كودەكستٸڭ تٷسٸنٸكتەمەسٸ تانىستىرىلدى

كودەكستٸڭ تٷسٸنٸكتەمەسٸ تانىستىرىلدى

سۋديالاردىڭ VII سەزٸ قارساڭىندا ازاماتتىق پروتسەستٸك كودەكستٸڭ كوممەنتارييٸن تانىستىرۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ. وعان پارلامەنت سەناتىنىڭ كونستيتۋتسييالىق زاڭناما, سوت جٷيەسٸ جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سەرٸك اقىلباي, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ مەملەكەتتٸك-قۇقىق بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ەلييا راقىشەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, شەتەلدٸك ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, سۋديالار مەن قۇقىقتانۋشى-عالىمدار قاتىستى. جيىنعا جوعارعى سوت تٶراعاسى قايرات مەمي جەتەكشٸلٸك ەتتٸ.

زاڭ سالاسىندا ٸستەيتٸن ماماندار­دىڭ مەلٸمەتٸنشە, جاڭا كودەكس كٷشٸ­نە ەنگەن­نەن كەيٸن شىعارىلعان سوت اكتٸلەرٸنە جٷرگٸزٸلگەن تالداۋ ازامات­تار­دىڭ بۇزىلعان قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋ مەن قالپىنا كەلتٸرۋدە ٶزٸنٸڭ زور تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتكەن. ەگەر دە سوت تٶرەلٸگٸنٸڭ ەسكٸ جٷيەسٸندە ٸستەردٸڭ جەكەلەگەن سا­نات­تارى بٸر جارىم جىلعا دەيٸن قا­رالسا, بٷگٸندە ولار ەڭ كٶپ دەگەندە 8 ايدىڭ ٸشٸندە شەشٸمٸن تابۋدا. ازاماتتىق ٸستەردٸڭ 82 پايىزدان استامى بٸر سوت وتىرىسىندا, ال 58 پايىزى جەڭٸلدەتٸلگەن ٸس جٷرگٸزۋ تەرتٸبٸندە قارالادى. داۋدى شەشۋدٸڭ بالامالى تەسٸلدەرٸن قولدانا وتىرىپ اياقتالعان ٸستەردٸڭ سانى 70 پايىزعا ارتسا, مەدياتسييا ەدٸسٸمەن قارالعان ٸستەر سانى 3 ەسەگە كٶبەيگەن. سونداي-اق, «سوت كابينەتٸ» سەرۆيسٸ ارقىلى اعىمداعى جىلى 600 مىڭنان استام ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى جٷرگٸزٸلگەن. سونىمەن قاتار, وتىرىستا وسى كٷنگە دەيٸن ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق سوت وتىرىسى زال­دارى اۋديو-بەينەتٸركەۋ جٷيەسٸمەن 100 پايىز­عا جاراقتاندىرىلعانى دا ايتىلدى. بۇل سوت تٶرەلٸگٸنٸڭ ايقىندىعىن ارتتىرۋدىڭ تٸكەلەي شارالارى جەنە ۇلت جوسپارىنداعى 20-قادامنىڭ ٸس جٷزٸندە ورىندالعانىن كٶرسەتەدٸ.

جۋىردا عانا سوت پروتسەسٸنە قا­تى­­سۋ­شىلار اراسىندا جوعارعى سوت جٷرگٸزگەن ونلاين-ساۋالد­اما قو­رى­تىن­دىسى بويىنشا رەسپوندەنت­تەردٸڭ 74,4%-ى سوتتار جۇمىسىنىڭ ساپاسىنا قاناعات­تاناتىن­دى­عىن ايتقان بولسا, ساۋالداماعا بار­لىعى 16,5 مىڭ ادام قاتىسقان ەدٸ. وسى تۇرعىدان العاندا ازاماتتىق پروتسەستٸك كودەكس كوممەنتارييٸنٸڭ مەن-ماڭىزى زور دەگەن سٶز. سوندىقتان دا بۇل قازٸرگٸ تاڭدا ٶتە ٶزەكتٸ قۇجات بولىپ تابىلادى.

ازاماتتىق پروتسەستٸك كودەكس كوم­مەنتا­رييٸن تانىستىرا كەلە, جو­عار­عى سوتتىڭ مامانداندىرىلعان سوت القاسىنىڭ تٶراعاسى ايگٷل قىدىر­باەۆا اتالعان قۇجات سۋديالار مەن تەجٸ­ريبەدەگٸ زاڭگەرلەر ٷشٸن ناقتى ەدٸس­تە­مەلٸك قۇرال بولاتىندىعىن, ولارعا سوت تٶرەلٸگٸن جٷزەگە اسىرۋدىڭ ەر الۋان تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا دۇرىس باعىت تاڭداۋعا, ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ مٷددەسٸن تيٸمدٸ قورعاۋعا كٶمەكتەسەتٸندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.

ال سەنات دەپۋتاتى سەرٸك اقىلباي ٶز سٶزٸندە جاڭا ازاماتتىق پروتسەستٸك كو­دەكستٸ ەزٸرلەۋ 2010 جىلدان 2020 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭگە ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىن جەنە رەسپۋبليكا سۋديالارىنىڭ VI سەزٸندە مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مٸندەتتەردٸ ورىنداۋ شەڭبەرٸندە جٷرگٸزٸلگەنٸن ايتتى. باسقا دا قاتىسۋشىلار وڭ پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ.

ٸس-شارا سوڭىندا كەزدەسۋگە قا­تى­سۋشىلار ۇسىنىلىپ وتىرعان قۇ­رال كودەكستٸڭ بارلىق نەگٸزگٸ جاڭا­شىل­دىقتارىن نەعۇرلىم تيٸمدٸ ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن, وتاندىق قۇقىقتىق تەجٸريبەنٸ ەلەمدەگٸ ٷزدٸك ستاندارتتارعا سەيكەستەندٸرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.

نۇرلىبەك دوسىباي,

«ەگەمەن قازاقستان»