قازٸر دەرٸگەرلەر COVID-19-دىڭ سالدارىن, ٸندەتتٸڭ جالپى ادام اعزاسىنا ەسەرٸن جان-جاقتى زەرتتەۋدە. بۇل جاڭا ينفەكتسييا بولعاندىقتان, ماماندار ەزٸرگە ناقتى بٸر توقتامعا كەلگەن جوق, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
دەرٸگەرلەردٸڭ پايىمداۋىنشا, COVID-19 شالدىققاندارعا بۇرىنعى قالپىنا قايتا كەلۋ ٷشٸن ۇزاق ۋاقىت كەرەك, ٶيتكەنٸ ينفەكتسييا ٶكپەنٸ عانا ەمەس, ادامنىڭ ٶزگە دە ورگاندارىن زاقىمدايدى.
ينفەكتسييا بٸرٸنشٸ كەزەكتە ٶكپەنٸ, كەيٸن بٷيرەك, جٷرەك , ۇيقى بەزٸنٸڭ جۇمىسىن بۇزادى. مۇنى ماماندار COVID-19 كەيٸنگٸ سيندروم كەزٸندە بايقاعان.
«كوۆيدتەن كەيٸنگٸ سيندروم دەگەن تٷسٸنٸك بار. ول 2-3 ايدان كەيٸن, ادام جازىلدىم-اۋ دەگەندە, ياعني ينفەكتسييانىڭ اۋىر فازاسى ٶتكەن سوڭ پايدا بولادى. كوۆيدتەن جازىلىپ شىققان ناۋقاستاردى ەمدەيتٸن ورتالىقتار ٸندەتتەن كەيٸنگٸ سيندرومنىڭ پراكتيكالىق بٶلٸگٸن زەرتتەۋدە, مىسالى, پاتسيەنتتٸڭ بويىندا ناقتى بەلگٸلەر بولادى. قازاقستانداعى تەكسەرۋ حاتتاماسىندا عىلىمي جەنە حالىقارالىق تەجٸريبە ەسكەرٸلگەن»,-دەيدٸ «كارديوحيرۋرگييا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ماحاببات بەكبوسىنوۆا.
سوندىقتان كوۆيدتەن جازىلىپ شىققان پاتسيەنت مەديتسينالىق وڭالتۋدان ٶتۋ كەرەك. ماحاببات بەكبوسىنوۆانىڭ ايتۋىنشا, كوۆيدتەن كەيٸن قان قىسىمى كٶتەرٸلگەن ناۋقاس سانى كٶبەيگەن. مۇنداي پاتسيەنتتەرگە قالاي كٶمەكتەسەمٸز? بۇل بٷكٸل ەلەم دەرٸگەرلەرٸن تولعاندىرىپ وتىرعان مەسەلە.
كارديوحيرۋرگييا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىندا كوۆيدتەن كەيٸنگٸ پاتسيەنتتەرگە مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورتالىق اشىلعان.
«كوۆيد بٷكٸل ادامزاتقا سترەسس بولدى. جٷرەك-قانت تامىرلارى اۋرۋىنان قايتىس بولعاندار سانى كٶبەيمەگەن. بٸز اناليز جاساپ, ٶتكەن جىلمەن سالىستىردىق, ٶزگەرٸس جوق. بٸراق ينتەنسيۆتٸ تەراپييا بٶلٸمشەسٸندەگٸ جانساقتاۋ بٶلٸمٸندە جاتقانداردىڭ 50-70 پايىزىندا ارتەرييالدىق گيپەرتەنزييا, ال قالعان 30 پايىزىندا قانت ديابەتٸ, ياعني كوروناۆيرۋستان كەيٸن قانت ديابەتٸ پايدا بولعان»,-دەيدٸ م. بەكبوسىنوۆا.
دەرٸگەرلەر ٶز بەتٸنشە ەمدەلۋگە مٷلدەم بولمايتىنىن ەسكەرتەدٸ. قازٸر ادامدار ينتەرنەتتەن تٷرلٸ تەسٸل ٸزدەپ تاۋىپ, دەرٸگەردٸڭ كەڭەسٸنسٸز جيٸ ەمدەلەتٸن بولعان. دەنساۋلىعىڭىز سىر بەرسە, دەرەۋ جەدەل جەردەم شاقىرىڭىز.
جٷرەكتٸڭ جاۋى – اشۋ-ىزا, سترەسس. ٷنەمٸ كٷيبەلەڭ كٷيدە جٷرەتٸن, بولماشى دٷنيەگە اشۋلانىپ, سارى ۋايىمعا سالىنعان ادامنىڭ جٷرەگٸ تٷبٸ بٸر سىر بەرەدٸ. جٷرەك جاقسى جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن ادامنىڭ جٷيكە-جٷيەسٸ تىنىش بولۋ كەرەك. جٷرەكتٸڭ ەكٸنشٸ جاۋى – جالقاۋلىق. تاماقتى تويا جەگەننەن, ارتىق سالماقتان قان تامىرلارى بٸتەلەدٸ, جٷرەكتٸڭ جۇمىسى اۋىرلايدى. ماماندار كوۆيدتەن كەيٸن ٷنەمٸ قان قىسىمىن قاداعالاپ جٷرۋگە كەڭەس بەرەدٸ.
كەز كەلگەن دەرٸنٸ دەرٸگەر تاعايىنداۋ كەرەك, سەبەبٸ پرەپاراتتاردىڭ پايداسىمەن قاتار جاعىمسىز ەسەرٸ دە بار. جٷرەككە كٶكٶنٸس, جەمٸس-جيدەك, قۇرامىندا ماگنيي بار پايدالى تاعامدار جاقسى. كٷنٸنە ەكٸ كەسە كوفە ٸشۋگە بولادى. كەز كەلگەن ازىق-تٷلٸكتٸ از مٶلشەردە تۇتىنعان دۇرىس.
