2014 جىلى 17 قاڭتاردا تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ تاريحىنداعى اسا ماڭىزدى قۇجات قابىلداندى. بۇل – «قازاقستان جولى – 2050: بٸر ماقسات, بٸر مٷددە, بٸر بولاشاق» اتتى ەلباسىنىڭ حالىققا ارناعان جولداۋىنداەلٸمٸزدٸڭ رۋحىن اسقاقتاتىپ ۇلى ماقسات-مۇراتتارعا جەتكٸزۋگە نەگٸزدەلگەن «مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسى بولدى.
ن.نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ «تاريح تولقىنىندا» ەڭبەگٸندە: «ەگەر بٸز مەملەكەت بولعىمىز كەلسە, ٶزٸمٸزدٸڭ مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸ ۇزاق ۋاقىتقا مەڭزەپ قۇرعىمىز كەلسە, وندا حالىق رۋحانيياتىنىڭ باستاۋلارىن تٷسٸنگەنٸمٸز جٶن. وعان بارار جول-حالىق دانالىعىنىڭ نەزٸندە جاتىر» دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ.
ۇلتتىق رۋحانييات, ۇلتتىق قۇندىلىق – ەر ۇلتتىڭ قورشاعان تابيعات ەرەكشٸلٸكتەرٸنە ساي ٶمٸر سالتى نەگٸزٸندە جيناقتالعان تۇرمىستىق جەنە رۋحانيمۇراسى.
«مەن – قازاق, قازاقپىن دەپ ماقتانامىن,
ۇرانعا الاش دەگەن ات الامىن.
سٷيگەنٸم قازاق ٶمٸرٸ, ٶزٸم قازاق,
مەن نەگە قازاقتىقتان ساقتانامىن»
دەگەن س.تورايعىروۆتىڭ سٶزٸ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتقان جوق. كەرٸسٸنشە ەلەمدەگٸ ٶركەنيەتكە ۇمتىلىپ, جاھاندانۋدىڭ شاپشاڭ ٶزگەرٸستەرٸنەن قالىسپاي, ەڭ وزىق تەحنولوگييالاردى يگەرۋ باستى باعىت سانالعان بٷگٸنگٸ تاڭدا, ۇلتتىق قۇندىلىعىن جوعالتپاعان حالىق قانا ادامزات تاريحىندا مەڭگٸلٸك قالارى انىق.
سوندىقتان, ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى وسى ٶمٸرلٸك قاجەتتٸگٸلٸكتەردٸ حالىقتىڭ, ونىڭ ٸشٸندە جاستاردىڭ بولاشاقتى بايىپپەن باعالاپ, ٶزدەرٸنٸڭ ازاماتتىق پارىزىن دۇرىس تٷسٸنۋلەرٸنە باعىتتالدى. ۇلتتىق تەربيە عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى, پەداگوگ جازۋشى ەدٸباي تابىلدى: قانداي تەربيە بولسا دا, ول ۇلتتىق تەربيە دەپ اتالىنادى, ٶيتكەنٸ ول بەلگٸلٸ بٸر ۇلتتىڭ تەربيەلٸك تەجٸريبەسٸندە قالىپتاسىپ, سول ٷلتتىڭ ٶز تٸلٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ». عالىم ٶزٸنٸڭ «ۇلتتىق تەربيە» ەڭبەگٸندە: «ۇلتتىق ەدەپ, ۇلتتىق رۋح, ۇلتتىق بولمىس, ۇلتتىق قاعيدا ارقىلى پايدا بولعان ۇلتجاندىلىق مٸنەز قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قاسيەتتٸ ۇلتتىق مٸنەزٸ» دەلٸنگەن.
دەمەك, مەڭگٸلٸك ەل يدەياسى – جاستاردان وسى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى نەگٸزگە الا وتىرىپ, ولاردى زاماننىڭ ٶزگەرٸستەرٸنە سەيكەستەندٸرە قولدانا بٸلۋدٸ, قوعام تالاپتارىنا ساي, بٸلٸم-عىلىمنىڭ بارلىق مٷمكٸندٸكتەرٸن ەل يگٸلٸگٸنە, حالىق مٷددەسٸنە جۇمساۋدى تالاپ ەتەدٸ.
ەلباسىنىڭ ٷزدٸكسٸز بٸلٸم الۋ جەنە ٶمٸر بويى وقۋ تاپسىرماسى, ەسٸرەسە جاستارعا قاراتا ايتىلدى. ٶيتكەنٸ, عىلىم پروگرەستٸڭتقارقانىنان قالىسپاۋ, ادامزات بالاسىنىڭ بٷگٸنگٸ تاڭدا قول جەتكٸزگەن بارشا جەتٸستٸكتەرٸ مەن جاڭالىقتارىن قازاق ەلٸنٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە جۇمساۋ – بولاشاقتىڭ تاباندى ٸرگەتاسى بولماق. بۇل رەتتە, جاستاردىڭ ٷلەسٸ مول بولۋى تيٸس. قازٸرگٸ كەزەڭدە دٷنيە جٷزٸندەگٸ مەدەنيەتتەر مەن ٶركەنيەتتەردٸڭ اراسىن جالعاپ, ەلەم حالىقتارىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتاتىن بٸلٸمدٸ, سانالى جاستار.
سوناۋ تونىكٶك, بٸلتە قاعان كەزٸندە مەڭگٸلٸك ەل بولۋدىڭ تۇجىرىمداماسى جاسالىپ, بٷگٸنگٸ قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ شيرەك عاسىرلىق تاريحىندا جالعاسىن تابۋى – ەلباسىنىڭ ٷزدٸكسٸز, تاباندى ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸ.
وسى 25 جىل ٸشٸندە, ەسٸرەسە جاستاردىڭ باستاماسىنا باسا كٶڭٸل اۋدارىلىپ, ولاردىڭ شەتەلدەردە بٸلٸم الۋلارىنا, تەجٸريبەلٸك تاعىلىمدامالاردان ٶتۋلەرٸنە زور مٷمكٸندٸك جاسالدى جەنە ول ەلٸ دە جالعاسۋدا.
سوندىقتان, ەل ەرتەڭٸ – جاستاردا, دەگەن قاناتتى سٶز, «مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەيا جٷزەگە اسىرۋ ارقىلى جاستارعا ارتىلعان جاۋاپكەرشٸلٸك.
قاسىموۆا ج.ا.,
قر دٸاقم دٸك
مەدەنيەتتەر مەن دٸندەردٸڭ حالىقارالىق ورتالىعى
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى
.jpeg)