مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ بەسٸنشٸ وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جٷزەگە اسىرۋعا زور ٷلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن جەنە كەڭەستە قابىلدانعان شەشٸمدەر ەلٸمٸزدەگٸ جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان رەفورمالارعا تىڭ سەرپٸن بەرگەنٸن ايتتى.
– بٷگٸنگٸ تاڭدا ۇلتتىق كەڭەستٸڭ ۇسىنىسىمەن 13 زاڭ قابىلداندى. تاعى 9 زاڭ جوباسى ەزٸرلەنٸپ جاتىر. زاڭ شىعارۋ جاۋاپتى جەنە كٷردەلٸ جۇمىس ەكەنٸ بارشاعا بەلگٸلٸ. وسى تۇرعىدان العاندا, كەڭەس مٷشەلەرٸ اۋقىمدى ٸستەر اتقارۋدا. ۇلتتىق كەڭەس العاشقى كەزەڭدە ٶز قىزمەتٸن كونسۋلتاتيۆتٸ-كەڭەسشٸ ورگان رەتٸندە باستادى. ال بٷگٸندە جاڭا رەفورمالار ۇسىناتىن ماڭىزدى قۇرىلىمعا اينالدى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق كەڭەس ۇسىنعان شارالار مەن باستامالار جايىندا ٶز ويىمەن بٶلٸستٸ. ەڭ الدىمەن, تۇرعىن-ٷي جەنە ەكونوميكا ساياساتىن جەتٸلدٸرۋ باعىتىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. بٷگٸندە قازاقستاندىقتار ٶز زەينەتاقى جيناعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن-ٷي جاعدايىن جاقسارتۋعا پايدالانا باستادى. اينالاسى بٸر ايدىڭ ٸشٸندە عانا مىڭداعان ازامات كٶپتەن كٷتكەن باسپاناسىن الدى, يپوتەكاسىن ٶتەدٸ نەمەسە نەسيەسٸن ازايتتى. دەگەنمەن, تۇرعىن-ٷي مەسەلەسٸ ەلٸ دە ٶزەكتٸ بولىپ وتىر.
– مەن ٷكٸمەتتٸڭ قاڭتار ايىنداعى كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا تۇرعىن-ٷي ساياساتىن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن جاڭا ۇسىنىستار ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردىم. ٷكٸمەت ايتارلىقتاي تيٸمدٸ ۇسىنىستار بەردٸ. جالپى بۇل ۇسىنىستاردى قولدايمىن. دەگەنمەن نارىقتىڭ ٶز ەرەجەسٸ بار. ناقتى ەكونوميكالىق فاكتورلارعا بايلانىستى قۇرىلىس كومپانييالارى قازٸر ارزان ٷي سالۋعا مٷددەلٸ ەمەس. سول سەبەپتٸ قولجەتٸمدٸ ەرٸ ساپالى ٷي سالۋدى جانداندىرۋ ٷشٸن قۇرىلىس كومپانييالارىمەن وففتەيك, ياعني, الدىن الا ساتىپ الۋ كەلٸسٸمٸن جاساۋ كەرەك. سوعان سەيكەس تۇرعىن ٷيلەر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنداعى باعامەن ساتىپ الىنادى. مۇنداي تەسٸل سىناق جوبالارى اياسىندا الدىن الا پىسىقتالدى. ەندٸ مۇنى بٷكٸل ەل بويىنشا جٷزەگە اسىرعان جٶن. بۇل قادام از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە قۇنى قولجەتٸمدٸ جاڭا تۇرعىن ٷيلەر سالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت اۋىلدىق جەرلەردەگٸ تۇرعىن-ٷي مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن كەسٸپكەرلەر ٶز جۇمىسشىلارىنا ارناپ ٷي سالسا, وعان كەتكەن شىعىننىڭ 50 پايىزىنا دەيٸن قايتارۋدى ۇسىندى. بۇل ۇسىنىس اۋىلدى دامىتۋعا جان-جاقتى سەپتٸگٸن تيگٸزٸپ, ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸ ارتتىرىپ, قاجەتتٸ مامانداردى, ەڭ الدىمەن, مۇعالٸمدەر مەن دەرٸگەرلەردٸ, مال دەرٸگەرلەرٸن تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ٷكٸمەت بۇل تەسٸلدٸ وسى جىلدىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىنان قالدىرماي قولدانىسقا ەنگٸزۋٸ كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى ايماقتارداعى ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالاردىڭ جۇمىسىن قايتا رەفورمالاپ, ولاردى تولىققاندى ينستيتۋتقا اينالدىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ولاردىڭ جۇمىسى اشىق ەرٸ قوعامنىڭ تولىق باقىلاۋىندا بولۋعا تيٸس. ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالاردىڭ قىزمەتٸن ٷيلەستٸرۋ ٷشٸن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ قۇزىرەتٸن كٷشەيتۋ كەرەك. ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ جەنە ونىڭ ەنەرگييا سىيىمدىلىعىن تٶمەندەتۋ شارالارىمەن قاتار, «جاسىل تەحنولوگييا» باعىتىنا قادام باسا بەرۋ كەرەك.
– دەل وسىنداي ستراتەگييالىق ماڭىزدى سالاعا قاتىستى مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ ۇستانىمدارى مەن شارالارى بەلگٸسٸز كٷيٸندە تۇر. سوندىقتان بالامالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا جاڭا زاڭ ەزٸرلەۋ قاجەت. وندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن عانا ەمەس, بارلىق بالامالى قۋات كٶزدەرٸن رەتتەۋدٸڭ تەسٸلدەرٸ مەن نورمالارىن دا كٶرسەتۋ كەرەك. ٷكٸمەتكە تيٸستٸ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەپ, ونى پارلامەنتتٸڭ قاراۋىنا ەنگٸزۋدٸ تاپسىرامىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸلٸم سالاسىن دامىتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتٸپ, ٷكٸمەتكە 600 قازاقستاندىق بٸلٸم بەرۋ رەسۋرستارىنا ليميتسٸز قول جەتكٸزە وتىرىپ, «بٸلٸم» ۇيالى وپەراتورلارىنىڭ تاريفتٸك جوسپارىن مەرزٸمٸن شەكتەمەي ۇزارتۋدى, سونداي-اق, مەكتەپتەردٸڭ وتاندىق بٸلٸم بەرۋ رەسۋرستارىنا تەگٸن قول جەتكٸزۋٸن قاماماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى.
– تاعى بٸر ماڭىزدى مٸندەت – پەداگوگيكا جەنە مەديتسينا كادرلارىن دايارلاۋ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە كٶپتەگەن ٶڭٸرلەردە وسى سالا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى ەرەكشە بايقالىپ وتىر. بۇل – ٶتە كٷردەلٸ مەسەلە. ونى جەدەل شەشۋٸمٸز كەرەك. مەملەكەت وسى احۋالدى تٷزەتۋ ٷشٸن ناقتى شارالاردى قولعا الدى. مۇعالٸمدەر مەن دەرٸگەرلەردٸڭ جالاقىسىن كٶبەيتٸپ, ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەسٸن ارتتىرىپ جاتىرمىز. بۇعان دەيٸن بٸز پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيتىن ستۋدەنتتەردٸڭ ستيپەنديياسىن كٶتەرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادىق. بۇل قادام ٶز جەمٸسٸن بەردٸ. سوندىقتان مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىنداعى ستيپەندييانى كٶبەيتۋ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ينكليۋزيۆتٸ قوعامدىق ورتا قالىپتاستىرۋ مەسەلەسٸنە جەكە-دارا توقتالدى. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردى جٷيەلٸ تٷردە قولداۋ دامىعان جەنە ەلەۋمەتتٸك جاۋاپتى مەملەكەتتەرگە تەن. قازاقستان بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ٷنەمٸ جاقسارتىپ وتىرۋعا تيٸس. سەبەبٸ ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالار سانى ٶسۋدە. سونىمەن قاتار مۇنداي ٸسكە مامانداندىرىلعان ۇيىمداردىڭ الاڭسىز جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن قولدانىستاعى نورمالار ەسكٸرگەن.
– ٶڭٸرلەردٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن جەنە قازٸرگٸ زامانعى ستاندارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ, اتالعان سالاداعى نورماتيۆتەردٸ جاڭارتۋ قاجەت. بٷگٸندە بٸر پسيحولوگييالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كوميسسييا 60 مىڭ بالانى قامتيدى. ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن بۇل نورماتيۆتٸ 50 مىڭ بالاعا دەيٸن تٶمەندەتۋ كەرەك. بالالاردى سەبي كەزٸنەن باستاپ سكرينينگتەن ٶتكٸزۋ ٸسٸن جاقسارتۋ, العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋ ۇيىمدارى جانىنداعى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ جۇمىسىن كٷشەيتۋ قاجەت. ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالا مەن ونىڭ وتباسى ٷشٸن بٸرىڭعاي مارشرۋت تٷرٸندە ٸس-قيمىلداردىڭ تٷسٸنٸكتٸ الگوريتمٸن جاساۋى تيٸس. ٶڭٸرلەردەگٸ ارناۋلى مەكەمەلەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, وندا بالا دٷنيەگە كەلگەننەن باستاپ مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتٸڭ بارلىق تٷرٸ ۇسىنىلۋى كەرەك. بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ەرەكشە بالالاردىڭ بٸلٸم الۋ قۇقىقتارىن ٸسكە اسىرۋ مەسەلەسٸنە ايىرىقشا نازار اۋدارعانى جٶن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت مٷگەدەكتٸكتٸ انىقتاۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋدٸ تاپسىردى. ول ٷشٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ مەن ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸن بٸرٸكتٸرۋ كەرەك. وسىلايشا ازاماتتار ٶزدەرٸنە قاجەتتٸ قىزمەتتٸڭ بارلىعىن بٸر عانا مەديتسينالىق مەكەمەدەن الۋعا تيٸس. بۇل جوبا بيىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ سىناق رەتٸندە, ال 2022 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تولىققاندى جٷزەگە اسۋى قاجەت. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامداردىڭ تۇرعىن ٷيلەرگە, ەلەۋمەتتٸك نىساندارعا كٸرٸپ-شىعۋىن جەنە كٶلٸكتەرگە مٸنٸپ-تٷسۋٸن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ.
– ٸس جٷزٸندە جٷرٸپ تۇرۋى قيىن ازاماتتاردىڭ ٶزدٸگٸنەن ٷيدەن شىعا الماي قالاتىن كەزدەرٸ بولادى. بۇل جەردە ولاردىڭ قانداي دا بٸر نىسانعا بارۋى جەنە ونىڭ ٸشٸندە ٶزدٸگٸنەن جٷرٸپ تۇرۋى تۋرالى ايتۋدىڭ ٶزٸ ارتىق. مۇنداي كٷردەلٸ ەرٸ قولايسىز جاعدايدى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتۋ قاجەت. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ تۇلعالاردىڭ قاجەتتٸ نىساندارعا قيىندىقسىز جەتۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «تابالدىرىقتان تابالدىرىققا» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ٸستەيتٸن ناقتى نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ تەز ارادا قابىلداۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار قاجەتتٸ نىسانداردىڭ تٸزٸمٸن نەمەسە كارتاسىن ەزٸرلەۋٸ تيٸس. اتالعان تٸزٸمدە بارىنشا قاجەتتٸ ۇيىمدار, ولاردىڭ قاتارىندا حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ جەنە باسقا دا مەكەمەلەر بولعانى جٶن. سونىڭ نەگٸزٸندە ەكٸمدەر اتالعان نىسانداردى تالاپتارعا تولىق سەيكەستەندٸرۋٸ كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا قاتىستى ٷكٸمەت, جۇمىس بەرۋشٸلەر مەن كەسٸپوداق ٶكٸلدەرٸ ەزٸرلەپ جاتقان قازاقستانداعى ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ ٸس-قيمىل جوسپارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار بۇۇ ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ جوعارعى كوميسسارىنىڭ باسقارماسى ەزٸرلەگەن 14 جاھاندىق ينديكاتور نەگٸزٸندە ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋ بويىنشا باعالاۋ جٷيەسٸنٸڭ ۇلتتىق ينديكاتورلارىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزۋدٸ جولعا قويۋ ۇسىنىلدى. ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن «ەلەۋمەتتٸك كەسەلدەردەن» قورعاۋ ماقساتىندا كەمەلەتكە تولماعانداردى قۇمار ويىندارعا تارتقان نەمەسە سونداي جاعدايعا جول بەرگەن زاڭدى تۇلعالاردى ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ ۇسىنىلدى. ەيەلدەرگە قاتىستى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كٶرسەتۋ مەسەلەسٸ دە ٶتكٸر ەلەۋمەتتٸك پروبلەما رەتٸندە ايتىلدى.
– جىل سايىن ەلٸمٸزدە ەيەلدەرگە قاتىستى 2,5 مىڭنان استام قىلمىستىق ٸس تٸركەلەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە ادام ٶلٸمٸنە الىپ كەلەتٸن جاعدايلار دا بار. بۇل ٶتكٸر مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ كٷش بٸرٸكتٸرۋٸ قاجەت. بۇل رەتتە, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە قاراستى 1999 جىلى قۇرىلعان ەيەلدەر مەن بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ارنايى بٶلٸمشەلەر ماڭىزدى رٶل اتقارادى. اتالعان بٶلٸمشەلەر پوليتسييا مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ اراسىندا دەنەكەر بولۋى كەرەك. الايدا كەزٸندە ولاردىڭ شتاتتىق سانى, ەسٸرەسە, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتٸلەرٸ جيٸ تٸركەلەتٸن ايماقتاردا ەكٸ ەسەگە دەيٸن قىسقارتىلدى. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە ەيەلدەر مەن بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ارنايى بٶلٸمشەلەردٸڭ شتاتىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋدٸ تاپسىرامىن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ٶز جولداۋىندا تٷزەۋ مەكەمەلەرٸ مەن پوليتسييانىڭ ارنايى عيماراتتارىنداعى «كٶزدەن تاسا» ۋچاسكەلەردٸ بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىرعان بولاتىن. ەندٸ, اتالعان ماقساتتى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە قۇقىق قورعاۋشىلارمەن بٸرلەسٸپ, ناقتى ٸس-قيمىل جوسپارىن ەزٸرلەۋٸ تيٸس. بۇدان بٶلەك پارلامەنتكە ادۆوكاتتاردىڭ كەسٸبي ەدەپ ساقتاماعانى جەنە زاڭ كٶمەگٸن كٶرسەتۋ قاعيداتتارىن بۇزعانى ٷشٸن ٶمٸر بويىنا ليتسەنزيياسىنان ايىرۋ تۋرالى نورمانى الىپ تاستاۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي رەفورمالاردى دەيەكتٸ ٸسكە اسىرۋعا باسا مەن بەرەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ اياسىندا تيٸستٸ زاڭ جوباسىن دايىنداۋ تاپسىرىلدى. بيىل كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋ ٶتكٸزٸلەدٸ.
– بۇل ەلٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸندەگٸ ەلەۋلٸ وقيعا بولماق. سايلاۋ تۋرالى زاڭناماعا ەنگٸزٸلەتٸن بارلىق ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار پىسىقتالۋدا. تيٸستٸ زاڭ الداعى ۋاقىتتا قابىلدانادى. سودان كەيٸن عانا كەنتتەردٸڭ, اۋىلدار مەن اۋىلدىق وكرۋگ ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋىنا قاجەتتٸ بارلىق نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق نەگٸز تولىعىمەن قالىپتاستى دەپ ايتا الامىز. بٸراق, بٸز مۇنىمەن شەكتەلٸپ قالمايمىز. كەلەسٸ ماڭىزدى قادام – اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋى. مەن بۇل سايلاۋدى 2024 جىلى ٶتكٸزۋ كەرەك دەپ سانايمىن. وسى باستاما ەلٸمٸزدٸ دەموكراتييالاندىرۋعا جەنە جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ ينستيتۋتىن نىعايتۋعا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسادى دەپ سەنەمٸن. تٷپتەپ كەلگەندە, اۋدانداردا سايلاۋ ٶتكٸزۋ حالىق بيلٸگٸن ورناتۋدىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ بولماق, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت قوس ازاماتتىعى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ كٷشەيتٸلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەت پەن مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸنەن بۇعان دەيٸن بەرٸلگەن مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەر مەن كۆازيمەملەكەتتٸك ۇيىم باسشىلارى اراسىندا قوس ازاماتتىعى بار ادامداردى جۇمىستان شىعارۋ تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ ەسەبٸن سۇرادى.
مەملەكەت باسشىسى جەر مەسەلەسٸنٸڭ ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, قازاق جەرٸنٸڭ شەتەلدٸكتەرگە ساتىلمايتىنى تۋرالى بۇعان دەيٸن دە بٸرنەشە مەرتە مەلٸمدەگەنٸن ەسكە سالدى.
– بۇل مەسەلەگە قاتىستى قاۋەسەتتەردٸ توقتاتۋ قاجەت. سوندىقتان مەن مىناداي ناقتى شەشٸمدەر قابىلدادىم. بٸرٸنشٸدەن, شەتەلدٸكتەرگە جەنە شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعالارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن ساتۋعا, جالعا بەرۋگە زاڭ جٷزٸندە بٸرجولا تىيىم سالۋدى تاپسىرامىن. بۇل شەتەلدٸكتەردٸڭ ٷلەسٸ بار زاڭدى تۇلعالارعا دا قاتىستى. مەن مۇنى پرەزيدەنتتٸڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسى ارقىلى جەدەل تٷردە جٷزەگە اسىرۋ قاجەت دەپ شەشتٸم. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ دەل وسى مەسەلەگە بايلانىستى تيٸستٸ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋٸ كەرەك. ەكٸنشٸدەن, بٸر ايدىڭ ٸشٸندە جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانى قۇرىپ, 25 ناۋرىزدا جۇمىسقا كٸرٸسۋدٸ تاپسىرامىن. كوميسسييانىڭ قۇرامىنا اگرارلىق سەكتوردىڭ بەدەلدٸ ٶكٸلدەرٸن جەنە جەر مەسەلەسٸن جەتٸك بٸلەتٸن ساراپشىلاردى قوسۋ كەرەك. ٷشٸنشٸدەن, ٷكٸمەتكە بيىلعى تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن جەر رەفورماسىنىڭ نەگٸزگٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ورتاق مەمٸلە ارقىلى تٷبەگەيلٸ بايلام جاساۋدى تاپسىرامىن. تٶرتٸنشٸدەن, كوميسسييا جۇمىسىنىڭ ەربٸر كەزەڭٸ جەنە وندا ۇسىنىلعان شارالار تۋرالى حالىقتى ٷنەمٸ حاباردار ەتٸپ وتىرۋ كەرەك. باستى مٸندەتتٸڭ بٸرٸ – كوميسسييا جۇمىسىنىڭ جەنە شەشٸم قابىلداۋدىڭ مەيلٸنشە اشىقتىعىن كٶرسەتۋ. ەڭ باستىسى, جەر شەتەلدٸكتەرگە ساتىلمايتىنى تۋرالى تٷبەگەيلٸ شەشٸم قابىلداندى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
جيىن سوڭىندا پرەزيدەنت ۇلتتىق كەڭەستٸڭ ماڭىزدى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ مەملەكەت پەن قوعام اراسىندا تيٸمدٸ بايلانىس ورناتۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق جۇمىس, ەڭ الدىمەن, ازاماتتارىمىزدىڭ الدىنداعى ٷلكەن ميسسييا ەرٸ جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸك. ۇلتتىق كەڭەس ٷيلەسٸمدٸ قوعامدىق ورتانىڭ دامۋىنا, ٶركەنيەتتٸ ديالوگ نورمالارىنىڭ تٷبەگەيلٸ قالىپتاسۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزۋٸ تيٸس.
