كوروناۆيرۋس سوزىمالى, ونكولوگييالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ٷشٸن ٶتە قاۋٸپتٸ. مۇنداي پٸكٸردٸ مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نۇرلىبەك ٷدەرباەۆ بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ۆيرۋس قاننىڭ ۇيعىشتىعىنا ەسەر ەتەدٸ. كٸشكەنتاي-كٸشكەنتاي ترومبتار پايدا بولادى. اعزادا اينالىم ورىن الادى. الدىمەن قولقادان باستالىپ, ونىڭ ديامەترٸ 5 سانتيمەتردٸ قۇرايدى. ودان كەيٸن ديامەترٸ 1 سانتياەتر بولاتىن كٷرەتامىرعا, سونان سوڭ قىلتامىرعا, ميكروكاپيلليارعا جالعاسادى. وسى كٸشەنتاي ترومبتار اعزا ارقىلى ٶتٸپ, تامىردىڭ جٸڭٸشكە جەرٸنە تۇرىپ قالادى. بۇل نەگٸزٸنەن ٶكپە جٷيەسٸنە قاتىستى. ترومبتار قىلتامىرلاردى بٸتەپ تاستاپ, سونىڭ سالدارىنان ٶكپەدە گاز الماسۋ بولماي قالادى. ياعني, ەڭ الدىمەن ٶكپە زارداپ شەگٸپ, ادامنىڭ تىنىسى الۋى قيىنداي باستايدى. كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ ٶتۋ مەحانيزمٸ مٸنە وسىنداي», - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ دەرٸگەر.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, ٶكپە زاعىمدانعاننان كەيٸن ونىڭ جۇمىسىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ ٶتە قيىنعا سوعادى.
«كوروناۆيرۋسقا اعزانىڭ ەلسٸز بولعانى قاجەت. ادامداردىڭ بارلىعى بٸردەي 100 پايىز اۋىرمايدى. پاتسيەنتتەردٸڭ 5-6 پايىزى اۋرۋعا شالدىعادى. دەمەك, 100 ادامنىڭ ٸشٸندە 5-6 ادام اۋرۋى مٷمكٸن. قالعاندارى اۋىرمايدى. ەلەمدە دە دەل وسىنداي جاعداي ورىن الىپ وتىر. سوندىقتان اعزادا ٶزگەرٸس قالاي ورىن الاتىندىعىن بٸلٸپ وتىرۋ ٷشٸن حالىق اراسىندا اقپاراتتاندىرۋ جۇمىسىن جٷرگٸزٸپ, ولاردىڭ ٶز پروبلەمالارىن دەر ۋاقىتىندا انىقتاپ, ەمدەلۋٸنە جاعداي جاساۋ قاجەت. بۇل حالىقتىڭ اۋرۋ جۇقتىرىپ الۋىنىڭ الدىن الۋ دەپ اتالادى», - دەدٸ نۇرلىبەك ٷدەرباەۆ.
سونىمەن قاتار بٸلٸكتٸ دەرٸگەر قاي ساناتتاعى ادامدار كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرىپ الۋدان ساق بولۋى كەرەكتٸگٸن باسا ايتتى.
«كوروناۆيرۋس سوزىمالى اۋرۋلارى, ونكولوگييالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ٷشٸن ٶتە قاۋٸپتٸ. ولاردا بٸرٸنشٸ كەزەكتە ۆيرۋس جۇقتىرىپ الۋ پاتولوگيياسى بولادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۆاكتسينانى ەڭ الدىمەن يممۋندىق جٷيەسٸ بۇزىلعان پاتسيەنتتەرگە ەمەس ساۋ ادامدارعا سالعان دۇرىس. ال يممۋندىق جٷيەسٸ بۇزىلعان ادامداردى دەرٸ-دەرمەكپەن, ٶزگە دە پرەپاراتتارمەن ەمدەگەن جٶن», - دەدٸ مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
ال پۋلمونولوگ دەرٸگەر كونستانتين گاركالوۆتىڭ ايتۋىنشا, ٶكپەدەگٸ بەلگٸلەر ينفەكتسييا جۇققاننان كەيٸنگٸ جەتٸنشٸ-سەگٸزٸنشٸ كٷندە بايقالادى. جەتٸنشٸ كٷندە كومپيۋتەرلٸك توموگرافييادان ٶكپەنٸڭ زاقىمدانۋىن تەك 7-8 پايىز دەڭگەيٸندە كٶرۋگە بولادى, ال 14-شٸ كٷنگە قاراي ٶكپە 50 پايىزعا دەيٸن زاقىمدانۋى مٷمكٸن.
«كومپيۋتەرلٸك توموگرافييانى جٶتەل مەن ەنتٸگۋ پايدا بولعاندا جاساۋ كەرەك. ٶكپەنٸڭ زاقىمدانۋى كٶرسەتكٸشٸ ناۋقاس جاعدايىنىڭ اۋىرلىعىن كٶرسەتپەيدٸ, سەبەبٸ ٸندەتپەن قاتار ترومبوۆاسكۋليت جٷرەدٸ. بۇل تۇرعىدا قان قويۋلانىپ, ترومبتار پايدا بولادى. وسى كٶرسەتكٸشتەرگە ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعداي تٸكەلەي بايلانىستى. كەيبٸر ناۋقاستاردا ٶكپەسٸ 60-70 پايىزعا زاقىمدانعانىمەن, وتتەك ساتۋراتسيياسى جاقسى دەڭگەيدە كٶرٸنەدٸ. سونىمەن قاتار ٶكپە تٸنٸ 30 پايىزعا زاقىمدانعان كەيبٸر ادامداردا وتتەك ساتۋراتسيياسى 85-كە دەيٸن تٶمەندەگەن جاعدايلار كەزدەستٸ. ٶيتكەنٸ تامىرلاردا قاننىڭ اينالىمى باياۋلاپ, كەرٸ ەسەرٸ بولادى», - دەدٸ ول.
پۋلمونولوگ دەرٸگەر ساتتار ەراليەۆ كۆي-دٸڭ اۋىر تٷرلەرٸندە ٶكپە عانا ەمەس, مي جەنە ۆەگەتاتيۆتٸ نەرۆتەر, باۋىر جەنە ۇيقى بەزٸ, بٷيرەك زاقىمداناتىندىعىنا نازار اۋدارتادى.
«قازٸر مينيسترلٸكتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا, جەرگٸلٸكتٸ ەمحانالاردا رەابيليتاتسييالىق بٶلٸمشەلەر قۇرىلدى. سول جەردە بارىپ كەڭەس العان دۇرىس. كۆي-دان كەيٸن يممۋنيتەت تٶمەندەيدٸ. سوندىقتان تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان دۇرىس. جاسى كەلگەن, ياعني 65-تەن اسقان كٸسٸلەر ديابەتپەن, ٶكپەنٸڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتٸ اۋرۋىمەن اۋىراتىن كٸسٸلەرگە پنەۆموكوكك ينفەكتسيياسىنا قارسى ۆاكتسينا سالدىرعان جٶن», – دەدٸ دەرٸگەر.
