تٷركٸستان قالاسى وبلىس ورتالىعىنا اينالعالى ٶتە ٷلكەن ٶزگەرٸستەر بولىپ جاتقانى بەلگٸلٸ. تاريحي مەكەننٸڭ تاريحي كەلبەتٸن ساقتاي وتىرىپ, جاڭعىرتۋ وڭاي ەمەس. وسى ورايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جاستارى, تٷركٸستان وبلىسىندا تۇراتىن ەتنوس ٶكٸلدەرٸ «تٷرلەنگەن تٷركٸستان» ٶلكەتانۋ ەكسپەديتسيياسىنا قاتىستى, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
تٷركٸستان وبىلىسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم ۇيىمداستىرعان شارا اياسىندا جاستار ەكسپەديتسيياعا قاتىسۋشىلار ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٸرٸ «كەرۋەن-ساراي» كٶپفۋنكتسيونالدى تۋريستٸك كەشەنٸنە ساياحات جاساپ, ەستەلٸككە سۋرەتكە تٷستٸ.
«ٶمٸرٸمدەگٸ ەڭ قىزىقتى, ەڭ ەرەكشە, ەڭ ىستىق سەتتەردٸڭ بٸرٸ بولدى. تٷركٸستانعا وسىدان سەگٸز جىل بۇرىن كەلگەنمٸن. قازٸر مەن كٶرگەن تٷركٸستان مٷلدە باسقا. تٷرلەنگەن. ناعىز تۋريستٸك ايماققا ەندٸ اينالىپتى. كٶرسەڭ كٶز توياتىن كٶركٸ, كٶڭٸلٸڭ قۋاناتىن دامۋى ادامدى قاناتتاندىرىپ جٸبەرەدٸ ەكەن. تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ بەسٸگٸ رەتٸندە تانىلعان تٷركٸستاندى دەل وسىلاي دامىتۋ ٶتە ٷلكەن ماڭىزدى ەرٸ ساۋاپتى ٸس. وسى كٸشكەنتاي عانا قالانى ٷلكەن وبلىستىڭ ورتالىعىنا اينالدىرۋدى تاپسىرعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قىراعىلىعىنا ريزامىن. وسى قالانى دامىتۋ ارقىلى ەلدٸ تانىتۋعا, تۋريستەردٸ كٶپتەپ تارتىپ, ەكونوميكاعا ٷلەس قوسۋعا بولاتىنىن بولجاي بٸلدٸ. بٷگٸنگٸ تٷركٸستاننىڭ دامىپ جاتقانىن ٶز كٶزٸممەن كٶرٸپ, شىن قۋانىپ قايتتىم», - دەيدٸ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مٷشەسٸ, تٶلەبي اۋدانىنان كەلگەن احمەت اساد.
ەكسپەديتسييا اياسىندا ٶڭٸردەگٸ ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ تٶراعالارى مەن مٷشەلەرٸ جەنە «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسىنىڭ تٷركٸستان وبلىستىق شتابىنىڭ مٷشەلەرٸ «ساۋران قالاشىعى» مەن قوجا احمەت ياسساۋي كەسەنەسٸن ارالاپ, تاريحي مۇرالارىمەن تانىستى.
«بٸز بۇل شارانى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسىنا سەيكەس قازاقستان حالقىنىڭ ورتاق تاريحي-مەدەني مۇراسىن قولداۋ, ساقتاۋ جەنە ناسيحاتتاۋدى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىپ وتىرمىز. ساياحاتتىڭ ەر مينۋتىنا دەيٸن ەسەپتەپ, قاتىسۋشىلاردى زەرٸكتٸرمەۋگە, ۋاقىتىن بوس ٶتكٸزبەۋگە تىرىستىق. سونىمەن قاتار, جاستار تاراپى تٷركٸستاندى ارالاپ قانا قويماي, «قازاقتانۋ» جوباسى اياسىندا «قازاقتىڭ كٶنە جەنە دامۋشى سالت-دەستٷرلەرٸ مەن ەدەپ عۇرىپتارى» تاقىرىبىندا پٸكٸر الماسىپ, كٶنە نىسانداردىڭ تاريحى جايىنداعى اڭىزداردى ەڭگٸمەلەستٸ. بٸر-بٸرٸنەن تٷرلٸ اڭىزداردى ەستٸپ, الداعى ۋاقىتتا ٶزگەلەرگە ايتا جٷرۋگە دە ۋەدەلەستٸ», - دەيدٸ تٷركٸستان وبىلىسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم قىزمەتكەرلەرٸ.
ال تٷركٸستانعا العاش رەت كەلگەن ەيلەم بۋرحا ەلٸمٸزدە وسىنداي ەرەكشە تاريحي مەكەننٸڭ بارىنا تاڭعالىسىن جاسىرمادى. ەيلەم تٷركٸستان وبلىسىنا 2018 جىلى قونىس اۋدارعان. كٶشٸپ كەلۋٸنٸڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ – اتا-باباسى جاتقان تاريحي وتانىنا ورالۋ. ال ٶزٸ بۇل تۋرالى بىلاي دەيدٸ:
«ٶتكەن عاسىردىڭ الاساپىران جىلدارىندا مەنٸڭ اتالارىم تٷركييا ەلٸنە قونىس اۋدارعان ەكەن. تاريحتىڭ ونداي بەتتەرٸ ٷشٸن بٸز ۇرپاق كٸنەلٸ ەمەسپٸز. سوندىقتان ەسەيٸپ ەس بٸلگەلٸ تاريحي وتانىما ورالۋ تۋرالى كٶپ ويلاندىم. قازاقستانعا كەلٸپ بٸلٸم الىپ, قىزمەت ەتكٸم كەلدٸ. ەلٸمە ەڭبەك سٸڭٸرگٸم كەلدٸ. بۇل ويىمدى اتا-اناما ايتىپ ەدٸم, قۋانا قولدادى. مەن ٷيدٸڭ جالعىز قىزىمىن. سوندىقتان ەكە-شەشەم مەنٸڭ ەربٸر شەشٸمٸمە قۇرمەتپەن قارايدى, جەنە قولدايدى. وسى جولى دا قولداپ, بٸرگە كەلۋگە قۋانا كەلٸستٸ. ال بٷگٸن تاريحي مەكەن تٷركٸستاندى كٶرۋ بۇيىرعان ەكەن. العان ەسەرٸم ٶتە ەرەكشە. ەندٸ بۇل جەرگە جيٸ كەلٸپ تۇرۋعا تىرىسامىن, الداعى ۋاقىتتا اتا-انامدى دا الىپ كەلەمٸن. بۇل جەرگە كەلگەندە كٶزٸمە ىستىق جاس تىعىلدى. مەن شىنىمەن قاتتى قۋانىشتىمىن», - دەدٸ ەيلەم بۋرحا.
ايتا كەتەيٸك, اقوردادا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق قۇرىلىسىنىڭ كەيبٸر مەسەلەلەرٸ تۋرالى» جارلىققا قول قويىلدى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق قۇرىلىسى تۋرالى» زاڭنىڭ 3-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سەيكەس, شىمكەنت رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸنە يە بولدى. بۇل ەكٸمشٸلٸك بٸرلٸك ەلٸمٸزدٸڭ ون جەتٸنشٸ ايماعى اتاندى. ال قازاق حاندىعى مەن تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ جٷرەگٸنە اينالعان تٷركٸستان قالاسى وبلىس ورتالىعى بولىپ بەكٸتٸلگەن بولاتىن. بۇل تۋرالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «بۇل ەكٸمشٸلٸكتٸڭ اۋماقتىڭ قۇرىلىمدىق ٶزگەرٸستەرٸ وسى ٶڭٸردٸڭ ٶركەندەۋٸنە تىڭ سەرپٸن بەرۋٸن كٶزدەگەن تاريحي قۇجات بولادى. وڭتٷستٸك قازاقستان ەلٸمٸزدەگٸ ەكونوميكالىق, كٶلٸك, لوگيستيكالىق, دەموگرافييالىق ەلەۋەتٸ زور ايماق. بيىل حالقىنىڭ سانى ميلليونعا جەتكەن شىمكەنت قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ ٷش مەگاپوليسٸنٸڭ قاتارىنا قوسىلدى», - دەگەن ەدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, تٷركٸستان قالاسى وبلىس ورتالىعىنا اينالعالى ٶتە ٷلكەن ٶزگەرٸستەر بولىپ جاتقانى بەلگٸلٸ. تاريحي مەكەننٸڭ تاريحي كەلبەتٸن ساقتاي وتىرىپ, جاڭعىرتۋ وڭاي ەمەس. وسى ورايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جاستارى, تٷركٸستان وبلىسىندا تۇراتىن ەتنوس ٶكٸلدەرٸ «تٷرلەنگەن تٷركٸستان» ٶلكەتانۋ ەكسپەديتسيياسىنا قاتىستى. تٷركٸستان وبىلىسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم ۇيىمداستىرعان شارا اياسىندا جاستار ەكسپەديتسيياعا قاتىسۋشىلار ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٸرٸ «كەرۋەن-ساراي» كٶپفۋنكتسيونالدى تۋريستٸك كەشەنٸنە ساياحات جاساپ, ەستەلٸككە سۋرەتكە تٷستٸ.
