قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جٷيەسٸ ۇزاق جىلدار بويى جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنا تٷسەتٸن جوعارى جٷكتەمەمەن جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ ەدەۋٸر توزۋىمەن بەتپە-بەت كەلدٸ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەل ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالالارىن كەشەندٸ جاڭعىرتۋعا كٸرٸستٸ.
ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا (مەكس) – تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى وسىنداي اۋقىمداعى ەڭ ٸرٸ باعدارلاما. بيىلدىڭ ٶزٸندە ونى ٸسكە اسىرۋعا 1 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى بٶلٸنەدٸ. بۇل قاراجات جىلۋ, ەلەكتر جەنە سۋ قۇبىرى جەلٸلەرٸن قايتا جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق جىلۋ كٶزدەرٸنٸڭ جابدىقتارىن جاڭارتۋعا باعىتتالادى.
«مەملەكەت باسشىسى بۇل باستامانى تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالالارىنداعى ەڭ اۋقىمدى رەفورما دەپ ەدٸل باعالادى. بۇل – ەلدٸڭ ينفراقۇرىلىمدىق نەگٸزٸن جٷيەلٸ تٷردە جاڭارتۋ. ٷكٸمەتتٸڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىن وڭ باعالايمىن. سەنٸمدٸ ينفراقۇرىلىم جاڭا ٶندٸرٸستەردٸڭ ٸسكە قوسىلۋىنا, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ دامۋىنا جەنە ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىقتىڭ ارتۋىنا تٸكەلەي ىقپال ەتەدٸ. ەركٸن قۋات كٶزدەرٸ جوق, ينجەنەرلٸك جەلٸلەرٸ توزعان ەرٸ اپات قاۋپٸ جوعارى ٶڭٸرگە بيزنەس ينۆەستيتسييا سالمايدى. باعدارلامانىڭ جوسپار دەڭگەيٸنەن ناقتى جۇمىستار كەزەڭٸنە ٶتكەنٸ ماڭىزدى», – دەدٸ قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەنەرگەتيگٸ, قر ۇكپ «اتامەكەن» باسقارۋشى ديرەكتورى جاقىپ حايرۋشەۆ.
ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋدىڭ العاشقى نەتيجەلەرٸ دە كٶرٸنە باستادى. كوممۋنالدىق كەسٸپورىندار مەن تابيعي مونوپولييا سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سەگٸزٸ داعدارىستىق «قىزىل ايماقتان» شىعارىلدى. جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى سەگٸز نىساندى وسى ساناتتان شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بيىل قازاقستاندا تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ەكٸ ەسەگە ۇلعايتىلدى. جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جەكە جەنە شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار تارتىلدى. بيىل ماقۇلدانعان قارىز قاراجاتىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 625 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى. ەگەر ٶتكەن جىلى 6,6 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸ جٶندەلسە, بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 12 مىڭ شاقىرىم جەلٸ جاڭارتىلادى.
سونىمەن قاتار شامامەن 1,9 مىڭ شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەنە سۋ بۇرۋ جەلٸلەرٸن قايتا جاڭعىرتۋ, سونداي-اق كەرٸز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان 45 جوبانى جٷزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان.
ٷكٸمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ جاڭعىرتۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋدٸ جەنە بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ تيٸمدٸ يگەرٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەلٸسٸمشارتتار مەن وففتەيك-كەلٸسٸمدەردٸ ۋاقىتىلى جاساسۋ, مەملەكەتتٸك ساراپتامادان ٶتۋدٸ جەدەلدەتۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىن بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە اياقتاۋ قاجەت. سونىمەن قاتار جاڭا ٶندٸرٸستەردٸ قۇرۋ جەنە قولدانىستاعىلارىن كەڭەيتۋ, تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنىڭ اشىقتىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن تسيفرلىق قۇرالداردى ەنگٸزۋ ماڭىزدى.
«ەربٸر باسشى ۇلتتىق جوبانىڭ ماقساتتى كٶرسەتكٸشتەرٸنە قول جەتكٸزۋ جەنە كٶزدەلگەن بارلىق ٸس-شارالاردىڭ ۋاقىتىلى ورىندالۋى ٷشٸن جەكە جاۋاپ بەرەدٸ. بارلىق قولدا بار رەسۋرستاردى جۇمىلدىرۋ قاجەت.
2027 جىلعا جوسپارلانعان ٸس-شارالاردى تولىققاندى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن دايىندىق جۇمىستارىن قازٸردەن باستاۋىمىز كەرەك. بارلىق ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸ بيىلعى 1 قىركٷيەككە دەيٸن 2027 جىلعا ارنالعان ٶز جوبالارى بويىنشا ٶتٸنٸمدەردٸ ۇلتتىق جوبانىڭ (مەكس) ەلەكتروندىق پلاتفورماسىنا جولداپ, ولاردى بارلىق مٷددەلٸ تاراپتارمەن كەلٸسۋدٸ قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. ال بارلىق كونكۋرستىق رەسٸمدەر 2026 جىلعى 1 جەلتوقسانعا دەيٸن تولىق اياقتالۋى قاجەت», – دەدٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
باعدارلامانىڭ ماڭىزدى ارتىقشىلىقتارىنىڭ بٸرٸ – وتاندىق ٶنەركەسٸپتٸ قولداۋ. ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ قازاقستاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىنا, جابدىقتار مەن قوسالقى بٶلشەكتەرگە سۇرانىستى ارتتىرادى. بولجام بويىنشا, 2026–2027 جىلدارى جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن جابدىقتارعا دەگەن قاجەتتٸلٸك 900 ملرد تەڭگەدەن اسادى. بۇل كٶلەمنٸڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸن وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر قامتاماسىز ەتە الادى.
«ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋداعى باستى باسىمدىقتاردىڭ بٸرٸ – وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ ەكەنٸ ماڭىزدى. بۇل – پرەمەر-مينيستردٸڭ تٸكەلەي تاپسىرماسى. ٷكٸمەت باسشىسى دەڭگەيٸندە قويىلعان ناقتى مٸندەتتەر جوبانى ٸسكە اسىرۋدى جەدەلدەتۋگە ەرٸ وعان قازاقستاندىق تاۋارلار, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردٸڭ كەڭٸنەن تارتىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ۇلتتىق جوبا – وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸك, ال بٷكٸل ەكونوميكا ٷشٸن سينەرگييالىق تيٸمدٸلٸك كٶزٸ. جالاقى, سالىق جەنە جاڭا ينۆەستيتسييالار تٷرٸندەگٸ قوسىلعان قۇن ەلٸمٸزدٸڭ ٸشٸندە قالادى», – دەدٸ قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جٶندەۋ, جوبالاۋ, ينجينيرينگتٸك كومپانييالارى جەنە ەنەرگەتيكالىق جابدىق ٶندٸرۋشٸلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى سەرگەي اگافونوۆ.
2029 جىلعا قاراي قازاقستاندا ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيٸن 40 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەتۋ جەنە كوممۋنالدىق نىساندارداعى اپاتتار سانىن 25 پايىزعا قىسقارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنا 13 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا سالىنادى. ونىڭ ٸشٸندە 6,8 ترلن تەڭگە كوممۋنالدىق سەكتوردى دامىتۋعا, ال 6,2 ترلن تەڭگە ەنەرگەتيكا سالاسىنا باعىتتالادى. جوبا اياسىندا 84 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸ جٶندەلٸپ, جاڭعىرتىلادى, 27 ەنەرگييا ٶندٸرۋ نىسانى سالىنىپ نەمەسە جاڭعىرتىلىپ, 70 كوممۋنالدىق كەسٸپورىن داعدارىس ايماعىنان شىعارىلادى.
بٷگٸنگٸ باستى مٸندەت – جۇمىستىڭ جوعارى قارقىنى مەن ساپاسىن ساقتاۋ. وسى مٸندەت ورىندالعان جاعدايدا مەكس ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى عانا ەمەس, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن نەگٸزگٸ قۇرالداردىڭ بٸرٸنە اينالادى.
