كوروناۆيرۋس العاش تاراعان سەتتە ەلەمدٸك مەديتسينا قاۋىمداستىعىندا بۇل ۆيرۋس اۋىز, مۇرىن قۋىسىنان كٸرٸپ, تٸكەلەي ٶكپەگە ٶتەدٸ دەگەن ورتاق پايىم بولعان ەدٸ. الايدا, ۋاقىت ٶتە كەلە وسىناۋ ٶتە قاۋٸپتٸ ٸندەتتٸڭ اۋىز, مۇرىن قۋىسى ارقىلى ەنگەنٸمەن, تامىردىڭ ٸشكٸ قابىرعالارىنا ورنالاسۋ ارقىلى قان جەتكٸزٸلەتٸن ورگاننىڭ بارلىعىن زاقىمدايتىندىعىن دەلەلدەپ وتىر.
عالىمدار كوروناۆيرۋستان قايتىس بولعان ادامداردىڭ تامىرلارىن ميكروسكوپ كٶمەگٸمەن زەرتتەگەن كەزدە ٶكپە, بٷيرەك, جٷرەك, مي تامىرلارىندا قان ۇيۋدىڭ جيٸ كەزدەسەتٸندٸگٸن بايقاعان. ەندەشە وسىناۋ قاۋٸپتٸ ۆيرۋس ادامدا قانداي اۋرۋلاردى ۋشىقتىرىپ جٸبەرەتٸندٸگٸ جايلى ماماندار پٸكٸرٸنە نازار اۋدارىپ كٶرەلٸك.
قر پرەزيدەنت ٸس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ نەيروحيرۋرگييا بٶلٸمٸ مەڭگەرۋشٸسٸ مىڭجىلقى بەردٸقوجاەۆ كوروناۆيرۋس ٸندەتٸ ٶرشٸپ تۇرعان كەزدە اۋرۋحاناعا يشەمييالىق ينسۋلتپەن تٷسكەن ناۋقاستار سانى ارتقانىن ايتادى.
«كوروناۆيرۋستىڭ كەسٸرٸنەن جوسپارلى تٷردە ەمٸن الۋى كەرەك ناۋقاستار ۋاقىتىلى كٶمەك المادى. كارانتين اياقتالعاننان كەيٸن ول ناۋقاستار اۋرۋى اسقىنعان كٷيدە كەلدٸ. ولاردى ەمدەۋ ٷشٸن كٶپ رەسۋرس كەرەك بولدى. تٸپتٸ وتا جاساۋ سەتٸنە جەتپەستەن كٶز جۇمىپ كەتكەندەر بولدى. كوروناۆيرۋس كەزٸندە جٷرەكتٸڭ يشەمييالىق ينسۋلتٸ كٶبەيٸپ كەتتٸ. ترومب ٷزٸلٸپ, يشەمييالىق ينسۋلتپەن تٷسكەن ناۋقاستار سانى ارتتى», - دەدٸ ول.
الماتىداعى №36 قالالىق ەمحانانىڭ جالپى تەجٸريبەلٸك دەرٸگەر بٶلٸمشەسٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ اسقار جۇمانازاروۆ كوروناۆيرۋس ول - اۋا-تامشىلى جەنە جاناسۋ-تۇرمىستىق تاراتۋ مەحانيزمٸ بار SARS CoV-2 كوروناۆيرۋسىنىڭ جاڭا شتامىنان تۋىنداعان جەدەل ينفەكتسييالىق ۆيرۋستى اۋرۋ ەكەندٸگٸنە باسا نازار اۋدارادى.
«بۇل اۋرۋ اعزاعا ەنگەننەن كەيٸن, جەرگٸلٸكتٸ جەنە جٷيەلٸك يممۋندىق-قابىنۋدى تۋىنداتادى. يە, قان ۇيىعىشتىقتى ارتتىرادى, قان تامىرلار قابىرعاسىن ٶزگەرتٸپ شاقىرىپ, اۋا جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ بايقالادى. بۇل كٸشٸ جەنە ٷلكەن ترومبوزدىڭ دامۋىنا ەكەلەدٸ.سونىمەن قاتار, ٶكپەنٸڭ, جٷرەكتٸڭ, بٷيرەكتٸڭ, اسقازان-ٸشەك جولدارىنىڭ, ورتالىق جەنە شەتكٸ جٷيكە جٷيەلەرٸنٸڭ اسقىنۋ قاۋپٸمەن بەلگٸسٸ جوق كلينيكالىق تٷردەن ٶتە اۋىر تٷرگە دەيٸن اسقىنۋ شاقىراتىن اسا قاۋٸپتٸ ۆيرۋستى ينفەكتسييا», - دەدٸ بٶلٸمشە مەڭگەرۋشٸسٸ.
ال قازاق مەديتسينالىق ٷزدٸكسٸز بٸلٸم بەرۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ساياساتى جەنە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەكتٸ دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ەندوكرينولوگ-دەرٸگەر ەرجان ٶتەۋليەۆ كوروناۆيرۋس سوزىلمالى اۋرۋلاردى قوزدىراتىندىعىن اتاپ ٶتەدٸ.
«قازٸر كوۆيد كٷشەيە تٷستٸ. بٸز ونى اۋىر تٷرٸندە سەزٸنە باستادىق. بٸز بۇل ينفەكتسييانى حالىقارالىق تەجٸريبەگە جٷگٸنە وتىرىپ زەرتتەدٸك. شىنىندا دا پاتوگەنەزٸندە يممۋندىق جٷيە ويانا باستاعان كەزدە «تسيتوكين داۋىلى» سيياقتى ەلەمەنتتەر بار. مۇنىڭ بەرٸ قان تامىرلارىنىڭ ٸشٸندە. سوندىقتان العاشقى كٷندەردەن باستاپ انتيكواگۋليانتتاردى قولدانا وتىرىپ قاندى سۇيىلتۋ قاجەت. جالپى تەراپييا جٷرگٸزۋ كەرەك, ٶكپەنٸ جاتتىقتىرۋ قاجەت. ەسٸرەسە كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىمەن اۋىرعان ادامدار تولىق وڭالتۋدان ٶتۋٸ تيٸس. قاننىڭ ۇيۋىن باقىلاپ وتىرۋ شارت. ٶيتكەنٸ ونىڭ ودان ەرٸ قويۋلانۋى مٷمكٸن فاكتٸلەر بار جەنە بۇل باسقا قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ دامۋىنا ەكەلەدٸ«, - دەدٸ ول.
ەلورداداعى №4 ەمحانانىڭ كارديولوگى جانات سۇڭقاربەكوۆا جٷرەك-قان تامىرلارى جٷيەسٸ پروبلەمالارى بار ناۋقاستار ٷشٸن COVID-19 قاۋپتٸ ەكەندٸگٸنە باسا نازار اۋدارتادى.
«كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييامەن اۋىراتىن ناۋقاستاردا سٶزسٸز بولاتىن گيپوكسييا جاعدايىندا جٷرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى بار ناۋقاستارعا COVID-19-عا تٶتەپ بەرۋ قيىن. سونىمەن قاتار ۆيرۋس گيپەركواگۋلياتسيياعا جەنە ترومبوزعا باستاپقى بەيٸمدٸلٸككە يە. كوروناۆيرۋستا ترومبوزدىڭ دامۋ قاۋپٸ جوعارىلاعاندا, بۇل جاعداي ۋشىعادى», - دەدٸ جاننات سۇڭقاربەكوۆا.
ايتا كەتەرلٸگٸ, بٷگٸندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن باستان كەشٸرگەن كەيبٸر پاتسيەنتتەردە سوزىلمالى شارشاۋ سيندرومى بايقالاتىندىعىن انىقتالدى. مۇنىڭ سەبەبٸن تٷسٸندٸرگەن ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگييا ورتالىعى تٶراعاسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ماحاببات بەكبوسىنوۆا پاتسيەنتتٸڭ جاي-كٷيٸن بارىنشا جان-جاقتى باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن چادەرا دەپ اتالاتىن شكالا بار ەكەندٸگٸن ايتادى.
«پاتسيەنت ٶزٸن نە مازالايتىنىن تٷسٸندٸرە الماعان, بٸراق قالىپتى ٶمٸرگە ورالا الماي جٷرگەنٸن تٷسٸنگەن كەزدە سوزىلمالى شارشاۋعا ۇشىراعان دەۋگە بولادى. مٸنە وسى كەزدە اتالعان شكالا سول پاتسيەنتتٸڭ جاي-كٷيٸن شىنايى باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. شكالادا 11 بالل بار. پاتسيەنتتٸڭ جاي-كٷيٸ 3 باللاعا دەيٸن بولسا, وندا قالىپتى سانالادى. ال 4-تەن 11 باللعا دەيٸنگٸ ارالىق پاتسيەنتتە قاندايدا بٸر پروبلەمانىڭ بار ەكەندٸگٸن بٸلدٸردٸ جەنە وعان نەۆرولوگقا نەمەسە پسيحوتەراپەۆتكە قارالۋى قاجەت. شىندىعىنا كەلگەندە بٸزدە كوروناۆيرۋستى باستان كەشٸرگەن پاتسەنتتەردٸ تەكسەرۋ حاتتاما بار. ول زەرتحانالىق, سونىمەن قاتار ينسترۋمەنتالدى زەرتتەۋ ەدٸستەرٸن قامتيدى. پاتسيەنت قانىنان جالپى ساراپتاما الامىز. ٶيتكەنٸ, قان يممۋندىق جٷيەنٸڭ قانداي جاعدايدا ەكەنٸن جاقسى كٶرسەتٸپ بەرەدٸ. لەيكوپەنييا مەن ليمفوتسيتوپەنييا باقىلاۋىندا ەلٸ كٷنگە دەيٸن تۇرعان پاتسيەنتتەر بار.كوروناۆيرۋستى باستان كەشٸرگەندەرٸنە 2-3 اي ٶتسە دە بۇل پاتسيەنتەردٸڭ يممۋندىق جٷيەسٸندە پروبلەما بار دەگەن سٶز», - دەدٸ ماحاببات بەكبوسىنوۆا.
