ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قاراقاباق قالاشىعىندا جٷرگٸزٸلگەن ارحەولوگييالىق زەرتتەۋلەر قازاقستان اۋماعىنىڭ ەجەلگٸ حالىقارالىق ساۋدا جٷيەسٸندەگٸ رٶلٸ تۋرالى تىڭ دەرەكتەردٸ اشتى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
عالىمدار قالاشىقتان قىتاي, ۆيزانتييا, پارفييا جەنە ساسانيدتٸك يرانعا تيەسٸلٸ 150-دەن استام كٶنە تيىن تاۋىپ, بۇل ٶڭٸردٸڭ ەكٸ مىڭ جىل بۇرىن-اق ٸرٸ ساۋدا ورتالىعى بولعانىن انىقتادى.
ارحەولوگتاردىڭ ايتۋىنشا, كاسپيي تەڭٸزٸ جاعالاۋىنداعى قاراقاباق بٸزدٸڭ زامانىمىزدىڭ I-VI عاسىرلارىندا ٶمٸر سٷرگەن ٸرٸ ٶندٸرٸستٸك-قولٶنەر جەنە ساۋدا ورتالىعى بولعان. قازبا جۇمىستارى كەزٸندە مەتاللۋرگييا, زەرگەرلٸك ٶنەر, شىنى جەنە قىش ٶندٸرٸسٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدە دامىعانىن دەلەلدەيتٸن كٶپتەگەن ارتەفاكت تابىلعان.
ەڭ قۇندى ولجالاردىڭ بٸرٸ – I عاسىردان VI عاسىردىڭ العاشقى جارتىسىنا دەيٸنگٸ كەزەڭگە جاتاتىن 150-دەن استام تيىننان قۇرالعان كوللەكتسييا. ونىڭ قۇرامىندا پارفييا, ەجەلگٸ حورەزم, بۇحارا سوعدىسى, كۋشان-ساسانيد مەملەكەتٸ, ۆيزانتييا يمپەريياسى مەن قىتايدىڭ اقشالارى بار.
ارحەولوگ اندرەي استافەۆتٸڭ سٶزٸنشە, بۇل دەرەكتەر قاراقاباقتىڭ ٶز دەۋٸرٸندە حالىقارالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ماڭىزدى قاتىسۋشىسى بولعانىن كٶرسەتەدٸ.
زەرتتەۋشٸلەر بۇدان دا قىزىقتى بولجام ۇسىندى. ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ماڭعىستاۋ ارقىلى ۇلى جٸبەك جولىنىڭ بۇرىن بەلگٸسٸز بولىپ كەلگەن تارماعى ٶتكەن بولۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار عالىمدار عىلىمي اينالىمدا بۇرىن كەزدەسپەگەن ازوۆ-كاسپيي ساۋدا دەلٸزٸنٸڭ بولعانىن دەلەلدەيتٸن ايعاقتار تاپقان.
تابىلعان ماتەريالدار قاراقاباقتىڭ سولتٷستٸك كاۆكاز, ازوۆ ماڭى, ەدٸل بويى, وڭتٷستٸك ورال, ورتا ازييا جەنە تاياۋ شىعىس ەلدەرٸمەن تىعىز بايلانىستا بولعانىن كٶرسەتەدٸ. بۇل جاڭالىق ماڭعىستاۋدىڭ تەك ٶڭٸرلٸك ەمەس, حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ماڭىزدى ساۋدا تورابى بولعانىن ايعاقتايدى.
جۋىردا قالاشىق اۋماعىنان تاعى بٸر قۇندى جەدٸگەر – بٸزدٸڭ زامانىمىزدىڭ VI عاسىرىنا جاتاتىن كٶنە قۇمىرا تابىلدى. عالىمدار ارتەفاكتٸنٸ زەرتتەۋ ەجەلگٸ تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ مەن قولٶنەر دەستٷرلەرٸ تۋرالى جاڭا مەلٸمەتتەر بەرەتٸنٸن ايتادى.
سونداي-اق زەرتتەۋشٸلەر قاراقاباق ەجەلگٸ گرەك عالىمى كلاۆديي پتولەمەي كارتاسىندا بەلگٸلەنگەن جۇمباق اسپابوتا قالاسىنىڭ ورنى بولۋى مٷمكٸن دەگەن نۇسقانى دا قاراستىرىپ جاتىر.
مامانداردىڭ باعالاۋىنشا, قاراقاباقتاعى جاڭالىقتار قازاقستاننىڭ ەجەلگٸ قۇرلىقارالىق ساۋدا جولدارىنداعى ورنى تۋرالى تٷسٸنٸكتٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتٸپ, ۇلى دالانىڭ ەلەمدٸك ٶركەنيەتپەن بايلانىسىن جاڭا قىرىنان تانىتۋى مٷمكٸن.
