ۆەتنام استاناسى حانويدا ٶتكەن اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ پەن سولتٷستٸك كورەيا باسشىسى كيم چەن ىن كەزدەسۋٸ كەلٸسٸمسٸز اياقتالدى. تاراپتار كورەي تٷبەگٸن يادرولىق قارۋسىزداندىرۋ بويىنشا كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزە الماعان. بٸراق "ۆاشينگتون مەن پحەنيان اراسىنداعى كەلٸسسٶزدەر بولاشاقتا جالعاسادى" دەپ حابارلادى اق ٷي.
"قازٸر ەشقانداي كەلٸسٸم جاسالعان جوق, بٸراق تاراپتار الداعى ۋاقىتتا مەسەلەنٸ تالقىلاۋعا ەزٸر" دەپ حابارلادى اق ٷي باسپاسٶز حاتشىسى سارا ساندەرس اقپاننىڭ 28-ٸ كٷنٸ تٷستەن كەيٸن. ساندەرستٸڭ سيپاتتاۋىنشا, ترامپ پەن كيم اراسىنداعى كەزدەسۋ "ٶتە جاقسى ەرٸ كونسترۋكتيۆتٸ" ٶتكەن.
ەكٸ ەل باسشىلارى سامميت ٶتكەن قوناق ٷيٸنەن جەكە كٶلٸكتەرٸمەن جوسپارلانعان ۋاقىتتان ەرتەرەك كەتكەن. ال الدىن الا جوسپارلانعان ورتاق كەلٸسٸمگە قول قويۋ رەسٸمٸ بولمايدى دەپ حابارلاندى.
سامميتتٸڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ تٷسكە دەيٸن اقش پرەزيدەنت دونالد ترامپ يادرولىق قارۋسىزداندىرۋ مەسەلەسٸ بويىنشا كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋدە اسىعىستىق جاسامايتىنىن جەتكٸزگەن ەدٸ.
“ەۋ باستان-اق ماعان جىلدامدىق ماڭىزدى ەمەس دەپ ايتقانمىن. [سولتٷستٸك كورەيانىڭ] يادرولىق قارۋ مەن زىمىرانداردى سىناقتان ٶتكٸزبەۋٸن جوعارى باعالايمىن” دەپ ايتقان.
ترامپپەن كەزدەسۋ بارىسىندا كيم العاش رەت شەتەل جۋرناليسٸنٸڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن. "كەلٸسٸمنٸڭ بولاتىنىنا سەنٸمدٸسٸز بە?" دەگەن Washington Post تٸلشٸسٸنٸڭ سۇراعىنا سولتٷستٸك كورەيا باسشىسى:
"بٸر نەرسە ايتۋعا ەلٸ ەرتەرەك, بٸراق پەسسيميستپٸن دەپ ايتا المايمىن. جاقسى نەتيجەگە قول جەتكٸزەمٸز دەگەن ويدامىن. بٸز كٶپ كٷش سالدىق, نەتيجەسٸن كٶرسەتەتٸن مەزگٸل جەتتٸ" دەگەن.
بۇعان دەيٸن اقپارات قۇرالدارى سامميت سوڭىنان ترامپ پەن كيمنٸڭ كەلٸسٸمگە قول قوياتىنىن, تاراپتاردىڭ وپتيميستٸك كٶزقاراس تانىتىپ وتىرعانىن جازعان. بٸراق قول قويۋ رەسٸمٸنە از ۋاقىت قالعاندا رەسٸمنٸڭ بولمايتىنى ايتىلدى.
Reuters حابارلاۋىنشا, ترامپ پەن كيم كەلٸسسٶز بارىسىندا ٶزارا يادرولىق قارۋسىزدانۋ شارالارى اتاپ ايتقاندا, سولتٷستٸك كورەيانىڭ يونبەندەگٸ يادرولىق رەاكتوردىڭ جويىلۋىن باقىلاۋعا رۇقسات بەرۋ سيياقتى مەسەلەنٸ تالقىلاعان. ەكٸ ەل باسشىلارى 1950-53 جىلعى كورەيا سوعىسىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى ساياسي مەلٸمدەمە جاساۋ مٷمكٸندٸگٸن دە قاراستىرعان.
"امەريكا داۋىسى" سايتىنىڭ حابارلاۋىنشا, حانويداعى "مەتروپول" قوناق ٷيٸندە بٷگٸن سەسسييا باستالماس بۇرىن ەكٸ ەل باسشىلارى جەكە سٶيلەسكەن. جۋرناليستەر كيم چەن ىننىڭ ترامپتى كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋ ٷشٸن العاشقى قادام جاساپ, "باتىرلىق تانىتقانى ٷشٸن" ماقتاعانىن ەستٸگەن. سامميتتٸڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ دونالد ترامپ "بٸز جەتٸستٸككە قول جەتكٸزدٸك جەنە ەڭ باستىسى قارىم-قاتىناسىمىز جاقسى" دەپ كيممەن "جىلى قارىم-قاتىناسىن" اتاپ ٶتكەن.
سولتٷستٸك كورەيا 2017 جىلدىڭ سوڭىنان بەرٸ قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىراندارىنا سىناق جاساماعان. ترامپ بۇل جولى دا "ەگەر كەلٸسٸم جاسالسا" سولتٷستٸك كورەيانىڭ قۋاتتى ەلگە اينالۋ مٷمكٸندٸگٸ بارىن قايتالاعان.
اقش-سولتٷستٸك كورەيا سامميتٸ ۆەتنام استاناسى حانويدا اقپاننىڭ 27-سٸ كٷنٸ باستالعان. بۇل كٷنٸ ەكٸ ەل باسشىلارى جۋرناليستەر الدىندا قىسقا كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, سوڭىنان كەشكٸ اس ٸشكەن. كەلٸسسٶزدٸڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ 28 اقپاندا ٶتكەن.
ٶتكەن جىلعى سينگاپۋرداعى العاشقى سامميتتە ترامپ پەن كيم كورەي تٷبەگٸن يادرولىق قارۋدان تولىق ارىلتۋ جٶنٸندە بٸرلەسكەن دەكلاراتسيياعا قول قويعان. الايدا كەيٸنٸرەك اقپارات قۇرالدارى سولتٷستٸك كورەيانىڭ يادرولىق قارۋىن قايتا كٷشەيتٸپ جاتقانىن جازعان. Reuters اگەنتتٸگٸ تاراپتار وپتيميزمٸنە قاراماستان يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەسەلەسٸ بويىنشا سەگٸز اي ٸشٸندە ٸلگەرٸلەۋشٸلٸك بايقالماعانىن جازدى.
