فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن
تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ونىمەن بٸرگە تۇراتىن وتباسى مٷشەلەرٸن قورعايتىن زاڭنىڭ كٷشٸ جاقىن ارادا جويىلادى. پارلامەنت مەجٸلٸسٸ تيٸستٸ زاڭ جوباسىن قاراۋعا كٸرٸستٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان.
بٷگٸن, 28 جەلتوقسان مەجٸلٸستٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا دەپۋتاتتار "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى تۋرالى" قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ كٷشi جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى" كونستيتۋتسييالىق زاڭ جوباسىن قاراۋعا قابىلدادى.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى, زاڭناما جەنە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ارمان قوجاحمەتوۆتٸڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بويىنشا كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردٸ ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەزٸرلەندٸ.
"اتاپ ايتساق, بيىل 8 ماۋسىمداعى زاڭمەن كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەرگە سەيكەس, قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ مەرتەبەسٸ مەن ٶكٸلەتتٸگٸ رەسپۋبليكا كونستيتۋتسيياسىمەن جەنە كونستيتۋتسييالىق زاڭمەن ايقىندالادى دەگەن نورمانى كٶزدەيتٸن اتا زاڭنىڭ 46-بابى 4-تارماعى الىنىپ تاستالدى. وسىعان بايلانىستى, بۇل زاڭ جوباسىمەن قۇقىقتىق نەگٸزدٸڭ جوقتىعىن ەسكەرە وتىرىپ, تيٸستٸ كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ كٷشٸن جويۋ كٶزدەلەدٸ", - دەدٸ قوجاحمەتوۆ.
اتا زاڭنان نازارباەۆقا مەملەكەت باسشىسى لاۋازىمىنا قاتارىنان ەكٸ رەتتەن ارتىق سايلانۋ قۇقىعىن بەرەتٸن ەرەجە الىنىپ تاستالدى.
سونداي-اق, 91-باپتان تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى رەتٸندە تۇڭعىش پرەزيدەنت تۋرالى تۇجىرىم جەنە ونىڭ ەلباسى (ۇلت كٶشباسشىسى) مەرتەبەسٸ الىندى.
الايدا نۇرسۇلتان نازارباەۆتى بارلىق مەرتەبە مەن ارتىقشىلىقتاردان ايىرۋ ٷشٸن "تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى" كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ كٷشٸن جويۋ قاجەت بولاتىن.
بٷگٸن پارلامەنتتە وسى پروتسەسس باستالدى.
"تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى" زاڭدا نە ايتىلعان?
كونستيتۋتسييالىق زاڭ 2000 جىلى قابىلدانعان بولاتىن. كونستيتۋتسييالىق زاڭ بويىنشا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان پرەزيدەنتٸ بولعان كەزدە جەنە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ مەرتەبەسٸن العاننان كەيٸن دە جاساعان ەرەكەتتەرٸ ٷشٸن جاۋاپقا تارتىلمايدى.
ونى ۇستاۋعا, قاماققا الۋعا, تٸنتۋگە, ودان جاۋاپ الۋعا نە جەكە باسىن جەتە تەكسەرۋگە, كٷزەتپەن ۇستاۋعا بولمايدى.
سونىمەن قاتار, ەلباسى مەن ونىمەن بٸرگە تۇراتىن وتباسى مٷشەلەرٸنە تيەسٸلٸ بارلىق جەكە مٷلٸككە تيٸسۋگە جەنە شەكتەۋ قويۋعا بولمايدى. جەكە مٷلٸككە تۇرعىن جەنە قىزمەتتٸك ٷي-جايلار, قىزمەتتٸك كٶلٸك, بايلانىس قۇرالدارى, حاتتار, قۇجاتتار كٸرەدٸ. تيٸسپەۋشٸلٸك قازاقستان تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ قورىنا جەنە ول قۇرعان ٶزگە دە زاڭدى تۇلعالارعا تيەسٸلٸ مٷلٸككە دە قولدانىلادى.
بۇدان بٶلەك, كونستيتۋتسييالىق زاڭ نازارباەۆ پەن ونىمەن بٸرگە تۇراتىن وتباسى مٷشەلەرٸنە تيەسٸلٸ بانك شوتتارىنىڭ قۇپييالىعىنا جەنە وعان قول سۇقپاۋىنا كەپٸلدٸك بەرەدٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶمٸر بويى مەملەكەتتٸك كٷزەتپەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ وتباسى مٷشەلەرٸنە دە مەملەكەتتٸك كٷزەت بەرٸلەدٸ.
كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ 11-بابى ەلباسىنى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جەنە ساقتاندىرۋدى كٶزدەيدٸ. ٶكٸلەتتٸگٸن توقتاتقاننان كەيٸن نازارباەۆ جاسىنا قاراماستان, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ لاۋازىمدىق جالاقىسىنىڭ 80 پروتسەنتٸ مٶلشەرٸندە اي سايىن زەينەتاقى الىپ تۇرادى.
ال نازارباەۆ قايتىس بولعان جاعدايدا وتباسىنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقىنىڭ 10 ەسەلەنگەن مٶلشەرٸنە تەڭ سومادا اي سايىنعى جەردەماقى ٶمٸر بويىنا تٶلەنەدٸ.
تۇڭعىش پرەزيدەنت پەن ونىمەن بٸرگە تۇراتىن وتباسى مٷشەلەرٸنە تەگٸن مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ مەن ساناتوريي-كۋرورتتىق ەمدەۋ قۇقىعى ٶمٸر بويى ساقتالادى. مۇنىڭ بارلىعىنا قارجى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بٶلٸنەدٸ.
