قىرعىزستان پارلامەنتٸ بۇرىنعى پرەزيدەنتتەردٸ تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعىنان ايىراتىن زاڭ جوباسىن ٷشٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلدادى. بٸراق يدەيا اۆتورلارى قۇجاتتى قايتارىپ, تولىقتىرۋ قاجەتتٸگٸن ايتادى.
4 سەۋٸردە قىرعىز پارلامەنتٸ "قىرعىزستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قىزمەتٸنە كەپٸلدٸك بەرۋ تۋرالى" زاڭعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. وعان 120 دەپۋتاتتىڭ 111-ٸ - قولداپ, ٷشەۋٸ قارسى داۋىس بەردٸ.
قۇجات اۆتورلارى كۋرمانكۋل زۋلۋشەۆ جەنە يسحاك ماساليەۆ "قىرعىزستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قىزمەتٸنە كەپٸلدٸك بەرۋ تۋرالى" زاڭنان بۇرىنعى پرەزيدەنتتٸڭ تيٸسپەۋشٸلٸگٸ تۋرالى نورمانى الىپ تاستاۋدى ۇسىنعان. بٸراق ەكٸنشٸ وقىلىم كەزٸندە نورمانى تۇتاس الماعانمەن جاۋاپقا تارتۋ مەحانيزمٸ تۋرالى جازىلعان بٶلٸكتٸ تولىقتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعان.
اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتٸڭ بۇرىنعى باسشىسىن ەگەر جوگوركۋ كەنەش مەن باس پروكۋراتۋرا "اۋىر قىلمىس جاسادى" دەپ ايىپتاسا, مۇنداي جاعدايدا ەكس-پرەزيدەنت قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋى مٷمكٸن.
ەكس-پرەزيدەنت تە قاراپايىم ازاماتتار سيياقتى جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس
الايدا قۇجات اۆتورلارى زاڭ جوباسىنىڭ دەل وسىنداي كٷيدە قابىلدانعانىنا قارسى. دەپۋتات يسحاك ماساليەۆ "تيٸسپەۋشٸلٸكتٸڭ كەز كەلگەن فورماسى بولماۋى تيٸس" دەپ ەسەپتەيدٸ.
- بٸز 2006 جىلى ونى جويعانبىز, مۇنى بەرٸ دە بٸلەدٸ. بٸراق قازٸر كٷردەلٸ امالدارمەن [ەكس-پرەزيدەنتتٸ] قازٸرگٸ پرەزيدەنتكە تەڭەستٸرٸپ تاستادىق, بۇل دۇرىس ەمەس. 12-باپتىڭ اتاۋىنىڭ ٶزٸ دۇرىس ەمەس - مازمۇنىمەن سەيكەس كەلمەيدٸ. وسىنى ەسكەرٸڭٸزدەر. بەلكٸم, زاڭ جوباسىن قايتارىپ, تولىقتىرۋ قاجەت شىعار. ەربٸر زاڭ جوباسى مٸنسٸز بولۋى تيٸس, - دەدٸ ول.
ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا پارلامەنت بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ تيٸسپەۋشٸلٸگٸنە كەپٸلدٸك بەرەتٸن 12-باپتىڭ كٷشٸن جويۋدى ماقۇلداعان. تٷزەتۋلەر پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتٸ كەزٸندە قىلمىس جاساعان ەكس-پرەزيدەنتتٸ قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرادى جەنە سونىمەن بٸرگە پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتٸن اياقتاعان سوڭ ساياساتپەن اينالىسۋىنا تىيىم سالۋدى كٶزدەيدٸ.
ماساليەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, زاڭ جوباسىنىڭ قازٸرگٸ نۇسقاسىنىڭ العاشقى نۇسقاسىنان قاتتى ايىرماشىلىعى بار. ونىڭ سٶزٸنشە, ەكس-پرەزيدەنت قاراپايىم ازاماتتار سيياقتى ٶز ەرەكەتٸنە جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس.
"قازٸر جوگوركۋ كەنەش جەنە باس پروكۋراتۋرانىڭ كەلٸسٸمٸمەن ەكس-پرەزيدەنتتٸ جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋعا بولاتىن نورما ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. مەن ٶز پٸكٸرٸمدٸ ٶزگەرتپەيمٸن. ەكس-پرەزيدەنتتٸ قاراپايىم ازاماتتار سيياقتى جاۋاپقا تارتۋدى تالاپ ەتەم, قاراپايىم ازاماتتار بولسىن, ساياساتكەرلەر بولسىن, ەشكٸمدە تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعى بولماۋى تيٸس. قازٸر ەكس-پرەزيدەنتتٸ قازٸرگٸ پرەزيدەنتكە تەڭەستٸرۋ تالپىنىسى بار" دەدٸ ول.
2018 جىلى قازان ايىندا قىرعىزستاننىڭ كونستيتۋتسييالىق پالاتاسى ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸن "قىرعىزستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قىزمەتٸنە كەپٸلدٸك بەرۋ تۋرالى" زاڭداعى 12-باپتى كونستيتۋتسيياعا قايشى دەپ تاپقان. پالاتا ەكس-پرەزيدەنتتٸ تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعىنان ايىرۋعا بولادى, بٸراق يمپيچمەنت سيياقتى كٷردەلٸ بولۋى تيٸس.
كونستيتۋتسييالىق پالاتا پارلامەنت پەن ٷكٸمەتكە وسىعان وراي زاڭناماعا قاجەتتٸ تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتقان. بۇعان كەيبٸر دەپۋتتار نارازى بولدى. ولار پالاتا "ٶز ٶكٸلەتٸن اسىرا قولداندى" دەپ سىنادى.
دەپۋتات داستان بەكەشەۆتٸڭ ويىنشا, ەكس-پرەزيدەنتكە ساياساتپەن اينالىسۋىنا تىيىم سالۋدىڭ كٷردەلٸ سالدارى بولۋى مٷمكٸن.
- پارتيياعا مٷشە بولۋعا, مەملەكەتتٸك ورگانداردا ٸستەۋگە تىيىم سالىنباق. بٸراق بۇل كونستيتۋتسييادا جازىلماعان عوي. ازاماتتار سول ٷشٸن سوتقا بەرۋٸ مٷمكٸن, - دەدٸ ول.
تالقىلاۋ كەزٸندە زاڭنىڭ بارلىق ەكس-پرەزيدەنتتەرگە قولدانىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸ انىقتالدى. بۇعان قوسا, پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتٸ كەزٸندە جاساعان قىلمىسى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان ەكس-پرەزيدەنتكە شىعارىلعان ٷكٸم كٷشٸنە ەنگەن جاعدايدا ايىپتالۋشىنىڭ بارلىق مەملەكەتتٸك ارتىقشىلىقتاردان ايرىلاتىنى دا بەلگٸلٸ بولدى.
زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بەكبوسىن بورۋباشەۆتٸڭ ويىنشا, تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعى پرەزيدەنت ٶكٸلەتٸن اتقارۋ كەزٸندە بەرٸلٸپ, ٶكٸلەتٸن توقتاتقان سوڭ اۆتوماتتى تٷردە كٷشٸ جويىلۋى تيٸس.
- بٸزدە "ابسوليۋتتٸ تيٸسپەۋشٸلٸك" دەگەن بولماۋى تيٸس. بٸز رەسپۋبليكالىق قۇرىلىمى بار دەموكراتييالىق مەملەكەتپٸز. تيٸسپەۋشٸلٸك لاۋازىمدى تۇلعاعا بەرٸلەدٸ, ول ونى ٶزٸنٸڭ جەكە ماقساتىندا قولدانۋى مٷمكٸن, ال بٸزدەگٸ شەنەۋنٸكتەر تەك ٶز مٷددەلەرٸ ٷشٸن عانا جۇمىس ٸستەيدٸ. ەگەر بٸز شىنايى دەموكراتييالىق مەملەكەت بولساق, وندا تيٸسپەۋشٸلٸكتٸ تەك ٶكٸلەتٸ كٷشٸندە بولعان كەزدە بەرۋٸمٸز قاجەت. قىزمەتٸنەن كەتتٸ مە - تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعىنان ايىرىلۋى تيٸس. بٸز تيٸسپەۋشٸلٸكتەن بٶلەك, مەملەكەتتٸك ساياجاي مەن كٷزەتپەن قامتاماسىز ەتەمٸز. بۇل دا جەڭٸلدٸكتەردٸڭ بٸر تٷرٸ, - دەيدٸ بورۋباشەۆ.
ەكس-پرەزيدەنتتٸ تيٸسپەۋشٸلٸك قۇقىعىنان ايىرۋ مەسەلەسٸ المازبەك اتامباەۆتىڭ بٸشكەك تەتس-ٸن مودەرنيزاتسييالاۋعا تٸكەلەي قاتىسى بارى تۋرالى مەلٸمدەمەدەن كەيٸن كٷشەيگەن. قىرعىزستان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى "تەتس-تٸ مودەرنيزاتسييالاۋ كەزٸندە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسى بولعان" دەپ كٷدٸكتەنەدٸ. اتامباەۆ ايىپتى جوققا شىعارادى. قوعامدا مۇنى المازبەك اتامباەۆقا قارسى باعىتتالعان باستاما رەتٸندە قابىلداعاندار دا بار.
ەندٸ پارلامەنت قابىلداعان زاڭ جوباسىنا پرەزيدەنت سوورونبوي جەەنبەكوۆ قول قويۋى تيٸس. سودان كەيٸن قۇجات كٷشٸن ەنەدٸ.
