سۋرەت: Zakon.kz
بٷگٸن پارلامەنتتٸڭ تٶمەنگٸ پالاتاسى ەكونوميكالىق قىلمىستاردى دەكريميناليزاتسييالاۋ بويىنشا تالقىلاۋ ٶتكٸزدٸ دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
بٸرقاتار زاڭدارعا تٷزەتۋلەر مەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋدەگٸ نەگٸزگٸ مٸندەت — ەكونوميكالىق سيپاتتاعى كەيبٸر زاڭ بۇزۋ ەرەكەتتەرٸن قىلمىس ساناتىنان الىپ تاستاۋ جەنە سالىق سالاسىندا زاڭ بۇزعانداردى قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋعا نەگٸز بولاتىن شەكتٸ انىقتايتىن ەدٸل تەتٸگٸن ەنگٸزۋ.
«وسى سالاداعى ٶكٸلەتتٸ ورگان قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸن, سونىمەن قاتار ولاردىڭ نەگٸزگٸ سۋبەكتٸلەرٸ - كەسٸپكەرلەردٸ شاقىرىپ, جەكەلەگەن ەكونوميكالىق باپتاردى دەكريميناليزاتسييالاۋ تۋرالى اقپارات بەرەتٸن بولامىز. بىلتىر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2023 جىلعى جولداۋىندا كەسٸپكەرلٸككە قولداۋ كٶرسەتۋ سٶز جٷزٸندە قالىپ قويماي, ٸس جٷزٸندە بولۋى كەرەكتٸگٸن ايتقان. سونىمەن قاتار قىلمىستىق كودەكستەگٸ كٶپتەگەن ەكونوميكالىق باپتاردىڭ زامان تالاپتارىنا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن ايتىپ, سىناعان بولاتىنمىن. وسىعان بايلانىستى دەپۋتات رەتٸندە باستامامەن بٸرنەشە ەكونوميكالىق باپتاردى دەكريميناليزاتسييالاۋ تۋرالى ٷكٸمەتكە جٸبەردٸم, ول قازٸرگٸ تاڭدا ەندٸ مەجٸلٸسكە تٷسكەلٸ جاتىر», -دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان.
زاڭ جوباسىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ وتاندىق قىلمىستىق زاڭنامانى ٸزگٸلەندٸرۋگە نەگٸزدەلەدٸ. زاڭناما جەنە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سنەجانا يماشەۆانىڭ سٶزٸنشە ٸزگٸلەندٸرۋ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ – كەيبٸر زاڭ بۇزۋ ەرەكەتتەرٸن قىلمىس ساناتىنان الىپ تاستاۋ.
«قىلمىستىق زاڭنامانى ٸزگٸلەندٸرۋ بٷكٸل زاڭناما سيپاتىنداعى رەپرەسسيۆتٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸن بٸلدٸرەدٸ, بۇل بٸزدٸڭ قوعامنىڭ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ مٷددەلەرٸ مەن تالاپتارىنا سەيكەس كەلەدٸ. بۇل تٷرمەدەگٸ ازاماتتاردى ازايتۋ ساياساتىن قاراستىرۋمەن قاتار, بايلانىستى ەمەس, سونىمەن قاتار قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ تٷرٸندە جازا قولدانۋ مٷمكٸندٸگٸن كٶزدەيدٸ», - دەپ وتىر دەپۋتات.
ادۆوكات دميتريي كۋريچەنكو قىلمىستىق كودەكستٸڭ 197 بابىن قىلمىس دەپ ەسەپتەمەيتٸنٸن ايتادى.
«بٸراق قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل باپ بويىنشا 733 ادام قاماۋدا وتىر. بۇل ٸس بويىنشا 2500 ارىز تٷسكەن, بٸراق تٷگەلگە جۋىعى توقتاتىلدى. بۇدان وندا نەگە ٸس قوزعالدى, كەيٸن ونى توقتاتۋ ٷشٸن بە دەگەن سۇراق تۋىندايدى. بۇل جەردە جەمقورلىققا بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە جاعداي جاسالعان دەپ ەسەپتەيمٸن.
زاڭ جوباسى مۇناي ٶنٸمدەرٸن الۋ, يگەرۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋدى شىعۋ تەگٸن زاڭدىلىعىن دەلەلدەيتٸن قۇجاتسىزدىعىنا قاتىستى. بۇل جەردە شەكتٸ مەجە جوق. 2015 جىلى زاڭعا ٶزگەرٸس ەنگٸزگەن كەزدە شەكتٸ مەجەنٸ الىپ تاستاعان. ياعني ەگەر سٸز كانيستردى باگاجدا نەمەسە قويمادا ساقتاساڭىز نەمەسە ٷيدٸ جىلىتۋ ٷشٸن تسيستەرنە كٶمٸلگەن بولسا, ەرينە سٸزدە قۇجات بولمايدى عوي. سەبەبٸ ول قانداي قۇجات ەكەنٸن ەشكٸم بٸلمەيدٸ عوي», - دميتريي كۋريچەنكو.
زاڭ جوباسى اياسىندا قىلمىستىق كودەكستٸڭ تٶرت بابىن قىلمىستىق سيپاتتان ارىلتۋ قاراستىرىلعان.
كرەديتتٸ زاڭسىز الۋ نەمەسە بيۋدجەتتٸك كرەديتتٸ ماقساتسىز پايدالانۋ بويىنشا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 219 بابىن ەكٸمشٸلٸك زاڭبۇزۋشىلىققا اۋىستىرماي تولىقتاي دەكريميناليزاتسييالاۋ قاراستىرىلعان.
بۋحگالتەرلٸك ەسەپ جەنە قارجىلىق ەسەپتٸلٸك تۋرالى زاڭناماسىن بۇزۋ تۋرالى قىلمىستىق كودەكستٸڭ 241 بابىن ەكٸمشٸلٸك زاڭبۇزۋشىلىققا اۋىستىرۋ ارقىلى ٸشٸنارا دەكريميناليزاتسييالاۋ كٶزدەلگەن.
ەكونوميكالىق كونترابانداعا قاتىستى قىلمىستىق كودەكستٸڭ 234 جەنە كەدەندٸك باجداردى, كەدەندٸك الىمداردى, سالىقتاردى, ارنايى, دەمپينگكە قارسى, ٶتەماقى باجدارىن تٶلەۋدەن جالتارۋ بويىنشا 236 بابىن ەكٸمشٸلٸك زاڭبۇزۋشىلىققا اۋىستىرماي قىلمىستىق سيپاتتان ارىلتۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
انىقتاپ ايتا كەتسەك, قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ باستالۋ شەگٸ اسا ٸرٸ مٶلشەرگە دەيٸن كٶتەرٸلەدٸ. قك-نٸڭ 234-بابى بويىنشا شەگٸ 10 000-نان 20 000 اەك-كە دەيٸن, قك-نٸڭ 236-بابى بويىنشا 5 000-نان 10 000 اەك-كە دەيٸن كٶتەرٸلەدٸ.
