Qazir dárigerler COVID-19-dyń saldaryn, indettiń jalpy adam aǵzasyna áserin jan-jaqty zertteýde. Bul jańa infektsiia bolǵandyqtan, mamandar ázirge naqty bir toqtamǵa kelgen joq, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Dárigerlerdiń paiymdaýynsha, COVID-19 shaldyqqandarǵa burynǵy qalpyna qaita kelý úshin uzaq ýaqyt kerek, óitkeni infektsiia ókpeni ǵana emes, adamnyń ózge de organdaryn zaqymdaidy.
Infektsiia birinshi kezekte ókpeni, keiin búirek, júrek , uiqy beziniń jumysyn buzady. Muny mamandar COVID-19 keiingi sindrom kezinde baiqaǵan.
«Kovidten keiingi sindrom degen túsinik bar. Ol 2-3 aidan keiin, adam jazyldym-aý degende, iaǵni infektsiianyń aýyr fazasy ótken soń paida bolady. Kovidten jazylyp shyqqan naýqastardy emdeitin ortalyqtar indetten keiingi sindromnyń praktikalyq bóligin zertteýde, mysaly, patsienttiń boiynda naqty belgiler bolady. Qazaqstandaǵy tekserý hattamasynda ǵylymi jáne halyqaralyq tájiribe eskerilgen»,-deidi «Kardiohirýrgiia ulttyq ǵylymi ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Mahabbat Bekbosynova.
Sondyqtan kovidten jazylyp shyqqan patsient meditsinalyq ońaltýdan ótý kerek. Mahabbat Bekbosynovanyń aitýynsha, kovidten keiin qan qysymy kóterilgen naýqas sany kóbeigen. Mundai patsientterge qalai kómektesemiz? Bul búkil álem dárigerlerin tolǵandyryp otyrǵan másele.
Kardiohirýrgiia ulttyq ǵylymi ortalyǵynda kovidten keiingi patsientterge meditsinalyq qyzmet kórsetetin ortalyq ashylǵan.
«Kovid búkil adamzatqa stress boldy. Júrek-qant tamyrlary aýrýynan qaitys bolǵandar sany kóbeimegen. Biz analiz jasap, ótken jylmen salystyrdyq, ózgeris joq. Biraq intensivti terapiia bólimshesindegi jansaqtaý bóliminde jatqandardyń 50-70 paiyzynda arteriialdyq gipertenziia, al qalǵan 30 paiyzynda qant diabeti, iaǵni koronavirýstan keiin qant diabeti paida bolǵan»,-deidi M. Bekbosynova.
Dárigerler óz betinshe emdelýge múldem bolmaitynyn eskertedi. Qazir adamdar internetten túrli tásil izdep taýyp, dárigerdiń keńesinsiz jii emdeletin bolǵan. Densaýlyǵyńyz syr berse, dereý jedel járdem shaqyryńyz.
Júrektiń jaýy – ashý-yza, stress. Únemi kúibeleń kúide júretin, bolmashy dúniege ashýlanyp, sary ýaiymǵa salynǵan adamnyń júregi túbi bir syr beredi. Júrek jaqsy jumys isteý úshin adamnyń júike-júiesi tynysh bolý kerek. Júrektiń ekinshi jaýy – jalqaýlyq. Tamaqty toia jegennen, artyq salmaqtan qan tamyrlary biteledi, júrektiń jumysy aýyrlaidy. Mamandar kovidten keiin únemi qan qysymyn qadaǵalap júrýge keńes beredi.
Kez kelgen dárini dáriger taǵaiyndaý kerek, sebebi preparattardyń paidasymen qatar jaǵymsyz áseri de bar. Júrekke kókónis, jemis-jidek, quramynda magnii bar paidaly taǵamdar jaqsy. Kúnine eki kese kofe ishýge bolady. Kez kelgen azyq-túlikti az mólsherde tutynǵan durys.
