قازاقستان پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سانكت-پەتەربۋرگتە حالىقارالىق تەرروريزممەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ پارلامەنتتٸك كونفەرەنتسييادا بايانداما جاسادى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
تمد-عا قاتىسۋشى قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى مەن ەقىۇ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى ۇيىمداستىرعان فورۋمنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە قاۋٸپسٸزدٸك جەنە تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىل سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق, تەرروريستٸك ەرەكەتكە قارسى قىزمەتتٸڭ گۋمانيتارلىق مەسەلەلەرٸ, حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸنٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك نەگٸزدەرٸ ەنگەن بولاتىن.
ق.توقاەۆ ٶز سٶزٸندە تەرروريزمدٸ تەك بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەر ارقاسىندا عانا تٷبٸرٸنەن جويۋعا بولاتىنىنا نىق سەنٸم بٸلدٸرە كەلٸپ, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ بۇۇ اياسىنداعى جاھاندىق انتيتەرروريستٸك جەلٸ قۇرۋ تۋرالى باستاماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن اۋداردى.
كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سٶزٸندە ق.توقاەۆ حالىقارالىق قۇقىقتاعى «تەرروريزم» ۇعىمىنىڭ زاڭدى جەنە ساياسي قيسىندى انىقتاماسىن بەرۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ايتتى. تٶراعا ەڭ كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ جەدەل شەشۋگە ىقپال ەتەتٸن ساياسي ٷدەرٸستەرگە اسىعىس ەرٸ اعات باعالاۋدان شەكتەلۋگە شاقىردى.
«مۇنداي قادامداردىڭ نەتيجەلٸ بولاتىنىن سيريياداعى قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ باسىنان بەرٸ وق اتۋدى توقتاتۋ تەتٸكتەرٸن قۇرۋعا جەتكٸزۋگە العاش رەت مٷمكٸندٸك بەرگەن استانا كەلٸسسٶزدەرٸ پاش ەتٸپ وتىر», - دەپ اتاپ ٶتتٸ سەنات تٶراعاسى.
ق.توقاەۆ بٸردە بٸر ەل قاۋپٸنەن قورعالماعان كيبەرتەرروريزم مەسەلەلەرٸ تۋرالى دا ايتتى: «ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قۇرمەتتەۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن تولىق تٷسٸنگەن جاعدايدا قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ينتەرنەتتٸ رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ويلانۋدىڭ مەنٸ زور. باستى ماقسات – ەكسترەميزم يدەياسىن ناسيحاتتاۋعا جەنە جاستاردى تەرروريستٸك ۇيىمداردىڭ قاتارىنا الداپ-ارباپ تارتۋعا كەدەرگٸ جاساۋ بولىپ وتىر».
باياندامادا كەدەيلٸك, ساۋاتسىزدىق, سىبايلاس جەمقورلىق, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن شەكتەۋ سەكٸلدٸ تەرروريزمنٸڭ باستاپقى سەبەپتەرٸن جويۋداعى زاڭ شىعارۋ ورگاندارىنىڭ ەلەۋەتٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ق.توقاەۆ ەقىۇ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسى سەسسييالارىنىڭ بٸرٸندە ەكسترەميزم جەنە تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ ۇيىمنىڭ ٷيلەستٸرۋ ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى مەسەلەنٸ قاراۋدى ۇسىندى.
قازاقستان پارلامەنتٸ جوعارعى پالاتاسىنىڭ باسشىسى راديكاليزم قاتەرلەرٸنە قارسى يدەولوگييالىق ٸس-قيمىلدا ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸنٸڭ دە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ, سونداي-اق استانادا 2016 جىلى 31 مامىردا ٶتكەن, جوعارى مەرتەبەلٸ دٸني قايراتكەرلەر, بٸرقاتار ەلدەردٸڭ پارلامەنتشٸلەرٸ جەنە عالىمدار قاتىسقان «دٸندەر تەرروريزمگە قارسى» حالىقارالىق كونفەرەنتسييانىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى فورۋمعا قاتىسۋشىلاردى حاباردار ەتتٸ.
ق.توقاەۆ قازٸرگٸ زامانداعى رەفورمالار مەن حالىقپەن اشىق ديالوگتى تەرروريزمگە قارسى پەرمەندٸ شارالار رەتٸندە اتاپ ٶتتٸ. بۇل تۇرعىدا مەملەكەتتٸك باسقارۋدى جەتٸلدٸرۋ جەنە بيلٸك تارماقتارى اراسىنداعى ٶكٸلەتتٸكتەردٸ قايتا بٶلۋ ارقىلى زاڭ ٷستەمدٸگٸن نىعايتۋعا باعىتتالعان قازاقستانداعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردىڭ ماڭىزدىلىعى ايتىلدى. تٶراعا «تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىلعا قاتىستى ايتقاندا, كونستيتۋتسيياعا تەرروريستٸك ەرەكەتكە قاتىسقانى ٷشٸن قازاقستان ازاماتتىعىنان ايىرۋ تۋرالى جاڭالىق ەنگٸزٸلدٸ», - دەدٸ.
سەنات تٶراعاسى سٶزٸنٸڭ سوڭىندا تەرروريزمدٸ وقشاۋلاۋ تەجٸريبەسٸنەن ونى جاپپاي تٷبٸرٸنەن جويۋ ستراتەگيياسىنا كٶشۋ - جٸتٸ نازار اۋدارۋدى, ديالوگ پەن ٶزارا ٸس-قيمىلدى تالاپ ەتەتٸن كٷردەلٸ ەرٸ جاۋاپتى جۇمىس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ق.توقاەۆ ەۋروپا كەڭەسٸ پارلامەنتتٸك اسسامبلەياسىنىڭ تٶراعاسى پەدرو اگرامۋنتپەن ەڭگٸمەلەستٸ. تٶراعا قازاقستاننىڭ ەكپا-مەن ىنتىماقتاستىعىنىڭ سىندارلى سيپاتىنا توقتالدى. بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ەۋروپا كەڭەسٸنٸڭ بٸرقاتار ماڭىزدى كونفەنتسييالارىنا قاتىسۋشى, دەموكراتييا جولىنداعى ەۋروپانىڭ قۇقىقتىق كوميسسيياسىنىڭ (ۆەنەتسييا كوميسسيياسى) تولىق مٷشەسٸ. قازاقستان پارلامەنتٸ مەن ەكپا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويدى. قازاقستاندىق دەپۋتاتتار ستراسبۋرگتە ەكپا سەسسييالارىندا تۇراقتى تٷردە قاتىسادى. ق.توقاەۆ دەموكراتييانى دامىتۋ, گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق جەنە قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ جاڭا قاتەرلەرٸنە قارسى ٸس-قيمىل ٷشٸن ديالوگ پەن نەتيجەلٸ ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرا بەرۋ كەرەك دەپ سانايدى.
سەنات تٶراعاسى ەكپا باسشىسىن پرەزيدەنتتٸڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن پارلامەنت پەن ٷكٸمەتكە بەرۋ جٶنٸندەگٸ قازاقستانداعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمالار تۋرالى حاباردار ەتتٸ.
