بٷگٸن اقتاۋدا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ سەرٸكباي ترۇموۆ ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, سونىمەن قاتار مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ اقتوتى رايىمقۇلوۆامەن كەزدەستٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
جيىنعا ەكولوگتار, زوولوگتار, بيولوگتار نۇر-سۇلتان, الماتى جەنە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنىڭ عالىمدارى, جەنە قوعام ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلدى.
وندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تۋريزم كلاستەرٸن دامىتۋ, ونىڭ ٸشٸندە ەكولوگييالىق مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
قاتىسۋشىلاردىڭ ەرقايسى الدىن الا زەرتتەگەن جۇمىس نەتيجەسٸمەن ٶز تۇجىرىمدامالارىن جاسادى.
باسقوسۋدا بٸرٸنشٸ كەزەكتە بوزجىرا اۋماعىندا تۋريستٸك نىساندار سالۋ تاقىرىبى كٶتەرٸلدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, قاراشا ايىنىڭ باسىندا شەتەلدٸك ينۆەستور وندا قوناق ٷي سالۋدى, سول ارقىلى كەلەتٸن تۋريستەرگە جاعداي جاساۋدى ۇسىنعان بولاتىن.
سونداي-اق, بۇل كەزدەسۋگە مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ شاقىرتۋىمەن انگلييانىڭ قالا قۇرىلىسى ينستيتۋتىنىڭ مٷشەسٸ «Urban Living» جشس پلەيسمەيكينگ جٶنٸندەگٸ ديرەكتورى ريكاردو مارينا قاتىستى.
ول ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ سۇلۋ تابيعاتى مەن ەرەكشە كٶركەمدٸگٸنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, بٸرەگەي مەكەندٸ ٶز كٶزٸمەن كٶرۋگە ارنايى كەلگەن.
«بوزجىرا - بۇل جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار ٷشٸن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار باسقا دا شەت ەلدەردٸڭ تۋريستەرٸ ٷشٸن جاڭا, زەرتتەلمەگەن تابيعي نىسان. بٸز كٶرگەن مۇنداعى جولدار مەنەدجمەنتتٸڭ قالىپتاسپاعانىن كٶرسەتٸپ تۇر. ادامدار بەتالدى باعىتتا قوزعالادى. ەگەر قوناق ٷيدٸڭ رەسۋرستارى شاتقالدى قورعاۋعا, تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە, ينۆەستورلار جوبانى قورشاعان ورتاعا دەگەن قامقورلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, وعان زييان كەلتٸرمەستەن جٷزەگە اسىرسا جەنە قالدىقسىز مەحانيزم قۇرىلسا, وندا بۇل يدەيا قولداۋعا تۇرارلىق», - دەدٸ ساراپشى.
ال, جەرگٸلٸكتٸ ەكولوگ مامان ورىنباسار توعجانوۆ ماڭعىستاۋدا «جابايى» تۋريزمنٸڭ دامۋىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ.
«بوزجىراعا كەلۋشٸلەر سانى جىل سايىن ەسەلەپ ارتۋدا. «جابايى تۋريزمدٸ» تەرتٸپكە سالىپ, «ەكولوگييالىق تۋريزمگە» اينالدىرماسا, رەتسٸز جىلجىعان اۆتوكٶلٸك اعىنى جاندى جەنە جانسىز تابيعاتتىڭ تٷبٸنە جەتەتٸنٸ انىق. سونىمەن قاتار بٸرقاتار ازاماتتار ۇسىنعانداي تۋريستٸك قابىلداۋ ورنىن 10-50 شاقىرىم قاشىقتان سالۋدىڭ تيٸمسٸز. سەبەبٸ الىستاعى تۋريستٸك قابىلداۋ ورنىندا تۇرىپ, دالا جولىمەن تۋريستەردٸڭ قانداي كٶلٸكپەن, قاي جاقتان كەلگەنٸن, قالاي جٷرگەنٸن, نە جاساپ جاتقانىن, ت.ب. ەرەكەتتەرٸن باقىلاۋ, رەتتەۋ مٷمكٸن بولمايدى. ەگەر مۇنداي ورىن تىم قاشىقتا بولسا, اقتاۋدان ەكٸ-ٷش ساعاتتا جەتٸپ باراتىن تەپ-تەگٸس جولدا كٶپشٸلٸك وعان توقتاماي-اق, بٸردەن بوزجىراعا تارتارى سٶزسٸز» دەيدٸ و.توعجانوۆ.
بۇل باعىت بويىنشا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ تۋرالى «Kazakh tourism» ۇك « اق باسقارما تٶراعاسى ەرجان ەركٸنباەۆ ايتىپ بەردٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاپپاي تۋريزمدٸ وسى كەزەڭدە ۇيىمداستىرۋ قاجەت, ٶيتكەنٸ جىل باسىنان بەرٸ ماڭعىستاۋدىڭ كٶرٸكتٸ جەرلەرٸنە جەكە كٶلٸكپەن 40 مىڭنان استام تۋريست كەلگەن.
جيىن سوڭىندا قازاقستاننىڭ جەتەكشٸ ەكولوگتارىنىڭ, تۋريزم سالاسىنداعى ساراپشىلارى بوزجىرانىڭ «ازۋ تٸستەرٸنە» كٶلٸكپەن كٸرۋگە شەكتەۋ قويۋعا كەلٸپ تٸرەلدٸ.
سەبەبٸ, وسى كٶلٸكتەر ايماقتىڭ ەكولوگيياسى مەن كەلبەتٸنە كەرٸ ەسەر ەتەدٸ.
ەكولوگ كيريلل وسين دە وسى پٸكٸردٸ قولداپ وتىر. ول ٷستٸرتتە گيپس تەرٸزدەس بورپىلداق توپىراق بولعاندىقتان ەرەكشە كٷتٸمدٸ قاجەت ەتەتٸنٸن ايماق جەنە وندا ٶتكەن كٶلٸكتەردٸڭ ٸزٸ ونداعان جىلدار بويى ساقتالاتىنىن ايتادى.
«وندا كٶلٸك قوزعالىسىن باقىلاپ, تۇراقتى دالا جولدارىنان شىعۋعا تىيىم سالۋ قاجەت. سەبەبٸ, ٷستٸرت ايماعىندا بٷگٸنگٸ كٷنٸ بولىپ جاتقان قوزعالىستار, قوناق ٷي قۇرىلىسىن سالۋدان كەم زييانىن تيگٸزٸپ جاتقانجوق. بەيبەرەكەتسٸز جٷرگەن تەمٸر تۇلپارلار, كٶلٸك ٸزدەرٸ, قوقىس, قاتتى مۋزىكا, تاماق دايىنداۋدان قالعان ورىندار, مۇنىڭ بەرٸ بٷگٸنگٸ كٶرٸنٸس. تۋريستەر اعىنىن رەتتەۋ قورىقتىڭ اۋماعىن, جانۋارلار مەن ٶسٸمدٸكتەر ەلەمٸن ساقتاۋدىڭ نەگٸزگٸ اسپەكتٸسٸ بولا الادى جەنە بولۋى كەرەك», - دەيدٸ ك.وسين.
ش.ەسەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى اقمارال سەرٸكباەۆا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ, سەبەبٸ بۇل باعىت ٶڭٸر ەكونوميكاسىنا, ونىڭ ٸشٸندە ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا وڭ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸردە كٶپتەگەن ماماندار دايىندالۋدا. ەگەر جاڭا تۋريستٸك نىساندار سالىنسا, جٷزدەگەن تٷلەكتەر ٶز ماماندىعى بويىنشا دامي الادى.
«ماڭعىستاۋ وبلىسىندا تۋريزم دامۋدىڭ باستاپقى ساتىسىندا تۇر. ٶڭٸردە ەكولوگييالىق تۋريزمدٸ دامىتۋ ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك جەنە مەدەني دامۋعا ىقپال ەتەتٸن بولادى, بۇل قازٸرگٸ ۋاقىتتا ماڭىزدى. ول ٷشٸن وزىق تەحنولوگييالاردى پايدالانۋ, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جەرگٸلٸكتٸ دەستٷرٸن, ەدەت-عۇرپىن, ۇلتتىق مەدەنيەتتٸ ساقتاۋ جەنە پايدالانۋ قاجەت», - دەپ تولىقتىردى سٶزٸن اقمارال سەرٸكباەۆا.
كەزدەسۋ سوڭىندا جيىنعا قاتىسۋشىلار تۋريزمدٸ دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن بوزجىرا شاتقالى ورنالاسقان تابيعي قاۋمالدىڭ شەكاراسىنان تىس جەرگە نىسانداردى سالۋ بويىنشا بٸرنەشە ۇسىنىستار ايتىلدى.
