فوتو: اقوردا
استانادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن پارلامەنتتٸك رەفورما جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
جيىندا مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين پرەزيدەنتكە جۇمىس توبىنىڭ اتقارعان قىزمەتٸ تۋرالى بايانداپ, پارلامەنتتٸ ترانسفورماتسييالاۋعا قاتىستى ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەردٸڭ كٶلەمٸ اۋقىمدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ جۇمىس توبى مٷشەلەرٸنٸڭ ورتاق پٸكٸرٸن جەتكٸزٸپ, بۇل ٶزگەرٸستەر ساياسي جٷيەنٸ ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭعىرتۋعا ىقپال ەتەتٸنٸن ايتتى.
پرەزيدەنتتٸڭ قۇقىقتىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ كٶمەكشٸسٸ ەرجان جيەنباەۆ ازاماتتاردان كەلٸپ تٷسكەن ۇسىنىستار نەگٸزٸندە كونستيتۋتسييالىق رەفورما جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبى مٷشەلەرٸ ەزٸرلەگەن باستى تەسٸلدەر تۋرالى باياندادى.
اتاپ ايتقاندا, بىلتىرعى قازان ايىنان بەرٸ ٶتٸپ كەلە جاتقان وتىرىستاردا جاڭا پارلامەنتكە قاتىستى مەسەلەلەردٸڭ بەرٸ قارالدى. ونىڭ ٸشٸندە دەپۋتاتتار سانى, ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمدەرٸ, سايلاۋ تەرتٸبٸ, بٸر پالاتالى پارلامەنتتٸڭ زاڭ شىعارۋ تەتٸكتەرٸ, سونداي-اق ونىڭ بيلٸكتٸڭ ٶزگە ينستيتۋتتارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ قامتىلدى.
پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ناتاليا پان ازاماتتاردان, ساراپشىلاردان, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردەن e-Otinish جەنە eGov پلاتفورمالارى ارقىلى كەلٸپ تٷسكەن ۇسىنىستار تۋرالى اقپارات بەردٸ.
بٸرنەشە اي ٸشٸندە ساياسي پارتييالاردىڭ بارلىعى, ونداعان ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم, بيزنەس-قوعامداستىق ٶكٸلدەرٸ, قۇقىقتانۋشى عالىمدار مەن ساراپشىلار كونستيتۋتسييالىق رەفورماعا قاتىستى ٶز باستامالارىن جولداعان.
پارلامەنتتٸك رەفورمادان بٶلەك, جۇمىس توبىنا ازاماتتاردان مەملەكەتتٸك قۇرىلىمنىڭ جالپى مەسەلەلەرٸ مەن ساياسي جەنە قوعامدىق ينستيتۋتتاردى جەتٸلدٸرۋگە قاتىستى 1,6 مىڭعا جۋىق ۇسىنىس كەلٸپ تٷستٸ.
پارلامەنت مەجٸلٸسٸندەگٸ «Amanat» پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەلنۇر بەيسەنباەۆ جەنە «اق جول» پارتيياسىنىڭ كٶشباسشىسى ازات پەرۋاشەۆ, «جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييا» فراكتسيياسىنىڭ باسشىسى اسحات راحىمجانوۆ پارلامەنتتٸك رەفورما اياسىندا جٷزەگە اسىرىلاتىن كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەردٸڭ اۋقىمدى ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
ولار ٶڭٸرلەردە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ جۇمىس كەزدەسۋلەرٸ بارىسىندا ازاماتتاردىڭ الداعى ساياسي رەفورماعا ايرىقشا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق جيىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ كونستيتۋتسييالىق زاڭناما, سوت جٷيەسٸ جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى نۇرلان بەكنازاروۆ, پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى ٷنزيلا شاپاق, مارات بەشٸموۆ, نيكيتا شاتالوۆ, ساياساتتانۋشى بٶرٸحان نۇرمۇحامەدوۆ پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان مەملەكەت باسشىسى الداعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمانى تالقىلاۋ باستالعالى بەرٸ جارتى جىلعا جۋىق ۋاقىت ٶتكەنٸن ەسكە سالدى.
وسى كەزەڭ ٸشٸندە قوعامدا ەلدٸڭ جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگانىن ترانسفورماتسييالاۋدىڭ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸنە قاتىستى دۇرىس تٷسٸنٸك قالىپتاستى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قىركٷيەك ايىنداعى حالىققا ارناعان جولداۋىنان كەيٸن ٶربٸگەن قوعامدىق پٸكٸرتالاستاردى مۇقييات قاداعالاپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
مەملەكەت باسشىسى تالقىلاۋ نەتيجەسٸن, ساراپتاما قورىتىندىلارىن, ۇسىنىلعان تٷزەتۋلەردٸڭ جوبالارىن, سونداي-اق كونستيتۋتسييالىق رەفورماعا قاتىستى ازاماتتاردان كەلٸپ تٷسكەن ۇسىنىستاردى ەگجەي-تەگجەيلٸ زەردەلەۋدە.
ساياسي جٷيەنٸ ودان ەرٸ رەفورمالاۋدىڭ ماڭىزى مەن مازمۇنىنا توقتالعان پرەزيدەنت ينستيتۋتسيونالدىق نەگٸزدٸ تەرەڭ جاڭعىرتۋ جەنە زاڭ شىعارۋشى بيلٸك تارماعىن جٷيەلٸ تٷردە قايتا فورماتتاۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
– ەرتەڭ ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا مەن ەلٸمٸزدٸڭ تاعدىرىنا قاتىستى بۇل مەسەلە بويىنشا ناقتى پٸكٸرلەرٸمدٸ ايتامىن. ناقتىلاي ايتقاندا, ەلٸمٸزدٸڭ ساپالىق تۇرعىدان مٷلدەم جاڭا ساياسي تۇرپاتى قالىپتاسىپ جاتىر. پارلامەنتتٸك رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن كونستيتۋتسييانىڭ بٸردەن بٸرنەشە بٶلٸمٸن قايتا قاراۋ قاجەت بولادى. سوندىقتان اتا زاڭىمىزعا وسىعان دەيٸن ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرتۋلەردٸ ەسكەرسەك, جۇمىس توبى ۇسىنىپ وتىرعان تٷزەتۋلەر جوباسى قازاقستاننىڭ شىن مەنٸندە جاڭا كونستيتۋتسيياسى تۋرالى ايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
