Búgin Aqtaýda Mańǵystaý oblysynyń ákimi Serikbai Trumov Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Maǵzum Myrzaǵaliev, sonymen qatar Mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulovamen kezdesti, dep habarlaidy QazAqparat.
Jiynǵa ekologtar, zoologtar, biologtar Nur-sultan, Almaty jáne Mańǵystaý oblystarynyń ǵalymdary, jáne qoǵam ókilderi shaqyryldy.
Onda Mańǵystaý oblysynyń týrizm klasterin damytý, onyń ishinde ekologiialyq máseleleri talqylandy.
Qatysýshylardyń árqaisy aldyn ala zerttegen jumys nátijesimen óz tujyrymdamalaryn jasady.
Basqosýda birinshi kezekte Bozjyra aýmaǵynda týristik nysandar salý taqyryby kóterildi.
Esterińizge sala keteiik, qarasha aiynyń basynda sheteldik investor onda qonaq úi salýdy, sol arqyly keletin týristerge jaǵdai jasaýdy usynǵan bolatyn.
Sondai-aq, bul kezdesýge Mádeniet jáne sport ministrliginiń shaqyrtýymen Angliianyń qala qurylysy institýtynyń múshesi «Urban Living» JShS pleismeiking jónindegi direktory Rikardo Marina qatysty.
Ol Mańǵystaý oblysynyń sulý tabiǵaty men erekshe kórkemdigine qyzyǵýshylyq tanytyp, biregei mekendi óz kózimen kórýge arnaiy kelgen.
«Bozjyra - bul jergilikti turǵyndar úshin ǵana emes, sonymen qatar basqa da shet elderdiń týristeri úshin jańa, zerttelmegen tabiǵi nysan. Biz kórgen mundaǵy joldar menedjmenttiń qalyptaspaǵanyn kórsetip tur. Adamdar betaldy baǵytta qozǵalady. Eger qonaq úidiń resýrstary shatqaldy qorǵaýǵa, túsindirme jumystaryn júrgizýge, investorlar jobany qorshaǵan ortaǵa degen qamqorlyqty eskere otyryp, oǵan ziian keltirmesten júzege asyrsa jáne qaldyqsyz mehanizm qurylsa, onda bul ideia qoldaýǵa turarlyq», - dedi sarapshy.
Al, jergilikti ekolog maman Orynbasar Toǵjanov Mańǵystaýda «jabaiy» týrizmniń damýyna alańdaýshylyq bildirdi.
«Bozjyraǵa kelýshiler sany jyl saiyn eselep artýda. «Jabaiy týrizmdi» tártipke salyp, «ekologiialyq týrizmge» ainaldyrmasa, retsiz jyljyǵan avtokólik aǵyny jandy jáne jansyz tabiǵattyń túbine jetetini anyq. Sonymen qatar birqatar azamattar usynǵandai týristik qabyldaý ornyn 10-50 shaqyrym qashyqtan salýdyń tiimsiz. Sebebi alystaǵy týristik qabyldaý ornynda turyp, dala jolymen týristerdiń qandai kólikpen, qai jaqtan kelgenin, qalai júrgenin, ne jasap jatqanyn, t.b. áreketterin baqylaý, retteý múmkin bolmaidy. Eger mundai oryn tym qashyqta bolsa, Aqtaýdan eki-úsh saǵatta jetip baratyn tep-tegis jolda kópshilik oǵan toqtamai-aq, birden Bozjyraǵa tartary sózsiz» deidi O.Toǵjanov.
Bul baǵyt boiynsha álemniń jetekshi elderiniń tájiribesi týraly «Kazakh tourism» UK « AQ Basqarma tóraǵasy Erjan Erkinbaev aityp berdi.
Onyń aitýynsha, jappai týrizmdi osy kezeńde uiymdastyrý qajet, óitkeni jyl basynan beri Mańǵystaýdyń kórikti jerlerine jeke kólikpen 40 myńnan astam týrist kelgen.
Jiyn sońynda Qazaqstannyń jetekshi ekologtarynyń, týrizm salasyndaǵy sarapshylary Bozjyranyń «azý tisterine» kólikpen kirýge shekteý qoiýǵa kelip tireldi.
Sebebi, osy kólikter aimaqtyń ekologiiasy men kelbetine keri áser etedi.
Ekolog Kirill Osin de osy pikirdi qoldap otyr. Ol Ústirtte gips tárizdes borpyldaq topyraq bolǵandyqtan erekshe kútimdi qajet etetinin aimaq jáne onda ótken kólikterdiń izi ondaǵan jyldar boiy saqtalatynyn aitady.
«Onda kólik qozǵalysyn baqylap, turaqty dala joldarynan shyǵýǵa tyiym salý qajet. Sebebi, ústirt aimaǵynda búgingi kúni bolyp jatqan qozǵalystar, qonaq úi qurylysyn salýdan kem ziianyn tigizip jatqanjoq. Beibereketsiz júrgen temir tulparlar, kólik izderi, qoqys, qatty mýzyka, tamaq daiyndaýdan qalǵan oryndar, munyń bári búgingi kórinis. Týrister aǵynyn retteý qoryqtyń aýmaǵyn, janýarlar men ósimdikter álemin saqtaýdyń negizgi aspektisi bola alady jáne bolýy kerek», - deidi K.Osin.
Sh.Esenov ýniversitetiniń professory Aqmaral Serikbaeva týrizm salasyn damytý qajettigin atap ótti, sebebi bul baǵyt óńir ekonomikasyna, onyń ishinde óskeleń urpaqtyń bolashaǵyna oń áserin tigizedi.
Onyń aitýynsha, óńirde kóptegen mamandar daiyndalýda. Eger jańa týristik nysandar salynsa, júzdegen túlekter óz mamandyǵy boiynsha dami alady.
«Mańǵystaý oblysynda týrizm damýdyń bastapqy satysynda tur. Óńirde ekologiialyq týrizmdi damytý ekonomikalyq, áleýmettik jáne mádeni damýǵa yqpal etetin bolady, bul qazirgi ýaqytta mańyzdy. Ol úshin ozyq tehnologiialardy paidalaný, jergilikti halyqty jumyspen qamtý, Mańǵystaý oblysynyń jergilikti dástúrin, ádet-ǵurpyn, ulttyq mádenietti saqtaý jáne paidalaný qajet», - dep tolyqtyrdy sózin Aqmaral Serikbaeva.
Kezdesý sońynda jiynǵa qatysýshylar týrizmdi damytýdyń mańyzdylyǵy men Bozjyra shatqaly ornalasqan tabiǵi qaýmaldyń shekarasynan tys jerge nysandardy salý boiynsha birneshe usynystar aityldy.
