قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن القا مەجٸلٸسٸ ٶتتٸ. جيىندا بيىلعى 9 ايدا ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارى اتقارعان جۇمىستىڭ قورىتىندىلارى جەنە پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسى قارالدى.
شاراعا ٸٸم قىزمەتٸ مەن پوليتسييانىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرٸنٸڭ باسشىلارى جەنە ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ايماقتارىنىڭ ۋچاسكەلٸك ينسپەكتورلارى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى جيىنعا دەيٸن ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنا قاراستى ارنايى تەحنيكالاردى قاراپ شىعىپ, نۇر-سۇلتان قالاسى پوليتسييا دەپارتامەنتٸ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتٸمەن تانىستى.
پرەزيدەنت كوروناۆيرۋس پاندەميياسى كەزٸندە ۋاقىتپەن ساناسپاي ٶز مٸندەتتەرٸن ابىرويمەن اتقارعان ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرٸنە ريزاشىلىق بٸلدٸردٸ.
مەملەكەت باسشىسى ٸٸم جٷيەسٸندەگٸ كٷندەلٸكتٸ جۇمىستىڭ قاۋٸپ پەن قاتەرگە تولى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ٶزٸنٸڭ قىزمەتتٸك مٸندەتتەرٸن ورىنداۋ كەزٸندە 797 پوليتسەي قازا تاۋىپ, 2604 قىزمەتكەر اۋىر دەنە جاراقاتتارىن العان.
– مەملەكەتتٸڭ تۇراقتىلىعىن جەنە قوعامنىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸن ساقتاۋ – باستى مٸندەت. وسىنداي سەتتە پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كەسٸبي دەڭگەيٸنە, وتانشىلدىق رۋحىنا, قاجىر-قايراتىنا كٶپ نەرسە بايلانىستى. مۇنى ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرٸ جەتە تٷسٸنەدٸ دەپ ويلايمىن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, بيىل قورداي اۋدانىندا جەنە سەتپاەۆ قالاسىندا بولعان قايعىلى وقيعالاردان ساباق الۋ قاجەت.
– بەيبٸت كٷندە حالقىمىزدىڭ اماندىعىن, بەرەكە-بٸرلٸگٸن ساقتاي الماساق, مەملەكەتٸمٸزگە سىن. ۇلتارالىق كەلٸسٸم مەن تاتۋلىق, قوعامداعى تۇراقتىلىق – بٸزدٸڭ باستى قۇندىلىقتارىمىز. حالىقتىڭ كٶڭٸلٸ الاڭسىز, ۇيقىسى تىنىش بولۋى كەرەك. پوليتسييا تەرتٸپ ساقشىسى ەكەنٸن سٶز جٷزٸندە ەمەس, ٸس جٷزٸندە دەلەلدەي بٸلۋگە تيٸس, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارى مەن ازاماتتاردىڭ ٶزارا قارىم-قاتىناسىندا قىزمەت كٶرسەتۋ مودەلٸن ەنگٸزۋ ماڭىزدى ەكەنٸن, وعان «پوليتسييا قادامدىق قولجەتٸمدٸلٸكتە» قاعيداتىن نەگٸزگە الۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ۋچاسكەلٸك ينسپەكتور – بەلگٸلٸ بٸر اۋماقتاعى قىلمىستى بولدىرماۋدا, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ مەسەلەلەرٸن شەشۋدە, قىلمىستىڭ تٸكەلەي نەمەسە جاناما تٷردە الدىن الۋدا, ازاماتتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋدا باستى تۇلعا سانالادى. حالىقپەن اشىق ديالوگ جٷرگٸزۋ كەرەك. ولاردىڭ جەرگٸلٸكتٸ پوليتسييادان نە كٷتەتٸنٸن بٸلٸپ, كٶمەك كەرەك كەزٸندە قاستارىنان تابىلۋى قاجەت. وتانداستارىمىزدىڭ سەنٸمٸنە باسقاشا يە بولۋ مٷمكٸن ەمەس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قۇرىلىمدىق ٶزگەرٸستەردٸ جالعاستىرا بەرۋدٸ, ونسىز قولعا العان رەفورمالاردى تابىستى جٷزەگە اسىرۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ ويىنشا, پوليتسييا قوسالقى فۋنكتسييالاردان ٶكٸنبەستەن باس تارتۋى كەرەك.
– قازٸر پوليتسييا تٸكەلەي ٶز مٸندەتتەرٸنە جاتپايتىن جۇمىستارمەن اينالىساتىن ۋاقىت ەمەس. بۇل باعىتتا العاشقى قادام جاسالدى. ٸٸم-نٸڭ قۇرامىنان تٶتەنشە جاعدايلار جٶنٸندەگٸ قىزمەت بٶلٸندٸ. ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارى قۇرىلىمدارىن ودان ەرٸ وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارى قۇقىق قورعاۋ جەنە سوت جٷيەسٸن رەفورمالاۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ شەڭبەرٸندە جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى. بٸراق بۇل پوليتسييانىڭ قىزمەتٸن ەلسٸرەتۋ دەگەن سٶز ەمەس. ٸٸم جەنە ونىڭ قۇرىلىمدىق بٶلٸمشەلەرٸ تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتۋدە مەملەكەتتٸڭ نەگٸزگٸ تٸرەك كٷشٸ بولعان جەنە سولاي بولا بەرەدٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى كادر ساياساتىنا باسا مەن بەردٸ. ول پوليتسييا قىزمەتٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسى اياسىندا ۆەدومستۆولىق وقىتۋ مەكەمەلەرٸ قايتا ۇيىمداستىرىلىپ, قىزمەتكەرلەردٸ ٸرٸكتەۋ جۇمىسى جەتٸلدٸرٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– پوليتسييادا دٶرەكٸلٸك پەن بٸلٸكسٸزدٸككە جول بەرٸلمەۋٸ كەرەك. مۇندا جوعارى دايىندىقپەن كەلگەن جەنە ٶز ٸسٸنە شىنايى بەرٸلگەن ماماندار جۇمىس ٸستەۋٸ قاجەت. مەملەكەت پەن قوعام وڭتايلى ٶزگەرٸستەردٸ كٷتٸپ وتىر. تەرتٸپ ساقشىلارى ازاماتتارعا ٷلگٸ بولۋعا تيٸس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت پوليتسييا قىزمەتٸن تسيفرلاندىرۋ, زاڭسىز ەسٸرتكٸ اينالىمىمەن كٷرەستٸ كٷشەيتۋ, تٷزەتۋ جٷيەسٸنٸڭ جاعدايىن جاقسارتۋ كەرەك ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
– ەلدەگٸ كٷردەلٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايدا قىلمىستىڭ ٶرشۋٸنە جەنە تٷرمە «تەرتٸبٸنٸڭ» تارالۋىنا مٷلدە جول بەرۋگە بولمايدى. ونداعى جاعدايدىڭ اسا مەز ەمەس ەكەنٸ مەلٸم. باس بوستاندىعىنان ايىرماي جازالاۋعا قاتىستى تٷيتكٸلدەر بار. مينيسترلٸك قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸندەگٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ بويىنشا نەتيجەلٸ جۇمىستار كٶرسەتۋٸ كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ٶز سٶزٸندە قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي, زاڭعا سەيكەس, ازاماتتارعا جەنە جالپى مەملەكەتكە قاۋٸپ كەلتٸرمەيتٸن قىلمىس جاساعان ادامدارعا امنيستييا جاسالاتىنىن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە ەلوردالىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸنە جاڭا عيمارات سالۋ مەسەلەسٸن تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸن جان-جاقتى ەلەۋمەتتٸك قولداۋ نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتتى. پرەزيدەنت تەرتٸپ ساقشىلارىنا باسپانا جالداۋعا ٶتەماقى رەتٸندە 15 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى بٶلٸنەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. كەلەر جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ وسى ماقساتتارعا قوسىمشا 10 ميلليارد تەڭگە بٶلٸنەدٸ. بۇل شارا اياسىندا كەزەكشٸ بٶلٸمنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, قاراۋىل قىزمەتٸ, ارنايى كٷزەت ۇيىمدارى, ۆەدومستۆولىق وقۋ مەكەمەلەرٸ جەنە قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ قامتىلىپ, جالپى 8 مىڭ ادامعا قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٸشكٸ ٸستەر سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەڭبەكاقىسى تٶمەن ەكەنٸن ايتتى. بۇل كٶپتەن بەرٸ قوردالانعان مەسەلەلەردٸ بٸرٸ. وسىعان وراي ول ٷكٸمەتكە 3 جىلدىڭ ٸشٸندە تەرتٸپ ساقشىلارىنىڭ ەڭبەكاقىسىن 30 پايىزعا كٶتەرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردٸ.
پرەزيدەنت بارلىق مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنە ٷلكەن سىناق بولعان COVID-19 پاندەميياسى كەزٸندە پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرەكشە ەڭبەگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– قازٸرگٸ جاعدايدا دەرٸگەرلەرمەن قاتار مايداننىڭ العى شەبٸندە پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ دە جٷر. ٶيتكەنٸ ازاماتتاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ عانا ەمەس, ولاردىڭ دەنساۋلىعى مەن بەرەكەلٸ ٶمٸرٸ سٸزدەردٸڭ جۇمىستارىڭىزعا تٸكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان بٷگٸنگٸدەي كٷردەلٸ جاعدايدا مەملەكەت ٸندەتكە قارسى تۇرعانداردىڭ بارلىعىن قولدايدى. مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا پاندەمييانىڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸندە كارانتين شارالارىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسقان ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە سىياقى تٶلەۋگە 6,6 ميلليارد تەڭگە بٶلٸندٸ. جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى دا 11,5 ميلليارد تەڭگە بەرٸلەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سٶز سوڭىندا جوعارىدا اتالعان مٸندەتتەردٸ تولىق ورىنداۋ قاجەت ەكەنٸن ايتىپ, ٸٸم بۇل جۇمىستى ابىرويمەن اتقاراتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.
القا مەجٸلٸسٸندە ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرلان تۇرعىمباەۆ سٶز سٶيلەپ, پرەزيدەنتكە ەلٸمٸزدەگٸ قىلمىستىق جاعداي, ازاماتتاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ, ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى ٸس-قيمىلدار, ادام ساۋداسى, ەسٸرتكٸ جەنە توناۋ قىلمىسى جايىندا باياندادى. مينيستر ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنا رەفورما جٷرگٸزۋ, «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى اياسىندا پوليتسييا جۇمىسىنىڭ جارييالىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى جٶنٸندە مەملەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى دا اقپارات بەردٸ.
جيىندا بۇدان بٶلەك نۇر-سۇلتان قالاسى پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ باستىعى ەرجان سەدەنوۆ جەنە اقتٶبە وبلىسى پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ۋچاسكەلٸك ينسپەكتورى ناريمان ۋليانوۆ بايانداما جاسادى.
