ۆيكتور حراپۋنوۆتىڭ ورىنباسارى زاڭسىز ساتىلىم بارىسىن ەشكەرە قىلدى. ول جەر تەلٸمدەرٸ مەن جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ حراپۋنوۆ پەن ونىڭ تۋىستارىنىڭ مەنشٸگٸنە قالاي ٶتكەنٸن ٶتكەنٸن سوتتا ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
سوتتالۋشى ياكوۆ زاياتس 1998-2004 جىلدارى الماتىنىڭ ەكس-ەكٸمٸ ۆيكتور حراپۋنوۆتىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارعان. ول سەۋلەت سالاسىندا, جول جٶندەۋ, جولايرىقتار سالۋدا جەتەكشٸلٸك ەتكەن. سونداي-اق جەر قاتىناستارى جەنە قالا قۇرىلىسى مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسييا مٷشەسٸ بولعان.
ەمەن باعىن جەكە مەنشٸك يەسٸنە ساتۋ تۋرالى حاتتاماعا قول قويعان ول جاۋاپ الۋ كەزٸندە ٸستەگەن ٸسٸن مويىنداپ, ٶكٸنٸش بٸلدٸردٸ.
«مەسەلە بۇل اۋماقتا جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ جالعا بەرٸلۋٸندە. جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىلىپ كەتكەندە, جەر قاتىناستارى كوميسسيياسىنىڭ مٸندەتٸ - جەر تەلٸمٸ يەسٸن ٶزگەرتۋ ەدٸ. بۇرىن بۇل جەر قالالىق اتقارۋشى كوميسسييانىڭ دەمالاتىن ورنى بولاتىن. حراپۋنوۆ مۇنداي شەشٸم قابىلداعان كەزدە مەنٸ شاقىرىپ, بىلاي دەدٸ: «پارتييالىق وبەكتٸلەردٸڭ بەرٸن بۇرىنعىداي جەكەشەلەندٸرۋ كەرەك. كەسٸپوداقتاعىلار شىمبۇلاق پەن مەدەۋدٸ جەكەشەلەندٸردٸ». مەن تٷبەگەيلٸ قارسى بولدىم. ول مەنٸ كوميسسييا قۇرامىنا كٷشتەپ قوستى. مەنٸڭ الدىما قول قويىلعان قۇجاتتى تاستادى. وندا كوميسسييانىڭ قولى دا قويىلعان بولاتىن. ونىڭ قىسىمىمەن جەر تەلٸمٸنٸڭ ماقساتتى باعىتى ٶزگەرگەنٸ تۋرالى جەر قاتىناستارى كوميسسيياسىنىڭ شەشٸمٸنە قول قويۋعا مەجبٷر بولدىم», - دەدٸ ياكوۆ زاياتس.
سوتتالۋشى تاعىلعان ايىپتىڭ بەرٸمەن كەلٸسەتٸنٸن ايتتى.
«بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸ مويىندايمىن. مۇنىڭ بەرٸ حراپۋنوۆتىڭ قىسىمىمەن بولعان. مەنٸڭ سىرتىمنان قويىلعان قولعا كەلٸسٸم بەرۋگە مەجبٷر بولدىم. ول مەنٸڭ قۇجاتتارعا قول قويۋىمدى سۇراعان كەزدە حاتتامادا مەنەن باسقاسىنىڭ بەرٸنٸڭ قولى بولدى. كەلٸسٸم كەزٸندە جەر قاتىناستارى جەنە قالا قۇرىلىسى كوميسسيياسى ٶكٸلدەرٸ, قالانىڭ باس سەۋلەتشٸسٸ, جەر رەسۋرستارى جٶنٸندەگٸ قالالىق كوميتەت دەپارتامەنتٸ, تابيعاتتى قورعاۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ جەنە زاڭگەرلەر بولدى», - دەدٸ ايىپتالۋشى.
زاڭبۇزۋشىلىق ەكەنٸن بٸلە تۇرا, قۇجاتقا نەگە قول قويعانىن سۇراعان پروكۋرورعا ول وقيعانىڭ قىسىم مەن قورقىتۋ ارقىلى جٷزەگە اسقانىن ايتتى.
«ول مەنٸ قىسپاققا الىپ, قورقىتتى. ول كەزدە وتا جاساتقالى جٷرگەنمٸن. مەن كەلٸسٸمٸمدٸ بەردٸم. جەنە ول ٷشٸن ايىپتىمىن. «مەن سەنٸ ورنىڭنان الىپ تاستايمىن, كٶزٸڭدٸ قۇرتامىن» دەدٸ. بەرٸنەن بۇرىن قول قويساڭ دا, قويماساڭ دا, ەندٸگٸ ماڭىزى قالماعان ەدٸ. كٶپ قۇجاتتاردى مەنسٸز دە رەسٸمدەپ جٸبەرگەن. جەر تەلٸمدەرٸ مەن جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ ساتۋ, اۋدارۋ تەك سونىڭ قۇزىرىندا بولدى», - دەدٸ ول.
ياكوۆ زاياتس بۇدان بٶلەك «گورياچيە يستوچنيكي»,ۇوس ارداگەرلەرٸ ەمحاناسىن, سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ قابىلداۋ ٷيٸن جەنە گورنىي كٶشەسٸ, 232 مەكەنجايىنداعى جەر تەلٸمٸنە قاتىستى قۇجاتتارعا قول قويعانى ٷشٸن ايىپتالعان.
ەسكە سالا كەتسەك, ەرلٸ-زايىپتى حراپۋنوۆتار ۇيىمداسقان توپپەن بٸرگە مەملەكەت مەنشٸگٸن ۇرلاۋ, لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتٸ اسىرا پايدالانۋ, الاياقتىق, پارا الۋ, قىلمىستىق جولمەن الىنعان مٷلٸكتٸ زاڭداستىرۋ باپتارى بويىنشا ايىپتالىپ وتىر.
