«بٸر جول بار – الىس, الىس تا بولسا جاقىن, بٸر جول بار – جاقىن, جاقىن دا بولسا الىس», دەگەندەي, اقسۋات پەن زايسانعا بەت العان جولاۋشى بۇرىن قاشىق بولعانىنا قاراماستان, قالباتاۋ ارقىلى جٷرگەندٸ جٶن سانايتىن. ٶيتكەنٸ, قاراعاندى مەن الماتى وبلىسى جاقتان كەلەتٸن جولاۋشىلار ٷشٸن «اياگٶز – بوعاس» باعىتى تٶتە بولسا-داعى ساناتتان شىعىپ قالعان جول سيپاتىندا ەدٸ. ال تەۋەكەل ەتەر جان بولسا, ەبدەن ەۋرە-سارساڭعا تٷسٸپ, يت-ىرعىلجىڭمەن جەتەر ەدٸ. «سامارقاننىڭ سار جولى, بۇلانايدىڭ تار جولى» دەمەكشٸ, جول تاۋقىمەتٸن تارتىپ, زاپى بولعان تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تٸلەگٸ ەسكەرٸلدٸ. بىلتىر بەرگەن ۋەدە بيىل ورىندالدى. وبلىس ەكٸمٸ وسىعان دەيٸن شۇرىق تەسٸك, كەتەۋٸ كەتكەن جولمەن ٶزٸ جٷرٸپ ٶتٸپ, ونى جٶندەۋگە تيٸستٸ مەكەمەلەرگە تاپسىرما جٷكتەگەن ەدٸ. ەندٸ جاز بويى كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلگەن جولمەن تاعى دا جٷرٸپ ٶتٸپ, قۇرىلىس ساپاسىن تەكسەردٸ.
«اياگٶز – بوعاس» تراسساسى – قىرىق جىل جٶندەۋ كٶرمەگەن, توزىعى جەتكەن جول تورابى. ٶڭٸر ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى جولدىڭ جٶندەلۋٸ ارقىلى جولاۋشىلاردىڭ 200-دەن استام شاقىرىمدى ٷنەمدەۋٸنە مٷمكٸندٸك تۋدى. بيىل بۇل جولدىڭ 78 شاقىرىمى جٶندەۋدەن ٶتتٸ. تاقتايداي جولمەن توسىلماي تٸكە تارتقان تۇرعىندار دەن ريزا. «جول اقىسى – جٷرۋ» دەيتٸن ەلگە كەرەگٸ دە وسى عوي.
– بۇرىن اقشي مەن اياگٶز اراسىندا بٸر ساعاتتان ارتىق جٷرسەك, قازٸر جارتى ساعاتتا جەتەمٸز. ۋاقىت ٷنەمدەلەتٸن بولدى, كٶلٸگٸمٸز دە بۇزىلا بەرمەيدٸ. اۋىلدىڭ مەسەلەسٸنە كٶڭٸل بٶلٸپ, قامقورلىق كٶرسەتكەن ەلباسىمىزعا, وبلىس باسشىسىنا ەلدٸڭ ريزاشىلىعى شەكسٸز, – دەدٸ اياگٶز اۋدانىنداعى اقشي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى تۇرسىنعالي ورالباەۆ.
وبلىس باسشىسى اتقارىلعان جۇمىسقا وڭ باعاسىن بەردٸ. بۇل باعىتتاعى جول قۇرىلىسىنىڭ قالعان بٶلٸگٸ كەلەسٸ جىلى جالعاسپاق. العىس ايتقان اعايىن مەملەكەتتٸڭ قولداۋىن سەزٸنٸپ, كٶڭٸلدەرٸ تاسىعاننان تاعى بٸر جولدى جٶندەپ بەرۋدٸ سۇرادى. بۇل – اۋدان اۋماعىنداعى «اياگٶز – شۇبارتاۋ» تاس جولى.
– جٶندەۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابادى. ال شۇبارتاۋعا دەيٸنگٸ جولدىڭ جاعدايىن قاراستىرايىق. تيٸستٸ ورىندار بارلىق جۇمىس كٶلەمٸن ەسەپتەپ, ساراپتايدى. سودان كەيٸن بٸر شەشٸمگە كەلەمٸز, – دەدٸ د.احمەتوۆ.
جالپى, شىعىس ٶڭٸرٸ – جولداردىڭ ۇزاقتىعىمەن ەرەكشەلەنەتٸن ايماق. وبلىستىق جولاۋشىلار كٶلٸگٸ جەنە اۆتوكٶلٸك جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرٸك بەيسەكەنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى جىلى وبلىستىق ماڭىزداعى جولداردى ورتاشا جٶندەۋگە بيۋدجەتتەن 5,3 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان. ونىڭ ٸشٸندە 3,5 ميلليارد تەڭگە جول جٶندەۋگە, 1,77 ميلليارد تەڭگە جولداردى كٷتٸپ, ۇستاۋعا باعىتتالعان. بيىل جالپى قاشىقتىعى 221 شاقىرىم بولاتىن 16 جول ۋچاسكەسٸندە ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
– بيىل جىلى سٸبە كٶلدەرٸنە, الاكٶلگە, ٶسكەمەننەن «نۇرتاۋ» شاڭعى بازاسىنا باراتىن جولدار مەن كٷرشٸم – قالجىر, ٶسكەمەن – تارعىن – سامار, بورودۋليحا – شەمونايحا جەنە سەرەبريانسك قالاسىنا كٸرەبەرٸس اۆتوجولدار قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ. بۇل ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن كٶتەرۋ ماقساتىندا دا جاسالىپ وتىر, – دەدٸ باسقارما باسشىسى.
ال «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانيياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى سەرٸك اقتانوۆ وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق دەرەجەدەگٸ جولداردى جٶندەۋگە اعىمداعى جىلى 5 ميلليارد تەڭگە بٶلٸنگەنٸن ايتادى. بۇل قاراجاتتىڭ 76,5 ميلليون تەڭگەسٸ جولداردى قايتا قۇرۋعا, 1 ميلليارد 440 ميلليون تەڭگەسٸ كٷردەلٸ جٶندەۋگە باعىتتالعان. قالعان قارجى ورتاشا جٶندەۋ مەن جول كٷتٸمٸنە جۇمسالۋدا. وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن مەجٸلٸسٸندە ٶڭٸر باسشىسى الداعى ۋاقىتتا «ٶسكەمەن – سەمەي» جولى مەن وسينوۆ اسۋىنداعى اينالما جولعا كٶڭٸل بٶلۋدٸ جٷكتەدٸ. وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, كەلەر جىلى «قالباتاۋ – ٶسكەمەن» جولىنا جەنە «اقسۋات – اياگٶز» جولىنىڭ 69 شاقىرىمىنا جٶندەۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
– جولدى جٶندەۋدە قيىرشىق تاس پايدالانىلاتىن ماستيكالى اسفالتتى كەڭ قولدانۋ كەرەك. ەۋروپادا جول تٶسەنٸشٸنٸڭ وسى تٷرٸ كٶپ قولدانىسقا يە. باعاسى قىمبات بولسا دا, ساپاسى ەلدەقايدا جوعارى, – دەدٸ جول قۇرىلىسى وپەراتورلارىنا د.احمەتوۆ.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى