فوتو اشىق دەرەككٶزدەن الىندى
سالتىن بٸلمەگەن - ساۋاپتى تٷسٸنبەيدٸ
حالىق ماقالى.
كەيدە, ۋاقىتىم بولعاندا, ەر ەلدٸڭ سايتتارىن اسىقپاي قاراپ شىعاتىن ەدەتٸم بار. ەسٸرەسە, كٶرشٸ رەسەيدٸڭ پورتالدارىن مٷمكٸندٸگٸنشە وقىپ شىعۋعا تىرىسامىن. ولاردىڭ ٸشكٸ تۇرمىسىنا, ەكونوميكالىق-ەلەۋمەتتٸك دەڭگەيٸنە, سونىمەن قاتار وسى ەلدەگٸ ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تٸرشٸلٸگٸ مەن قازٸرگٸ كٷنگٸ جاعدايىنا كٶڭٸل اۋدارامىن. ٶستٸپ, بٸر كٷنٸ قاراپ وتىرعانىمدا, تاتارستاننىڭ «يۋتۋب تاتاروچكا» دەگەن كانالىنان, بٸر توپ تاتار قىزدارىنىڭ بٸزدٸڭ قازاق جٸگٸتتەرٸنە سەلەم جولداپ جاتقاندىعىن كٶردٸم.
ماعىناسى مىنانداي: "سەلەم قازاق جٸگٸتتەرٸ! بٸزدٸڭ تٸلٸمٸز, دەستٷرٸمٸز سٸزدەرمەن ٶتە ۇقساس. سەنٸمٸمٸز دە - مۇسىلمان دٸنٸ. ەلٸمٸزدە تاتار جٸگٸتتەرٸ كەمشٸن سوعىپ جاتىر. سوندىقتان بٸزدەردٸڭ ٶزدەرٸڭٸزبەن تانىسقىلارىمىز كەلەدٸ. بٸز ٶزگە دٸندەگٸ ۇلتتارعا تۇرمىسقا شىققىمىز كەلمەيدٸ. رەتٸ كەلٸپ, مٷمكٸندٸك بولسا, سٸزدەرمەن حات-حابار الىسىپ تۇرساق دەيمٸز" دەگەن سٶزدەرٸن ەستٸپ, قايران قالدىم. ويپىرماي, مىنا تاتاردىڭ قىزدارى قانداي كەرەمەت, - دەپ ويلادىم ٸشٸمنەن. كٶردٸڭٸز بە, تاتار ەلٸ قالىڭ ورىستىڭ ورتاسىندا تۇرسا دا, ٶزدەرٸنٸڭ دەستٷرٸن جەنە دٸنٸن قانداي بەرٸك ۇستايدى. سودان كەيٸن, ارتىنان كەزٸندە ٶزٸم كۋە بولعان بٸر وقيعا ەسٸمە تٷستٸ. ەرينە, بۇل وقيعاعا بٸراز جىل بولدى. دەگەنمەن ايتۋعا ىڭعايسىزداۋ بولسا دا, سٸزدەرمەن بٶلٸسەيٸن دەدٸم. سونىمەن قاتار قايسىبٸر اتا-انالارعا ساباق بولسىن دەگەن نيەتپەن قولىما قالام الدىم.
ەسٸلدە اۋدان ەكٸمشٸلٸگٸندە جٷرگەنٸمدە, جۇمىس بارىسىمەن اۋدان ورتالىعىنان كٶپ الىس ەمەس دالنيي ەلدٸ مەكەنٸندە بولعان ەدٸم. بٸز اۋىلدىق وكرۋگتەرگە جيٸ شىعىپ تۇراتىنبىز. ەر اي سايىن اۋدان قۇرامىنداعى بٸرنەشە وكرۋگتە بولىپ, سونداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى باقىلاپ جەنە كەڭەس بەرٸپ, سونداي-اق, وسىنداعى قىزمەتكەرلەرمەن ٸس بارىسىن تالقىلاپ, شاعىن جينالىس ٶتكٸزەتٸن ەدٸك.
سونىمەن, جوعارىدا اتى اتالعان ەلدٸ مەكەننٸڭ ەكٸمٸمەن جۇمىس جايىن ەڭگٸمەلەپ وتىرعاندا, كابينەتكە ەكٸ ەيەل ادام باسا-كٶكتەپ كٸرگەنٸ. بٸرەۋٸ – ورتا جاستاعى, ەكٸنشٸسٸ – جاپ-جاس كەلٸنشەك.
– تٷستەن كەيٸن كەلسەڭدەرشٸ, قازٸر مٸنە اۋداننان كەلگەن كٸسٸ بار, - دەدٸ وكرۋگ ەكٸمٸ تىرجيىپ.
– بٸز وسى كٸسٸنٸڭ اۋداننان كەلگەنٸن سىرتتاي ەستٸپ, كەلٸپ تۇرمىز.
مەن, ەكٸمگە بۇرىلىپ, "تىڭدايىق", - دەدٸم.
سونىمەن, كەلگەن ەيەلدەردٸڭ جاعدايى بىلاي كٶرٸنەدٸ:
بۇل اعايىندار وسىدان بٸراز جىلدار بۇرىن موڭعولييادان كەلگەن قانداستارىمىز ەكەن. وسى اۋىلعا ەكٸ جانۇيا عانا تٷسٸپتٸ. جاڭاعى ەيەلدٸڭ قاسىنداعى جاس كەلٸنشەك فەرماعا ساۋىنشى بولىپ ورنالاسىپتى. سٶيتٸپ, جۇمىس ٸستەپ جٷرٸپ, وسى ساۋىن فەرماسىنىڭ باقتاشىسى ورىس جٸگٸتٸنە تۇرمىسقا شىعادى. قانداي سەبەپپەن شىققانىن كٸم بٸلسٸن, دەگەنمەن سول جٸگٸتپەن وتاۋ قۇرعان كٶرٸنەدٸ. ەندٸ قاراڭىز, جاڭاعى كەلٸنشەك بالا تۋعان سوڭ, بٸر-ەكٸ ايدان كەيٸن, سەبي قول-اياعىن جيناعان سوڭ, ەكەسٸ جەنە ونىڭ اتا-اناسى ورىس بولعاندىقتان, اۋداننان شٸركەۋ قىزمەتكەرٸن شاقىرىپ, بالانى وراپ الدىنا ەكەلٸپ, دۇعا جاساتىپ, سەبيدٸڭ كەۋدەسٸنە كرەست قويىپ, شوقىندىرعان كٶرٸنەدٸ. مۇندايدى كٷتپەگەن جاناعى كەلٸنشەك شوشىپ كەتٸپ, سەبيدٸ ۇستاۋعا قورقىپ, اتا-اناسىنا قاشىپ كەلگەن ەكەن. انا ورىستار بٸرازدان كەيٸن كەلٸنشەكتٸ الىپ كەتۋگە كەلسە, بۇل جىلاپ-ەڭٸرەپ بارماي قويعان.
شوقىندىرعان سەبيدٸ قولىنا ۇستاۋعا جەنە ەمٸزۋگە دەتٸ جەتپەي, كٷيەۋٸنەن اجىراسپاق كٶرٸنەدٸ. جٸگٸتتٸڭ اتا-اناسى قايتا-قايتا كەلٸپ, مازاسىن العان سوڭ, بٸزدەن مەسەلەنٸ بٸر جاقتى ەتٸپ بەرۋگە كٶمەك سۇراي كەلٸپتٸ. ەكەۋٸندە ٷيلەندٸ دەگەن نەكە كۋەلٸگٸ دە جوق. ەيەلدەردەن ەجٸكتەپ, بارلىعىن سۇراپ العان سوڭ, وكرۋگ ەكٸمٸ ەكەۋمٸز ەلگٸلەردٸ ەرتٸپ, ورىستاردىڭ ٷيٸنە كەلدٸك. كەلسەك, اتا-اناسى, ٶزٸ قاراپايىم عانا ادامدار ەكەن. بٸز كەلگەن جايىمىزدى انالارعا تٷسٸندٸرٸپ, كەلٸنشەكتٸڭ ولارمەن ەندٸ بٸرگە تۇرعىسى كەلمەيتٸندٸگٸن ايتتىق. سونىمەن قاتار, بۇلاردىڭ ەندٸ مازاسىن الماۋىن تالاپ ەتتٸك. انالار بٸرازعا دەيٸن بۇلتالاقتاپ كٶنبەدٸ. دەگەنمەن ولارعا جٶنٸمٸزدٸ ايتىپ, "ەگەر كەلٸنشەك تاعى دا بٸزگە شاعىم تٷسٸرٸپ, الدىمىزعا كەلەتٸن بولسا, وندا مۇنى ەكٸمشٸلٸك تۇرعىسىندا شەشەمٸز", - دەدٸك. ال ولار "كەلٸنشەكتٸ ەندٸ مازالاۋدى قايتالامايمىز", - دەپ, كەلٸسٸمگە كەلدٸ. بالانى جٸگٸتتٸڭ شەشەسٸ باعاتىنىن ايتىپ, بٸزگە ۋەدە بەردٸ. يە, كەزٸندە سولتٷستٸكتە جۇمىس ٸستەپ جٷرگەنٸمدە وسىنداي بٸر كەلەڭسٸز جاعداي كەزدەسٸپ ەدٸ.
بۇل وقيعانى ايتىپ وتىرعان سەبەبٸم, قازٸرگٸ كٷندە دە بٸزدٸڭ قازاقتىڭ كەيبٸر قىزدارى ٶزگە دٸندەگٸ ۇلتتىڭ جٸگٸتتەرٸنە تۇرمىسقا شىعىپ جاتقانىن كٶرٸپ جٷرمٸز. سول دۇرىس پا? ەرتەڭ ولار دا ٶكٸنٸپ جٷرمەي مە? مٷمكٸن ولار بالالارىن ونداي جاعدايعا اپارمايتىن شىعار. دەگەنمەن, قىزدارىمىزعا ايتارىمىز, الداعى ۋاقىتتا اناۋ ٶزبەك, تەجٸك, ۇيعىر جەنە ەزٸربايجاننىڭ قىز-كەلٸنشەكتەرٸ سەكٸلدٸ ٶز تٸلدەرٸڭ مەن دەستٷرلەرٸڭدٸ, سونداي-اق قاسىمىزداعى كٶرشٸ ەلدەر سيياقتى ٶزٸمٸزدٸڭ قاسيەتتٸ مۇسىلمان دٸنٸمٸزدٸ قادىر تۇتىپ جٷرگەندەرٸڭ جاقسى-اق بولار ەدٸ.
بەيسەنعازى ۇلىقبەك,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ
