مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قوشقار اتا» ويپاتىنداعى راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردى رەكۋلتيۆاتسييالاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدى سۇرادى. وسى ورايدا ولار پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى رومان سكلياردىڭ اتىنا ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«بارشامىزعا مەلٸم كەڭەس وداعى كەزٸندە قازاقستان تەرريتوريياسى ەرتٷرلٸ جاڭا تەحنولوگييالار مەن ەسكەري قارۋ-جاراقتاردىڭ سىناق پوليگونىنا اينالدى. سونىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ اۋىر زارداپتار اتوم ەنەرگيياسىن پايدالانۋ ٷشٸن جاسالعان جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە بولدى. سەمەي سىناق پوليگونىن ايتپاعاندا, ۋران ٶندٸرٸسٸنٸڭ زارداپتارىن ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶرۋدەمٸز. ەسٸرەسە, 77 شارشى كيلومەتر اۋماقتى الىپ جاتقان, «قوشقار اتا» ويپاتىندا ورنالاسقان ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن راديواكتيۆتٸك قالدىقتار قويماسىنىڭ ەكولوگييالىق جاعدايى, ماڭعىستاۋ ٷشٸن ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلە بولىپ وتىر. وندا جوبامەن 105 ملن توننادان استام ۋىتتى, ونىڭ ٸشٸندە 52 ملن تونناداي ەلسٸز راديواكتيۆتٸك قالدىقتار ورنالاسقان», - دەدٸ دەپۋتات سامات مۇساباەۆ.
وسى ورايدا ول بۇل قويما تۇرعىندار دەنساۋلىعىنا كەرٸ ەسەرٸپ تيگٸزٸپ جاتقانىن, تۇرعىنداردىڭ اراسىندا ونكولوگييالىق جەنە تاعى دا باسقا اۋرۋلاردىڭ كٶرسەتكٸشٸ ٶتە جوعارى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, قازاقستان عالىمدارىنىڭ «قوشقار اتا» قويماسىنىڭ اينالاسىنداعى جانۋارلار مەن ٶسٸمدٸكتەردٸ زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ ولاردا مۋتاتسييالىق پروتسەسستەردٸڭ بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
«كەزٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جەنە پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل قويمانى رەكۋلتيۆاتسييا جاساۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرگەن. قالدىقتار قويماسىنىڭ جەرٸ 2012 جىل رەسٸمدەلٸپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى جاساقتالىپ, راديواكتيۆتٸ قالدىقتار شاڭ بولىپ اتموسفەراعا كٶتەرٸلمەس ٷشٸن, اشىق قالعان 45 شارشى كيلومەتردەي جەر 30 سانتيمەتر توپىراقپەن جابىلاتىن بولىپ شەشٸم قابىلدانعان. بۇل ەڭ ارزان جەنە بٷگٸنگٸ كٷنٸ وڭتايلى شەشٸم ەدٸ. 2020 جىلى وسى جۇمىستارعا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعات رەسۋرستارى جەنە تابيعاتتى پايدالانۋ باسقارماسى كونكۋرس ٶتكٸزٸپ, 15,5 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن جۇمىسقا مەردٸگەر انىقتالىپ, رەكۋلتيۆاتسييالىق جۇمىستار جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتٸڭ ەسەبٸنەن باستالعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, بيىلدىڭ كٶكتەمٸندە بۇل جوباعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. الايدا, جاقىندا ٶتكەن ماڭعىستاۋداعى كەزدەسۋلەرٸمٸزدە بۇل جۇمىستاردى ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ نەگٸزسٸز توقتاتىپ تاستاعانى بەلگٸلٸ بولدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن 1 ملرد تەڭگە ەلٸ كٷنگە دەيٸن جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ ەسەپ شوتىنا اۋدارىلماعان», - دەدٸ دەپۋتات.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, رەكۋلتيۆاتسييانىڭ توقتاپ قالۋى ماڭعىستاۋ تۇرعىندارىنىڭ ٷلكەن نارازىلىعىن تۋعىزىپ وتىر. «قوشقار اتا» ويپاتىنداعى راديواكتيۆتٸك قالدىقتاردى رەكۋلتيۆاتسييالاۋدىڭ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزىنىڭ زور ەكەنٸن ەسكەرە وتىرىپ, تەز ارادا زالاسىزداندىرۋ جۇمىستارىن قايتادان باستاۋ قاجەت.
«ول ٷشٸن بيىلعا بٶلٸنگەن 1 ملرد تەڭگە تيٸستٸ مەملكەتتٸك ورگانعا تەز ارادا اۋدارىلسىن جەنە وسى جوبانى توقتاتقان لاۋازىمدى تۇلعانىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قارالسىن», - دەدٸ سامات مۇساباەۆ.
