فوتو: ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
ماڭعىستاۋدا بوزجىرا شاتقالىندا ۆيزيت-ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبا بويىنشا ۆيزيت-ورتالىقتا ساياحاتتاۋشىلارعا بارلىق جاعداي قاراستىرىلادى. مۇندا قوناق كٷتۋ ورتالىعى, ەتنو-كافە مەن گلەمپينگتەر بوي كٶتەرمەك. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ «ماڭعىستاۋ تۋريستٸك ورىنعا اينالا ما?» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن ٸزدەپ كٶردٸ.
كەشەن قۇرىلىسى وتاندىق ينۆەستوردىڭ جەكە قارجىسىنا جٷزەگە اسىرىلماق. جوبا اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا, ۆيزيت ورتالىعى ەكولوگييالىق تالاپتارعا جەنە تۇراقتى تۋريزم پرينتسيپتەرٸنە تولىقتاي ساي كەلەدٸ.
«ۆيزيت-ورتالىق قورشاعان ورتاعا زييان كەلتٸرمەيتٸندەي ەتٸپ جوبالانعان. بيولوگييالىق تازارتۋ جٷيەلەرٸ, قوقىستى سۇرىپتاپ جيناۋ, كٷن ەنەرگيياسىن پايدالانۋ سىندى شەشٸمدەر كٶزدەلٸپ وتىر. تۋريستەرگە بارلىق جاعداي جاساۋ — باستى ماقساتىمىز. سونىمەن قاتار قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارى مەن قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋعا دا مەن بەرەمٸز», – دەيدٸ جوبا جەتەكشٸسٸ سەۋلە جاڭاباەۆا.
فوتو: ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
جوبادا 17 گلەمپينگ پاۆيلونى, 50 قوناقٷي بٶلمەسٸ, جالپى اۋماعى 450 شارشى مەتر بولاتىن ۆيزيت-ورتالىق پەن ەتنو-كافە قاراستىرىلعان. تۋريستٸك كەشەن 2027 جىلى پايدالانۋعا بەرٸلمەك.
قازiرگi تاڭدا ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا 590 تاريح جەنە مەدەنيەت ەسكەرتكiشٸ مەملەكەتتiك تٸزٸمگە ەنگٸزٸلگەن, ونىڭ iشiندە 20 ەسكەرتكٸشتٸڭ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار. ولار 350 ارحەولوگييالىق نىساندار – تاس دەۋiرiنiڭ ەلدi مەكەندەرiنiڭ ورىندارى, قولا جەنە تەمiر دەۋiرiنiڭ دiني-قابiرلەۋ كەشەندەرi, ورتا عاسىرلىق ۇلى جiبەك جولىنداعى قالالار, بەكٸنٸستەر, كەرۋەن-سارايلار, سونداي-اق, ٷلكەن-كٸشٸ سەۋلەت تۋىندىلارى شوعىرلانعان 176 انسامبلدٸ كەشەندەر مەن 64 سەۋلەت جەنە قالا قۇرىلىسىنىڭ ەسكەرتكٸشتەرٸ. بۇعان قوسا 900-گە جۋىق تاريحي-مەدەني مۇرا وبەكتٸلەرٸ الدىن الا ەسەپكە الۋ تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلگەن.
«2021 جىلى «ماڭعىستاۋ تٷبەگٸنٸڭ جەراستى مەشٸتتەرٸ» دەگەن اتاۋمەن يۋنەسكو-نىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مۇرالارىنىڭ الدىن-الا تٸزٸمٸنە وعلاندى جەرٸندەگٸ بەكەت اتا جەراستى مەشٸتٸ, قارامان اتا, شاقپاق اتا, شوپان اتا جەنە سۇلتان-ٷپٸ جەراستى مەشٸتتەرٸ ەنگٸزٸلگەن. سونداي-اق, بۇل تٸزٸمگە «جٸبەك جولى: ەدٸل-كاسپيي ماڭى ارالىق كوريدور» سەرييالىق ترانسۇلتتىق نوميناتسيياسى شەڭبەرٸندە ورتا عاسىرلىق سارايشىق, جايىق قالاشىقتارىمەن قاتار ماڭعىستاۋداعى «قىزىلقالا قالاشىعى» دا ەنگٸزٸلگەن.
وبلىستاعى ساكرالدى نىساندارمەن قاتار, شەرقالا, بوزجىرا, تۇزبايىر, ىبىقتى سايى, تورىش كونكرەتسييالىق تاستارى تەرٸزدٸ ەرەكشە قاستەرلەنەتٸن تابيعي ورىندارعا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلەتٸن تۋريستەر مەن قوناقتاردىڭ سانى كٷن ساناپ ارتىپ كەلەدٸ. تۋريستٸك باعىتتا ورنالاسقان تاريحي-مەدەني ەسكەرتكٸشتەرگە جىلدىڭ كٶكتەم, جاز جەنە كٷز مەزگٸلدەرٸنٸڭ بارلىق ۋاقىتتارىندا دا سۇرانىستار توقتاعان ەمەس. ولار وبلىستاعى تۋريستٸك قىزمەت كٶرسەتەتٸن ۇيىمدار ارقىلى ٶز جولدارىمەن بارا بەرەدٸ, كەيدە تاريحي-مەدەني قورىقتىڭ ماماندارىنا گيد-ەكسكۋرسوۆود قاجەتتٸگٸن ايتىپ, حابارلاسىپ جاتادى, كٶپشٸلٸك كيەلٸ ورىنداردا كەلۋشٸلەرگە قوعامدىق قورلار شىراقشىلىق قىزمەتٸن كٶرسەتٸپ وتىر», – دەيدٸ «ماڭعىستاۋ مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني قورىعىنىڭ» ديرەكتورى نۇرلان قۇلباەۆ.
ماڭعىستاۋ – ەلٸمٸزدە تۋريستٸك سالانى دامىتۋدا ٷلكەن مٷمكٸندٸگٸ بار ايماق. بۇل سٶزٸمٸزدٸڭ دەلەلٸ, ماڭعىستاۋلىق كەسٸپكەر بەرٸك داۋەنوۆ, Zhusan travel نەگٸزٸن قالاپ, ٶڭٸرگە كەلگەن تۋريستەر مەن قوناقتاردى ماڭعاز ماڭعىستاۋدىڭ ماڭىزدى جەرلەرٸن ارالاتىپ جٷرگەلٸ بٸراز جىل بولدى.
«كەلۋشٸلەردٸڭ قاي قايسىنا دا سول جەر تۋرالى وقىعانىمىز بار, كٶرگەنٸمٸز, ەستٸگەنٸمٸز بار, تاريحىنا قاراي ەرەكشەلٸكتەرٸمەن تانىستىرامىن. تۋريستەردٸڭ قىزىعۋشىلىعى, بٸزدە ەڭ حيت بولعانى 2020 جىلى بوزجىراعا قوناق ٷي سالىنۋدان باستالدى. سودان كەيٸن كٶپ ادام تەك بوزجىرانى سۇرايدى. مەن كليەنتتەرگە ودان باسقا بٸرنەشە تابيعي ورىندار بارىن ايتامىن. قانشا كٷندٸك تۋر بولسا دا, كەلۋشٸلەر مٸندەتتٸ تٷردە بوزجىرانى كٶرەيٸكشٸ دەيدٸ. جالپى بٸزدٸڭ ماڭعىستاۋعا تۋريزم سالاسىنا قىزىعۋشىلىق پاندەمييا كەزٸنەن باستالدى. وعان دەيٸن قىزىعۋشىلىق بولمادى, ادامداردىڭ كٶپ لەگٸ بولعان جوق. پاندەمييا كەزٸندە شەكارا جابىلعاندا ادامدار سىرتقا شىعا المادى دا, ەلٸمٸزدەگٸ جەرلەردٸ ارالاي باستادى. وعان دەيٸن اقتاۋ دەسە, كاسپيي تەڭٸزٸ مەن بەكەت اتا عانا ويعا ورالاتىن. ال بٸزدە ودان باسقا قانشاما تۋريستٸك ورىندار ٶتە كٶپ جەنە ولار بٸر بٸرٸنە ۇقسامايدى», – دەيدٸ بەرٸك داۋەنوۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كيەلٸ جەرلەر نەمەسە رۋحاني قاسيەتتٸ ورىندار – حالىقتىڭ رۋحاني دەستٷرٸنٸڭ تٸرەگٸ, ەرەكشە قاستەرلەنەتٸن تابيعي جەرلەر, دٸني سەۋلەتتٸڭ ايرىقشا قاستەرلٸ ەسكەرتكٸشتەرٸ, كەسەنەلەر, حالىق جادىندا ٶشپەس ٸز قالدىرعان تاريحي جەنە ساياسي وقيعالارمەن بايلانىستى ورىندار دا بار. الداعى ۋاقىتتا, وسى «كيەلٸ بەلدەۋدٸڭ» وبەكتٸلەرٸ تۋريزم يندۋستريياسى ٷشٸن ٶرلەۋ نٷكتەسٸنە اينالۋى تيٸس.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
