مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسى 75-سەسسيياسىنىڭ جالپى ساياسي دەباتتارىندا سٶز سٶيلەدٸ. "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساي وتىرىپ پرەزيدەنت سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن جارييالايدى.
***
«بٸز قالايتىن بولاشاق. بٸزگە قاجەت بۇۇ: مۋلتيلاتەراليزمگە ۇجىمدىق ادالدىعىمىزدى ناقتىلاۋ»
(23 قىركٷيەك 2020 ج.)
قۇرمەتتٸ تٶراعا!
قۇرمەتتٸ باس حاتشى!
قۇرمەتتٸ دەلەگاتتار!
بٸز بيىل بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 75-جىلدىعىن اۋمالى-تٶكپەلٸ ەرٸ كٷردەلٸ سىن-قاتەرلەرگە تولى كەزەڭدە اتاپ ٶتٸپ وتىرمىز.
ونىڭ ٸشٸندە ەڭ باستىسى – COVID-19 پاندەميياسى. بۇل ٸندەت جاھاندىق ەكونوميكاعا وراسان زور زييانىن تيگٸزدٸ جەنە سونىڭ اۋىرتپالىعىنان ەلەم حالقى زارداپ شەگۋدە.
ادامزات تاريحىنداعى وسىنداي نەۋبەتكە قارسى تۇرىپ, بٸزدٸ اۋىر ٸندەتتەن قورعاۋ ٷشٸن العى شەپتە بولعان دەرٸگەرلەرگە بارشا وتانداستارىمنىڭ اتىنان شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن.
ەلەمدەگٸ قازٸرگٸ تٶتەنشە جاعداي دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ بۇزىلۋىنا, سونداي-اق گۋمانيتارلىق جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق كٷيزەلٸسكە الىپ كەلدٸ. بۇل – بٸزدٸڭ بەرٸكتٸگٸمٸز ٷشٸن زور سىناق. COVID-19 بٸزدٸڭ جٸبەرگەن قاتەلٸكتەرٸمٸز بەن اعاتتىقتارىمىزدى انىق كٶرسەتتٸ.
داعدارىسقا قارسى كٷرەس بارىسىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا كەرٸ ەسەر ەتكەن ساۋدا پروتەكتسيونيزمٸ مەن ساياسي ۇلتشىلدىقتىڭ ارتقانىن, سونداي-اق, «جاھاندىق توقىراۋدىڭ» كٷشەيە تٷسكەنٸن بايقادىق.
بٷگٸندە بٷكٸل ەلەم اۋمالى-تٶكپەلٸ وقيعالاردىڭ جاڭا تولقىنىنىڭ الدىندا تۇر. ونىڭ سالدارى ٶتە اۋىر بولۋى مٷمكٸن. ٶزارا سەنٸمنٸڭ جەتٸسپەۋٸ, حالىقارالىق بەسەكەلەستٸكتەگٸ تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸك, ساۋدا سوعىستارى مەن سانكتسييالار ورنىقتى دامۋدىڭ كەلەشەگٸنە نۇقسان كەلتٸرٸپ, ميللياردتاعان ادامنىڭ جارقىن ەلەمگە دەگەن ٷمٸتٸن ٷزدٸ.
قىرعي-قاباق سوعىستان كەيٸن قاراپايىم ادامنىڭ مٷددەسٸن كٶزدەيتٸن شىن مەنٸندەگٸ حالىقارالىق جٷيە قۇراتىن كەرەمەت مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانا المادىق. مۇنى مويىنداۋىمىز كەرەك. بولاشاق ۇرپاقتىڭ تاعدىرى بٸرٸنشٸ كەزەكتە بٸزدٸڭ, ياعني مەملەكەت باسشىلارىنىڭ وسى جاعدايدىڭ تۋىنداۋ سەبەبٸن قالاي تٷسٸنۋٸمٸزگە بايلانىستى بولىپ وتىر.
«جاڭا ەلەم» پاراديگماسىن قۇرۋعا بايلانىستى ورتاق ادامگەرشٸلٸك پارىزدى اتقارۋ مەسەلەسٸن ويلانۋىمىز قاجەت. قازٸرگٸ تاڭدا ادامزات ٷشٸن ماڭىزدى تاريحي ٶزگەرٸس جاسايتىن كەز كەلدٸ دەپ سانايمىن.
بۇۇ-نىڭ قۇرىلۋىنان جٷز جىل بۇرىن دٷنيەگە كەلگەن قازاقتىڭ ۇلى اقىنى, فيلوسوف اباي قۇنانبايۇلى تابىستى جاھاندىق ىنتىماقتاستىققا قاتىستى «ادامزاتقا نە كەرەك: سٷيمەك, سەزبەك, كەيٸمەك, قارەكەت قىلماق, جٷگٸرمەك, اقىلمەن ويلاپ سٶيلەمەك» دەگەن ٶزٸنٸڭ فورمۋلاسىن ۇسىنعان بولاتىن. اقىننىڭ بۇل وي-پٸكٸرٸن «ٶزارا ٷيلەسٸمگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن ادامزاتقا سٷيٸسپەنشٸلٸك, راقىمشىلىق, باتىل ەرەكەتتەر جەنە بايىپتىلىق كەرەك» دەپ تٷسٸنۋگە بولادى.
بۇل رەتتە قازٸرگٸ سىن-قاتەرلەرگە ۇجىم بولىپ تويتارىس بەرۋگە قاتىستى بٸرقاتار وي-پٸكٸرلەرٸمدٸ ورتاعا سالۋعا رۇقسات ەتٸڭٸزدەر.
قۇرمەتتٸ تٶراعا!
كوروناۆيرۋس ٸندەتٸ جاپپاي تارالا باستاعاننان كەيٸن بۇۇ-نىڭ تٷرلٸ قورلارى مەن باعدارلامالارى داعدارىسقا قارسى تۇرۋ ٷشٸن دەرەۋ جۇمىلدىرىلدى.
الايدا, حالىقارالىق قوعامداستىق اتالعان باعىتتا بۇدان دا كٶپ شارا قابىلداۋى كەرەك.
بٸرٸنشٸدەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸنٸڭ قۋاتتى جاھاندىق جٷيەسٸن قۇرۋ ماقساتىندا دامىعان ەلدەر مەن بۇۇ اگەنتتٸكتەرٸنٸڭ ۋاقىتىلى جەنە ٷيلەسٸمدٸ قولداۋى ارقىلى دامۋشى ەلدەردٸڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرٸندەگٸ ۇلتتىق ينستيتۋتتاردى جاڭعىرتۋعا باسىمدىق بەرۋ قاجەت.
ەكٸنشٸدەن, COVID-19 ٸندەتٸنە قارسى ۆاكتسينا ەزٸرلەۋ مەسەلەسٸن ساياسيلاندىرۋعا جول بەرمەۋ كەرەك. اتالعان ماڭىزدى مەسەلەدە ينۆەستيتسييا جەنە ساۋدا جٶنٸندەگٸ جان-جاقتى حالىقارالىق كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋ قاجەت. بۇل جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ ۆاكتسينا ٶندٸرٸسٸنە جەنە ونى جەتكٸزۋ بارىسىندا لوگيستيكالىق تاسىمالدىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
ٷشٸنشٸدەن, دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ, سونداي-اق, پاندەمييانىڭ الدىن الۋ جەنە وعان قارسى كٷرەس سالاسىندا جەكەلەگەن مەملەكەتتەردٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا حالىقارالىق مەديتسينالىق-سانيتارلىق ەرەجەلەردٸ قايتا قاراۋ قاجەتتٸگٸ تۋىنداۋى مٷمكٸن.
تٶرتٸنشٸدەن, بٸز بۇۇ اياسىندا اۋرۋلار مەن بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك ورتالىقتار جەلٸسٸن قۇرۋ يدەياسىن مۇقييات زەرتتەۋدٸ ۇسىنامىز. قازاقستان مۇنداي ورتالىقتىڭ بٸرٸن ٶز اۋماعىندا ورنالاستىرۋعا دايىن.
سوڭعى ەرٸ اسا ماڭىزدى مەسەلە: ەلەمدٸ جاۋلاعان جاھاندىق پاندەميياعا بايلانىستى بيولوگييالىق قارۋدى باقىلاۋ جٷيەسٸن ەزٸرلەۋ جەنە ٸسكە قوسۋ مەسەلەسٸ بۇرىنعىدان دا ٶزەكتٸ بولىپ وتىر.
قازاقستان بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ الدىندا ەسەپ بەرەتٸن ارنايى كٶپجاقتى ورگان – بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸك قۇرۋدى ۇسىنادى. بۇل ورگاننىڭ قىزمەتٸ باكتەريولوگييالىق (بيولوگييالىق) جەنە ۋلى قارۋدىڭ مول قورىن دايىنداۋعا, ٶندٸرۋگە تىيىم سالۋ جەنە ولاردى جويۋ تۋرالى 1972 جىلعى كونۆەنتسيياعا نەگٸزدەلەدٸ.
قۇرمەتتٸ دەلەگاتتار!
جاھاندىق ەكونوميكانى قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن كەلٸسٸلگەن شارالاردى شۇعىل قابىلداۋ قاجەت.
مەن باس حاتشىنىڭ ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ 10%-ىن قۇرايتىن ىنتالاندىرۋ جٶنٸندەگٸ شارالار توپتاماسىن جٷزەگە اسىرۋ قاجەت دەگەن ٷندەۋٸنە قوسىلامىن. سونىمەن قاتار, ونىڭ پاندەميياعا قارسى كٷرەس بارشاعا بٸردەي جەنە مول مٷمكٸندٸك جاساۋعا باعىتتالعان جاڭا عالامدىق كەلٸسٸمگە نەگٸزدەلۋٸ كەرەك دەگەن پٸكٸرٸن قولدايمىن.
ەڭ كەدەي ەلدەردٸڭ قارىزدارىن تٶلەۋٸن توقتاتۋ جٶنٸندەگٸ شارالار ەلەمدٸك نارىقتاعى تەرٸس فاكتورلاردى ازايتۋعا جەنە تٷسٸنٸكسٸزدٸكتٸ تٶمەندەتۋگە ىقپال ەتەدٸ دەپ ەسەپتەيمٸز. «ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸنە ينۆەستيتسييا سالعانداردىڭ قارىزدارىن جەڭٸلدەتۋ» فورمۋلاسىنا سەيكەس حالىقارالىق قارجى مەكەمەلەرٸ ٶز جۇمىستارىنا يننوۆاتسييالىق شەشٸمدەردٸ بەلسەندٸ ەنگٸزۋٸ كەرەك.
جاھاندىق دامۋدى قارجىلاندىرۋ جٶنٸندە الداعى ۋاقىتتا ٶتەتٸن جوعارى دەڭگەيدەگٸ كەزدەسۋدە ناقتى ەرٸ ماڭىزدى شارالار قابىلدانادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸن.
تەڭٸزگە شىعاتىن جولى جوق دامۋشى ەلدەر (تشجدە) ساۋدا-ساتتىققا جەنە كٶلٸك-لوگيستيكالىق كەشەنگە زور زييانىن تيگٸزگەن COVID-19 ٸندەتٸنەن اۋىر زارداپ شەكتٸ.
وسى دامۋشى ەلدەر توبىنىڭ قازٸرگٸ تٶراعاسى رەتٸندە قازاقستان ۆەنا ٸس-قيمىلدار باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋدى جانداندىرۋ ٷشٸن بۇۇ-نىڭ جول كارتاسىن قابىلداۋدى ۇسىندى.
ازاماتتارىمىز 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ورنىقتى دامۋدىڭ كٷن تەرتٸبٸ شەڭبەرٸندە قول جەتكٸزگەن ناقتى نەتيجەلەردەن زور ٷمٸت كٷتەدٸ.
ورنىقتى دامۋدىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-قيمىلداردىڭ ونجىلدىعى اياسىندا اتقارىلاتىن بٸرلەسكەن ٸس-ەرەكەتتەردٸڭ بۇرىنعى قارقىنىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن جەدەل ەرٸ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىس جٷرگٸزۋ قاجەت. بۇل بٸزدٸڭ ۇرپاعىمىز ٷشٸن الداعى ەڭ ماڭىزدى ونجىلدىق بولىپ تابىلادى.
باستى ماقساتقا, ياعني ەلەمدەگٸ اشتىقتى تولىق جويۋعا قول جەتكٸزۋٸمٸز كەرەك.
وسىعان بايلانىستى بٸز 2021 جىلى ازىق-تٷلٸك جٷيەلەرٸ جٶنٸندە سامميت ٶتكٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتەمٸز.
قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ جٶنٸندەگٸ يسلام ۇيىمى ازىق-تٷلٸك قورلارىن قۇرۋ ارقىلى اۋقىمدى حالىقارالىق گۋمانيتارلىق ناۋقانعا ٶز ٷلەسٸن قوسۋعا دايىن.
بٸز بٸردە-بٸر ادامدى, ەسٸرەسە, داعدارىستىڭ تاۋقىمەتٸن تارتقان ەيەلدەردٸ, جاستاردى, بالالاردى, قارتتاردى, مٷگەدەكتەردٸ قولداۋسىز جەنە كٶمەكسٸز قالدىرماۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتٸمٸزدٸ ناقتىلاۋعا تيٸسپٸز.
«ۇرپاقتىڭ ازىپ-توزۋىنا الىپ كەلەتٸن اپاتتى» بولدىرماۋ ٷشٸن بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ تاريحىنداعى ەڭ ٷلكەن توقىراۋعا جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك.
قازٸرگٸ زامانداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تيٸمدٸ شەشۋگە ازاماتتىق قوعام مەن جەكە سەكتوردىڭ بەلسەندٸ اتسالىسۋى ٶتە ماڭىزدى.
بيىل ۆولونتەرلٸك قوزعالىستىڭ بٷكٸل ەلەم حالقىنىڭ ىنتىماقتاستىعىنا سەرپٸن بەرگەنٸنە كۋە بولدىق.
ەرٸكتٸلەردٸڭ ايرىقشا رٶلٸنٸڭ بەلگٸسٸ رەتٸندە بۇۇ-عا دامۋ ماقساتىندا ۆولونتەرلەردٸ جۇمىلدىرۋدىڭ حالىقارالىق جىلىن جارييالاۋدى ۇسىنامىن. بيىل قازاقستاندا ۆولونتەرلەر جىلى دەپ جارييالاندى.
قۇرمەتتٸ تٶراعا!
پاندەمييا سالدارىنان بٸز تاعى دا ەكٸ ٷلكەن سىن-قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلٸپ وتىرمىز.
بٸرٸنشٸسٸ – يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جەنە قارۋسىزدانۋ داعدارىسى.
بٷگٸندە قازاقستان ٶز ەركٸمەن يادرولىق ارسەنالىنان باس تارتقان جەنە ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ اتوم سىناق پوليگونىن جاپقان مەملەكەت رەتٸندە بارشا ەلەمگە ٷلگٸ بولىپ وتىر. وسىلايشا بەيبٸتشٸلٸك مەسەلەسٸنە اسا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارايتىن ەل ەكەنٸن تانىتتى.
الايدا, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجيمٸ تولىق ٸسكە اسپاعاندىقتان ونىڭ قاۋپٸ سەيٸلگەن جوق.
وسى ورايدا, بارلىق مٷشە مەملەكەتتەر ادامزاتتى يادرولىق اپاتتان قۇتقارۋعا باعىتتالعان قاجەتتٸ ەرٸ كەزەك كٷتتٸرمەس بارلىق شارانى قابىلداۋ تۋرالى قازاقستاننىڭ يادرولىق دەرجاۆا سانالاتىن ەلدەرگە جولداعان ٷندەۋٸن قولدايدى دەپ ٷمٸتتەنەمٸن.
سوندىقتان بٸز بۇۇ-نىڭ تيٸستٸ ينستيتۋتتارىنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە, يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ بەلسەندٸ رٶلٸن جوعارى باعالايمىز.
بۇل رەتتە, يادرولىق قارۋى جوق ەربٸر مەملەكەتكە قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ زاڭدى تۇرعىدان مٸندەتتٸ كەرٸ كەپٸلدٸكتەرٸ بەرٸلۋٸ تيٸس دەپ سانايمىز. بٸز «يادرولىق بەستٸكتٸڭ» بارلىق مەملەكەتتەرٸن يادرولىق قارۋدان تازا ايماقتار تۋرالى شارتتىڭ تيٸستٸ حاتتامالارىن, سونىڭ ٸشٸندە سەمەي شارتىن راتيفيكاتسييالاۋعا شاقىرامىز.
كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ – بٸزدٸڭ ٶركەنيەتٸمٸزگە قاتەر تٶندٸرٸپ وتىرعان تاعى بٸر ەكزيستەنتسيالدى داعدارىس. بۇل مەسەلە قاۋٸپ تٶندٸرٸپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار باسقا قاتەرلەر ٷشٸن «قوزعاۋشى كٷش» قىزمەتٸن دە اتقارادى.
ادامزات بالاسى بۇل جاھاندىق سىن-قاتەرگە تٶتەپ بەرۋگە ەلٸ دە قاۋقارسىز. دەگەنمەن, كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنەن كەيٸنگٸ قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ كەزەڭٸندە قورشاعان ورتانى قورعاۋ تاقىرىبىن حالىقارالىق كٷن تەرتٸبٸنٸڭ باستى مەسەلەسٸ رەتٸندە كٶتەرۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولىپ وتىرمىز. بٸز بۇۇ-نىڭ كليماتتى جاقسارتۋدىڭ التى وڭ قادامى اتتى جوسپارى اياسىندا كٷش بٸرٸكتٸرۋگە مٸندەتتٸمٸز.
قازاقستان ٷشٸن ەكولوگييا مەسەلەلەرٸ ٶتە ٶزەكتٸ. ارال تەڭٸزٸنٸڭ اپاتتى جاعدايى مەن سەمەي پوليگونىنىڭ قاسٸرەتٸ, مۇزدىقتاردىڭ جىلدام ەرۋٸ جەنە شٶلەيت جەرلەردٸڭ كٶبەيۋٸ بٸزدٸڭ ەلٸمٸز بەن ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنە عانا ەمەس, بارشا ەلەمگە قاۋٸپ تٶندٸرٸپ وتىر.
قازبا وتىنىنا اسا قاتتى تەۋەلدٸ بولىپ وتىرعانىمىزعا, سونداي-اق كليمات جٶنٸندەگٸ پاريج كەلٸسٸمٸندەگٸ ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋدٸڭ ۇزاققا سوزىلۋىنا قاراماستان, ەلٸمٸز كٶمٸرتەكسٸز ەكونوميكانى دامىتۋعا قولداۋ كٶرسەتە بەرەدٸ.
بٸز ەكونوميكانى جەنە كەسٸپورىنداردى جاڭعىرتۋ ەسەبٸنەن 2030 جىلعا قاراي پارنيكتٸك گازداردىڭ قالدىقتارىن 15%-عا ازايتامىز.
بۇعان قوسا الداعى بەس جىل ٸشٸندە ەلٸمٸزدە ەكٸ ميللياردتان استام اعاش كٶشەتتەرٸن وتىرعىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
مۇنداي جاھاندىق سىن-قاتەرلەردٸ ەڭسەرۋ ٷشٸن بٸز بۇۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ٶزارا سەنٸمدٸ قايتا قالپىنا كەلتٸرۋگە جەنە كٶپجاقتى ينستيتۋتتاردى بٸرتٸندەپ كٷشەيتۋگە تيٸسپٸز.
بٷگٸندە مەملەكەتتەردٸڭ بٸر-بٸرٸنە دەگەن سەنٸمٸ جوعالىپ بارادى. بۇل حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ دامۋىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ.
بۇۇ جارعىسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن قاعيداتتارىنا بەيٸلدٸلٸك تانىتۋ – بٸزدٸڭ ورتاق مورالدىق مٸندەتٸمٸز.
سەنٸمدٸ نىعايتۋ شارالارىنا سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان ازيياداعى ٶزارا ٸس-قيمىل جەنە سەنٸم شارالارى جٶنٸندەگٸ كەڭەستٸ وسى ستراتەگييالىق ماڭىزدى ايماقتىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن ونى دامىتۋدىڭ تولىققاندى ۇيىمىنا اينالدىرۋعا نيەتتٸ.
ەلەمدٸك قاۋىمداستىق تٶزٸمدٸلٸك, ٶزارا تٷسٸنٸستٸك جەنە مەدەني الۋانتٷرلٸلٸك يدەولوگيياسىن تاباندىلىقپەن ٸلگەرٸلەتۋگە تيٸس دەپ سانايمىز. بۇل – جەك كٶرۋ جەنە تٶزٸمسٸزدٸككە قارسى تيٸمدٸ ٸس-قيمىلدىڭ كٸلتٸ.
بٸز تاعى بٸر جاھاندىق قاتەرگە – حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى تۇرۋ ٷشٸن ٷلكەن اليانس قۇرۋ قاجەتتٸگٸنە تاعى دا نازار اۋدارامىز.
بارلىق مەملەكەتتٸ تەرروريزمنەن ادا ەلەمگە قول جەتكٸزۋ تەرتٸبٸ كودەكسٸنە قوسىلۋعا شاقىرامىز.
قازاقستان – ٶز ەلٸنٸڭ ەيەلدەرٸ مەن بالالارىن سوعىس الاڭىنا اينالعان سيرييا مەن يراكتان الىپ شىققان العاشقى مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸ. مۇنداي شەشٸم قابىلداۋ وڭاي بولعان جوق, بٸراق اسا قاجەت ەدٸ.
بۇۇ پاندەمييا سالدارىن ەڭسەرۋ, ەكونوميكانى قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە جاھاندىق باسقارۋدى جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق شارالاردى ٷيلەستٸرۋگە تيٸس دەگەن بەرٸك ۇستانىمدامىز.
وسى رەتتە, بۇۇ-نىڭ ەربٸر اگەنتتٸگٸ ەلەم الدىندا تۇرعان مٸندەتتەرگە بايلانىستى ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن قاجەتتٸلٸگٸن دەلەلدەۋگە تيٸس.
بۇۇ-نىڭ بولاشاعى ٷشٸن بۇدان تيٸمدٸ ەرٸ فۋنكتسيونالدى ٷلگٸ قالىپتاستىرۋدان باسقا جول جوق دەپ سانايمىز.
بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا ايتىلاتىن سىن نەگٸزٸنەن ەدٸلەتسٸز. بٷگٸندە ۇيىمنىڭ اتقارىپ وتىرعان قىزمەتٸ مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ وعان بەرگەن ساياسي ەركٸندٸگٸمەن پارا-پار.
قۇرمەتتٸ جوعارى مەرتەبەلٸ مىرزالار!
اتالعان ٷش داعدارىستىڭ ەرقايسىسى ەرتٷرلٸ بولعانىمەن, ونىڭ بارلىعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەلەرٸندەگٸ ناقتى مەسەلەلەردٸڭ سالدارى بولىپ تابىلادى. حالىقارالىق تيٸمدٸ شارالاردى جەنە ۇلتتىق دەڭگەيدەگٸ قۋاتتى كٷش-جٸگەردٸ ٷيلەستٸرۋ ارقىلى عانا ادامداردىڭ بويىنداعى ٷمٸت وتىن جاعىپ, شىن مەنٸندە ەدٸلەتتٸ ەرٸ جاھاندىق ەلەمگە قول جەتكٸزۋگە بولادى.
قازاقستان ەكونوميكالىق جاعىنان قۋاتتى, دەموكراتييالىق تۇرعىدان دامىعان جەنە ەربٸر ازاماتتىڭ قاجەتتٸلٸگٸن قاناعاتتاندىرۋعا مەن بەرەتٸن «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قۇرۋعا نيەتتٸ.
وسىعان وراي بٸز بارشا حالقىمىزدىڭ مٷددەسٸنە سەيكەس دامۋعا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸن ساياسي جەنە ەكونوميكالىق تۇرعىدان اۋقىمدى رەفورمالاردى ٸسكە اسىرا باستادىق.
بٸز جالا جابۋدى قىلمىستىق ٸس اياسىنان شىعارىپ, ساياسي پارتييالار مەن بەيبٸت شەرۋ جٶنٸندە جاڭا زاڭدار قابىلدادىق.
ٶمٸر سٷرۋگە جەنە ادامنىڭ قادٸر-قاسيەتٸنە دەگەن ٸرگەلٸ قۇقىقتى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ٶلٸم جازاسىنان باس تارتۋعا باعىتتالعان ازاماتتىق جەنە ساياسي قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتٸنٸڭ ەكٸنشٸ فاكۋلتاتيۆتٸ حاتتاماسىنا قوسىلۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلدادىق.
كەلەسٸ ماڭىزدى باسىمدىق – ەيەلدەر مەن جاستاردىڭ تەڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە بالالاردى قورعاۋ مەسەلەسٸ.
بٸز گەندەرلٸك تەڭسٸزدٸك يندەكسٸنٸڭ كٶرسەتكٸشٸن ەكٸ ەسەگە تٶمەندەتٸپ, ەيەلدەر مەن جاستار ٷشٸن پارتييالاردىڭ سايلاۋ تٸزٸمدەرٸنە مٸندەتتٸ 30% كۆوتانى ەنگٸزدٸك.
پاندەمييا كەزٸندە تابىسىنان ۋاقىتشا ايىرىلعان 4,5 ميلليون ازاماتىمىزعا ايتارلىقتاي كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. بۇل ماقساتقا 1,1 ميلليارد دوللار قارجى بٶلٸندٸ. بٸر ميلليوننان استام ادامعا ازىق-تٷلٸك جەنە تۇرمىستىق زاتتار بەرٸلدٸ. مۇنىڭ بەرٸ – بٸزدٸڭ ايماقتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان شارالار.
ايماقتىق ىنتىماقتاستىق مەسەلەسٸن ەردايىم باستى نازاردا ۇستايمىز. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ايماقتاعى ەلدەردٸڭ تٷرلٸ سالالارداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدى ەدەۋٸر كەڭەيتۋٸنە بايلانىستى ورتالىق ازييا قارقىندى دامىپ كەلەدٸ.
ٶركەندەگەن, قۋاتتى جەنە بٸرتۇتاس ورتالىق ازييا ٶڭٸرلٸك جەنە جاھاندىق تاراپتاردىڭ مٷددەلەرٸنە ساي كەلەدٸ دەپ سەنەمٸن.
ٶڭٸرلٸك تۇراقتىلىققا كەلەتٸن بولساق, ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە. وسىعان بايلانىستى بٸز ٶڭٸرلٸك سۋ جەنە ەنەرگەتيكالىق كونسورتسيۋم قۇرۋدى ۇسىنامىز.
ورتالىق ازييانى دامىتۋ باعىتىنداعى كٷن تەرتٸبٸن ٷيلەستٸرۋ ٷشٸن بٸز الماتى قالاسىنداعى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى جٶنٸندەگٸ بۇۇ-نىڭ ٶڭٸرلٸك ورتالىعىن ينستيتۋتقا اينالدىرۋعا نيەتتٸمٸز.
قۇرمەتتٸ تٶراعا!
كەز كەلگەن داعدارىس جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشاتىنىن ەردايىم ەستە ساقتاعان جٶن. مۇنداي مٷمكٸندٸكتەردٸ تيٸمدٸ پايدالانا وتىرىپ, بٸز بارىنشا ٷيلەسٸمدٸ, ەدٸلەتتٸ ەرٸ ينكليۋزيۆتٸ ەلەم قۇرا الامىز.
جاھاندىق مەسەلەلەردٸ شەشۋدە العىشارتتارعا مەن بەرە وتىرىپ, عالامنىڭ شەكتەۋلٸ رەسۋرستارىن مۇقييات ساقتاۋ ٷشٸن الدىن الۋ شارالارىن بەلسەندٸ تٷردە ٸلگەرٸلەتۋ ماڭىزدى.
بٸزدٸڭ بارلىق كٷش-جٸگەرٸمٸز «بارلىعى ادام ٷشٸن» دەگەن مورالدى ۇستانىمعا باعىتتالۋعا تيٸس.
قازاقستان بارلىق ۇلتتى جارقىن ەرٸ باقىتتى بولاشاققا باستايتىن بۇۇ-نىڭ تۇراقتى مٷشەسٸ بولىپ قالا بەرەدٸ.
نازارلارىڭىزعا راقمەت.
