە بولدى. ەلبەتتە, مۇنىمەن شەكتەلٸپ قالمايمىز. اۆتوموبيل كٶلٸگٸمەن تاسىمالداۋ دا ەسەلەنە تٷستٸ. بىلتىر ونىڭ كٶلەمٸ 8,5 ميلليون تونناداي بولعان. بيىلعى بٸرٸنشٸ توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٶتكەن جىلعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 4,3 ميلليون تونناعا جەتٸپ, ەكٸ ەسەدەن اسا ۇلعايدى. بۇل سالاداعى بٸرلەسكەن جٷيەلٸ جۇمىستى جالعاستىرcاق, وسى قارقىندى ساقتاپ قالۋعا ەبدەن بولادى. مەن بۇعان سەنٸمدٸمٸن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك دەلٸزٸن دامىتۋعا ايرىقشا مەن بەرٸلٸپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. بىلتىر بۇل تاراپتاعى جٷك تاسىمالى ەدەۋٸر ٶسكەن.
تاعى بٸر ماڭىزدى باعىت – باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي دەلٸزٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, اقتٶبە – ۇلعايسىن جولىنداعى رەكونسترۋكتسييا دەلٸزدٸڭ ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن ەكٸ ەسە ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
– قولدانىستاعى تسيفرلىق پلاتفورمالار بازاسىندا «قازاقستان – رەسەي» تسيفرلىق كٶلٸك دەلٸزٸن پيلوتتىق رەجيمدە ٸسكە قوسۋدى ۇسىنامىن. سەبەبٸ بۇل – كٶلٸك نٶپٸرٸ كٶپ باعىتتاردىڭ بٸرٸ. ەكٸ ەلدٸڭ كٶلٸك-لوگيستيكا جٷيەسٸن تسيفرلىق تۇرعىدا تيٸمدٸ ينتەگراتسييالاۋ جەنە جاڭا تەحنولوگييالاردى كەڭٸنەن قولدانۋ بٸزگە ٶزارا ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸن ۇلعايتىپ, كٶلٸك اعىنىن ارتتىرۋعا جەنە جان-جاقتى ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بيىل مامىر ايىندا ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ پۋتيننٸڭ قازاقستانعا جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارى اياسىندا جٷرگٸزۋشٸسٸز جٷك كٶلٸكتەرٸ العاش رەت ەكٸ ەل ەكٸ ورتاسىندا قاتىنادى. مۇنى ايتۋلى ۋاقيعا دەۋگە بولادى. وسىناۋ سەتتٸ تەجٸريبە قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ كٶلٸك سالاسىنداعى سەرٸكتەستٸگٸ جاڭا تەحنولوگييالىق دەڭگەيگە شىققانىن كٶرسەتتٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
