كارديولوگييا جەنە ٸشكٸ اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ەندوكرينولوگييا كۋرسىنىڭ جەتەكشٸسٸ, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى لاۋرا دانيياروۆا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ قانت ديابەتٸمەن اۋىراتىندارعا قاۋپٸ تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مەلٸمەتٸنە سەيكەس, COVID-19 جۇقتىرۋ قاۋپٸ ەسٸرەسە قانت ديابەتٸ, گيپەرتونييا, جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸ مەن سوزىلمالى ٶكپە اۋرۋلارى جەنە قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋلارى بار ەگدە ادامدارعا تٶنۋٸ مٷمكٸن.
«اۋرۋدىڭ دەكومپەنساتسيياسى كەزٸندە قانت ديابەتٸ ساناتىنداعى ناۋقاستار اعزاسىنىڭ يممۋنولوگييالىق رەاكتيۆتٸلٸگٸ تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن. سوزىلمالى گيپەرگليكەمييا (قانداعى قانتتىڭ كٶبەيۋٸ) كەز كەلگەن ينفەكتسييالىق اگەنتتەردٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە ۆيرۋستىڭ دا ٶسۋٸ مەن دامۋىنا «قولايلى» قورەكتٸك ورتا بولادى. قانت ديابەتٸمەن اۋىراتىن ادامداردا ۆيرۋستىق ينفەكتسييا قانداعى گليۋكوزا دەڭگەيٸنٸڭ اۋىتقۋى جەنە قانت ديابەتٸ سالدارىنان اسقىنۋى مٷمكٸن. قانت ديابەتٸمەن اۋىراتىن ادامدارعا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرۋ قاۋپٸن ازايتۋ ٷشٸن ساقتىق شارالارىن ۇستانۋ قاجەت», - دەيدٸ لاۋرا دانيياروۆا.
حالىقارالىق قانت ديابەتٸ فەدەراتسيياسى قانت ديابەتٸمەن اۋىراتىن ادامداردا كوروناۆيرۋستىڭ الدىن-الۋ بويىنشا ۇسىنىستار جارييالاعان بولاتىن. ەڭ باستىسى - ٶزٸن-ٶزٸ باقىلاۋ شارالارى:
- قانداعى گليۋكوزا دەڭگەيٸن باقىلاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك. تۇراقتى باقىلاۋ قانداعى جوعارى نەمەسە تٶمەن گليۋكوزا دەڭگەيٸنەن تۋىندايتىن اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
- تۇماۋ بەلگٸلەرٸ بولعان جاعدايدا (دەنەنٸڭ قىزۋى, جٶتەل, ەنتٸگۋ), مٸندەتتٸ تٷردە دەرٸگەرگە قارالۋ كەرەك.
- كەز كەلگەن ينفەكتسييا قانداعى گليۋكوزا دەڭگەيٸن كٶتەرەدٸ جەنە سۇيىقتىققا قاجەتتٸلٸكتٸ ارتتىرادى, سوندىقتان جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەردە سۋ بار ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزٸڭٸز.
- ديابەتكە قارسى دەرٸ-دەرمەكتەر جەتكٸلٸكتٸ بولۋى تيٸس.
- ەگەر بٸرنەشە اپتا بويى وقشاۋلانۋ كەرەك بولسا, قاجەتتٸ زاتتاردى تٷگەندەڭٸز. جالعىز تۇراتىن بولساڭىز, سٸزدە قانت ديابەتٸ بار ەكەنٸن بٸلەتٸن ادامدى ەزٸرلەڭٸز. ٶيتكەنٸ اۋىرىپ قالساڭىز, سٸزگە كٶمەك قاجەت بولۋى مٷمكٸن.
- دۇرىس تاماقتانۋ مەن فيزيكالىق بەلسەندٸلٸككە نازار اۋدارۋ كەرەك, سول سەبەپتٸ, گليكەمييالىق يندەكسٸ تٶمەن تاعامداردى تاڭداپ, قۋىرىلعان تاعامداردان باس تارتىڭىز.
- قانت, كٶمٸرسۋلار مەن مايلارعا باي تاعامداردى شەكتەپ, مايى از بەلوكتاردى (بالىق, ەت, جۇمىرتقا, سٷت, بۇرشاق) تاڭداڭىز;
- جاسىل جاپىراقتى كٶكٶنٸستەردٸ, جەمٸستەردٸ ەكٸ نەمەسە ٷش پورتسييامەن جەۋ كەرەك.
حالىقتىڭ بارلىق توپتارىنا كەڭٸنەن تاراتىلاتىن كەڭەستەر قانت ديابەتٸمەن اۋىراتىندار مەن ولارمەن تىعىز بايلانىستاعى ادامدار ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى, سول سەبەپتٸ:
- قولىڭىزدى مۇقييات جەنە ٷنەمٸ جۋىڭىز;
- كەز-كەلگەن زاتتاردى تازارتىپ, زارارسىزداندىرىڭىز;
- جەكە ىدىس-اياق, كٶزٸلدٸرٸك, سٷلگٸ جەنە ت.ب. پايدالانىڭىز;
- جٶتەلگەندە نەمەسە تٷشكٸرگەندە اۋىز بەن مۇرىندى مايلىقپەن نەمەسە قولىڭىزبەن جابىڭىز;
- تىنىس الۋ اۋرۋى, جٶتەل جەنە تۇماۋ بەلگٸلەرٸ بار كەز-كەلگەن اداممەن بايلانىس جاساماۋعا تىرىسىڭىز.
