جاساندى ينتەللەكت پەن ماشينامەن وقىتۋ جەنە ونىمەن ٷيلەسكەن دەرەكتەر مٶلشەرٸنٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٶسۋٸ ەلەۋمەتتٸك ورتا مەن ساۋدا جاساۋ سالتىن ٶزگەرتەدٸ. IT سالاسىنىڭ جەتەكشٸ ماماندارى بۇعان قاتىستى تۋىندايتىن مەسەلەلەر مەن ساۋالداردى ٷنەمٸ ٶز نازارىندا ۇستاۋى قاجەت.
«Reilly» كومپانيياسىنىڭ لوندوندا ٶتكٸزگەن «Strata Data» كونفەرەنتسيياسى ٷلكەن كٶلەمدٸ دەرەكتەر, ماشينامەن وقىتۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت قانداي باعىتتا داميتىنىنا باعدار سٸلتەدٸ. سوڭعى بەس جىلدا بۇل سالالار قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. جاڭا تەحنولوگييالار مەن باعدارلامالىق جاساقتامالار كەسٸپورىندار مەن مەكەمەلەردەگٸ دەرەكتەرمەن جۇمىس ٸستەۋ ەدٸسٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتتٸ.
«Strata» كونفەرەنتسيياسى ٷلكەن كٶلەمدٸ دەرەكتەردٸ يگەرۋ ٷردٸسٸنٸڭ دامۋ جولدارىن جەنە باعدارلامالىق جاساقتاما شىعارۋشىلارى مەن تۇتىنۋشىلارىنا قاتىستى تۋىنداعان مەسەلەلەردٸ ايقىنداتىن شارا. وسى باسقوسۋدان كەيٸن مىناداي سەگٸز تۇجىرىم جاساۋعا بولادى.
1. 5G بايلانىسى مەتاباعدارلامالاردىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرٸپ, جاڭا باعدارلامالىق جاساقتامالار جەنە قىزمەت بەرۋدٸڭ جاڭا تٷرلەرٸنٸڭ شىعۋىنا ەكەلەدٸ.
بۇل تۋرالى كونفەرەنتسييا ۇيىمداستىرۋشىسى جەنە «Reilly» كومپانيياسىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ بەن لوريكانى ەڭگٸمەگە تارتىپ كٶردٸك. ول نەگٸزگٸ فاكتور رەتٸندە 5G بايلانىسىنىڭ يكەمدٸلٸگٸن جەنە ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸنٸڭ ارتۋىن اتايدى. بۇل تەحنولوگييادا ەلەم بويىنشا قىتاي كٶش باستاپ كەلەدٸ, دەگەنمەن كٶپتەگەن فيرمالار دا وسى سالاعا ينۆەستيتسييا قۇيىپ, بۇعان سەيكەس ٶز بيزنەس مودەلدەرٸن قۇرۋعا بار كٷشٸن جۇمىلدىرىپ جاتىر.
2. دەرەكتەرمەن ٸستەيتٸن مامانداردىڭ جۇمىس داعدىسى ٶزگەرەدٸ.
«Google Cloud» كومپانيياسى عىلىمي بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ كەسسي كوزىركوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, پايدالانۋشىلار ينتەرفەيسٸنٸڭ قۇرالدارى جەتٸلە بەرگەن سايىن مامانداردىڭ دا جۇمىسى جەڭٸلدەيدٸ. ولارعا تەحنيكالىق بٸلٸمنەن گٶرٸ تٷرلٸ دەرەكقورلارمەن جۇمىس ٸستەپ, ونى ٶز كەسٸبٸندە قولدانۋ قابٸلەتٸ قاجەت بولادى.
3. ونلاين جەنە وففلاين دٷنيەلەردٸڭ ٷيلەسٸمٸ.
عالامتوردا ەلەكتروندى ساۋدامەن اينالىساتىن «Alibaba» جەنە «Amazon» تەجٸريبە رەتٸندە وفلاين دٷكەندەرٸن اشا باستادى. ال قىش پەن قۇرعاق ەرٸتٸندٸ قوسپالارىن ساتىپ جٷرگەن دٷكەندەر ونلاين-ساۋداعا بٸرتٸندەپ بەيٸمدەلٸپ كەلەدٸ. ينتەرنەت الپاۋىتتارىنىڭ بۇل قادامىن «شابۋىلعا شىعۋى» دەپ ساناساق, دەستٷرلٸ ساۋداگەرلەردٸڭ ونلاين-ينۆەستيتسييالارى قورعانۋ امالى سەكٸلدٸ كٶرٸنەدٸ. بۇل جوسپارلارىن تولىق جٷزەگە اسىرۋىنا دەيٸن ەلٸ بٸراز ۋاقىت كەتەدٸ. الايدا ٷلكەن كٶلەمدٸ دەرەكتەر يگەرۋدە جيناقتاعان مول تەجٸريبەس «Amazon» مەن «Alibaba» سەكٸلدٸ كومپانييالارعا ٷلكەن ارتىقشىلىق بەرٸپ وتىر.
4. ٶسۋ مەن يننوۆاتسييالار ٷشٸن ٸشكٸ دەرەكتەر پلاتفورمالارى قاجەت بولادى.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا «Lyft» جەنە «BMW» كومپانييالارىنىڭ ماماندارى قىزىقتى تانىستىرىلىم جاسادى. ولار دەرەكتەر پلاتفورمالارى نەگٸزٸندە جاڭا ٶنٸمدەر شىعارىپ, يننوۆاتسييالاردى ىنتالاندىراتىن بيزنەس-پروتسەسستەرٸن قالاي باسقارۋعا بولاتىنىن كٶرسەتتٸ. ەرينە تسيفرلى سالاعا ماماندانعان «Lyft» كومپانيياسى ٷشٸن بۇل ەدەتتەگٸ ٸس بولۋى مٷمكٸن. بٸراق دەستٷرلٸ ٶنەركەسٸپتەگٸ كومپانييالار دا ٶز ٶنٸمدەرٸنە دەرەكتەرمەن جۇمىس ٸستەيتٸن قۇرىلعىنى ەندٸرگەن كەزدە, ونىمەن تولىققاندى اينالىسۋىنا تۋرا كەلەدٸ.
5. اشىق دەرەكتەر مەن باستاپقى كودى اشىق باعدارلامالىق جاساقتامانىڭ ماڭىزىن دۇرىس باعالاۋ قاجەت.
باستاپقى كودى اشىق باعدارلامالىق جاساقتاما كٶپتەگەن ٷلكەن كٶلەمدٸ دەرەكقورلار جەنە مەتاباعدارلامالىق ٶنٸمدەر مەن قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ شىعۋىنا سەرپٸن سىيلادى. اشىق كودتىڭ ەكونوميكالىق جەنە تەحنيكالىق تيٸمدٸلٸگٸ وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن دەلەلدەندٸ. الايدا يننوۆاتسييالار ٷشٸن اشىق دەرەكتەردٸڭ ماڭىزدىلىعىنا از كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. ال الگوريتمدەر ساپالى دەرەكتەردٸ ٶڭدەگەندە عانا جاقسى نەتيجە بەرەدٸ.
«OpenCorporates» – ەلەمدٸك كومپانييالاردىڭ ەڭ ٸرٸ اشىق دەرەكقورى. ونىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ ەرٸ باس ديرەكتورى كريس تاگگارت «بٸرەۋدٸڭ مەنشٸگٸندەگٸ دەرەكقورلارعا سٷيەنەتٸن كومپانييالار» مەسەلەسٸن قوزعادى. بۇل جاعدايدا دەرەكتەر بايلانىسسىز ەرٸ ٷزٸك-ٷزٸك بولۋى مٷمكٸن. وعان قاراعاندا اشىق دەرەكقورلار ايقىن جەنە فيرمالارعا اۋىر تيەتٸن قىمبات كەلٸسٸم-شارتتارمەن قول بايلامايدى.
6. شىنايى ۋاقىتتا دەرەك جيناۋ مەن ونى يگەرۋدٸڭ ماڭىزى.
جاساندى ينتەللەكت جەنە مەتاباعدارلامالار جوبالارىندا كٶبٸنە شىنايى ۋاقىتتا دەرەك جيناۋ اسا قاجەت ەمەس. بٸراق شىنايى ۋاقىتتا دەرەكتەردٸ يگەرۋ قابٸلەتٸ بەسەكەلەستٸكتە ەلەۋلٸ ارتىقشىلىق بەرۋٸ مٷمكٸن. مەكەمەلەردە دەرەكتەرگە نەگٸزدەلگەن شەشٸمدەردٸ قابىلداۋ ٷردٸسٸ ەتەك الىپ كەلەدٸ. نارىقتا قالىپتاسقان جاعدايعا سەيكەس تەز ەرەكەت ەتە الاتىن ۇيىمدار بەسەكەدە ۇتىمدى بولادى. وسى تۇرعىدا «Amazon Web Services» ۇسىنىپ وتىرعان قىزمەتتەردٸڭ اۋقىمى مەن الۋان تٷرلٸگٸ وسى قۇرالدار وڭايلانىپ, ارزانداپ جٷرگەنٸن كٶرسەتەدٸ.
7. فيرمالاردىڭ يننوۆاتسييالاردى ەندٸرۋٸ قۇقىقتىق, ەتيكالىق ساۋالداردى ٶزگەرتە باستادى.
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوكتورى ساندرا ۆاحتەردٸڭ بايانداماسى ٶتە ٶزەكتٸ مەسەلەنٸ قوزعادى. بۇل الداعى بٸر-ەكٸ جىلدا ەڭ قىزۋ تالقىلاناتىن تاقىرىپ بولۋى مٷمكٸن. ساندرا ۆاحتەر – دەرەكتەرمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ ەتيكالىق تۇرعىسىن زەرتتەيتٸن مامان. ونىڭ ايتۋىنشا, «GDPR», ياعني جەكە مەلٸمەتتەردٸ قورعاۋ بويىنشا باس رەگلامەنت كٷشٸنە ەنگەندٸكتەن, فيرمالاردىڭ كٶبٸسٸ وسى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ جەتە تٷسٸنەدٸ. دەگەنمەن باقىلاۋشى ورگاندار كەزدەسەتٸن تاعى بٸر مەسەلەگە از كٶڭٸل بٶلٸنٸپ جٷر. مەكەمەلەر قولداناتىن الگوريتمدەر قاي دەرەكتەرگە سٷيەنٸپ, ٶز شەشٸمدەرٸن قابىلدان جٷر? مەسەلەن, جۇمىسقا ورنالاسقاندا نەمەسە يپوتەكاعا ارىز بەرگەندە. ٶزٸمٸز تۋرالى قانداي مەلٸمەت ساقتالىپ جٷرگەنٸن بٸلۋگە جەنە كەيبٸر جاعدايدا ونى تٷزەتۋگە نەمەسە الىپ تاستاۋعا قۇقىمىز بار. الايدا ەدەتتە نەسيەلەردٸ تەكسەرۋ جەنە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ سەكٸلدٸ سالالاردا ونداي مٷمكٸندٸگٸمٸز بولمايدى.
8. «دەۋلەتٸ باردىڭ ەلەۋەتٸ زور».
كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا قاراپ وتىرىپ, شاعىن كومپانييالاردىڭ بولاشاعىنا الاڭداي باستايسىڭ. ينتەرنەت الپاۋىتتارى مەن كٶپشٸلٸك قولدى تاۋارلار شىعاراتىن دٷنيەجٷزٸلٸك كومپانييالاردىڭ ٷلكەن كٶلەمدٸ دەرەكقورلارى بار. ال مۇنداي مٷمكٸندٸگٸ جوق فيرمالار الگوريتمدەر نەگٸزٸندە شەشٸم قابىلداۋ دەۋٸرٸندە ولارمەن قالاي بەسەكەلەسە الادى? ونلاين قىزمەتتەگٸ وسىنداي يننوۆاتسييالاردى ۇتىمدى پايدالانىپ جٷرگەن ٸرٸ كومپانييالاردىڭ ورنى ودان ەرٸ كٷشەيۋٸ مٷمكٸن.
الايدا «Unravel Data Systems» كومپانيياسىنىڭ قۇرىلتايشىسى ەرٸ تەحنيكالىق ديرەكتورى شيۆنات بابۋ شاعىن فيرمالاردىڭ ونلاينداعى جۇمىسىنان جەنە ٶز قوسىمشالارىنان دەرەكتەردٸ قولدانۋعا جەنە نارىقتارعا ەسەر ەتۋگە بۇرىنعىداي مٷمكٸندٸگٸ بار ەكەندٸگٸنە سەندٸردٸ. بەرٸنە قولجەتٸمدٸ اشىق دەرەكقورلار سانىنىڭ ارتۋى سوڭعى 20 جىلدا ەلەمدٸ ٶزگەرتٸپ جٷرگەن «Google», «Facebook» پەن «Amazon» سەكٸلدٸ جاڭا ستارتاپتاردىڭ شىعۋىنا نەگٸز سالۋى ىقتيمال.
