قىتايدىڭ عارىش اپپاراتى ايدىڭ بەتٸنە سەتتٸ قوندى

قىتايدىڭ عارىش اپپاراتى ايدىڭ بەتٸنە سەتتٸ قوندى

قىتاي قۇراستىرعان "چانە-5" اپپاراتى سەيسەنبٸ كٷنٸ ايعا قوندى. ول ەكٸ كٷن بويى ايدان توپىراق ٷلگٸسٸن جينايدى, ودان سوڭ جەرگە جەتكٸزەدٸ.

اپپاراتتىڭ ايعا ساپارى سەتتٸ اياقتالسا, قىتاي ەلەمدە وسىنداي كٷردەلٸ مٸندەتتٸ اتقارا العان ەلەمدەگٸ ٷشٸنشٸ دەرجاۆاعا اينالادى.

ٶتكەن عاسىردىڭ 60-70 جىلدارى اپوللون كەمەسٸمەن ايعا ۇشقان ناسا استروناۆتارى جەرگە بٸرنەشە رەت ايدىڭ توپىراق ٷلگٸلەرٸن جەتكٸزگەن. 1976 جىلى سوۆەت ماماندارى قۇراستىرعان "لۋنا-3" زوندى ايدان توپىراق ەكەلۋ ەكسپەديتسيياسىن اياقتاعان.

سودان بەرٸ كٶپتەگەن ەل پلانەتولوگتارى ايدىڭ توپىراق ٷلگٸلەرٸن كٷتٸپ كەلەدٸ.

ايدىڭ بەتٸندە ارنايى زوند جۇمىس ٸستەپ جاتقان شاقتا ونى جەرگە قايتارۋى تيٸس اپپارات تابيعي سەرٸكتەن 200 شاقىرىم بيٸكتٸكتە وربيتادا ۇشىپ جٷر.

ايتا كەتەيٸك, «چانە-5» جەرگە 2 كەلٸ توپىراق ٷلگٸسٸن ەكەلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى زوندتىڭ ۇشۋ ۋاقىتى 20 كٷننەن اسادى. سالماعى 8,2 توننا «چانە-5» زوندى وربيتالىق, قونۋشى, قايتۋشى جەنە ۇشۋ مودۋلدەرٸنەن تۇرادى. 

ايدى زەرتتەۋگە ارنالعان قىتاي باعدارلاماسى 2004 جىلى ٸسكە قوسىلدى. ول ٷش كەزەڭنەن تۇرادى: ايدى اينالىپ ۇشۋ, ونىڭ بەتٸنە قونۋ جەنە جەرگە ايداعى توپىراق ٷلگٸسٸن جەتكٸزۋ.

«چانچجەن-5» زىمىرانى 24 قاراشادا وڭتٷستٸك قىتايداعى حاينان ارالى پروۆينتسيياسىنداعى ۆەنچان ەۋە ايلاعىنان «چانە-5» زوندىن الىپ ۇشقان ەدٸ.