قازاقستاندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ٷش جىل ٸشٸندە «قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى» جوباسى بويىنشا كيەلٸ جەرلەر تٸزٸمٸ تولىقتىرىلدى. ەلٸمٸزدەگٸ كيەلٸ ورىنداردى انىقتاۋعا قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ, ولاردىڭ كارتاسىن جاساۋعا باعىتتالعان جوبا جاقسى نەتيجە بەرٸپ وتىر. بقل تۋرالى «ۇلت» پورتالى تارقاتىپ جازادى.
ەڭ الدىمەن بۇل جوبانى ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە ۇلتتىق مۋزەي جانىنان رەسپۋبليكالىق «قاسيەتتٸ قازاقستان» عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. سول ورتالىق نەگٸزٸندە قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸ ەلٸ دە انىقتالىپ جاتىر. كەيٸنگٸ اقپاراتقا سەيكەس, قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸ تولىقتىرىلىپ, ولاردىڭ سانى 206 نىسانعا, ال جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ سانى 575 نىسانعا جەتتٸ.
جوبا اياسىندا «قاسيەتتٸ قازاقستان» ەنتسيكلوپەديتسيياسىنىڭ قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە 3-شٸ تومى جارىققا شىقتى. وندا جامبىل, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ كيەلٸ جەرلەرٸ قامتىلعان.
الماتى وبلىسىنداعى «ەسٸك», تٷركٸستان وبلىسىنداعى «ورداباسى» جەنە «ەزٸرەت سۇلتان» مۋزەي-قورىقتارىندا ساپار ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بۇل ايماقتار كيەلٸ جەرلەر كٶپ شوعىرلانعان ٶڭٸر بولىپ سانالادى.
سونداي-اق, «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسى اياسىندا «ەجەلگٸ وتىرار قالاسىن ٸشٸنارا قالپىنا كەلتٸرۋ» جوباسى بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ناقتى ايتقاندا, كٶنە قالاشىقتىڭ 10 نىسانىن قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار قازاقستانداعى كيەلٸ جەرلەر تۋرالى دەرەكتٸ فيلم تٷسٸرٸلەدٸ. «تۋركەستان – ۆچەرا, سەگودنيا, زاۆترا» فيلمٸ رۋحاني استاناعا ارنالادى.
سونداي-اق, قاسيەتتٸ جەر كيەلٸ جەرلەر تٸزٸمٸنە ەنگەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 23 تاريحي جەنە مەدەني ەسكەرتكٸشكە عىلىمي رەستاۆراتسييالاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا قوجا احمەت ياسساۋي, ايرانباي كەسەنەلەرٸ; اپپاق يشان, اقىرتاس كەشەندەرٸ; ەسكٸ تٷركٸستان, وتىرار, ساۋران, سىعاناق قالاشىقتارى; سىرىمبەتتەگٸ ۋەليحانوۆتار ٷيٸ بار.
«بوزوق» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني مۋزەي-قورىعىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ مەن نۇر-سۇلتان قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ اراسىندا مەموراندۋمىنا قول قويىلدى. ونىڭ ماقساتى – ٶزارا تٷسٸنٸستٸك پەن ىنتىماقتاستىقتى قالىپتاستىرۋ. ايتا كەتۋ كەرەك, «بوزوق» مۋزەي-قورىعى ٷشٸن استانادا ەسٸل اۋدانىنان 412,6 گا كٶلەمٸندەگٸ جەر ۋچاسكەسٸ بٶلٸندٸ.
سونداي-اق, 2019 جىلى «بوتاي قونىسىنداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە دٷنيەتانىمدىق كونتەكستەردٸ زەرتتەۋ جەنە قايتا قۇرۋ» عىلىمي جوباسى اياسىندا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنداعى بوتاي قونىسىنىڭ ماڭىنان كٶنە بوتاي مەدەنيەتٸنٸڭ ٷيٸ سالىندى.
ٷش جىل ٸشٸندە تٷركٸستان وبلىسىنداعى «وتىرار», الماتى وبلىسىنداعى «تاڭبالى», مۋزەي-قورىقتارى ساپار ورتالىقتارىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالدى.
ال تاريحتان بەلگٸلٸ كٷلتٶبە قالاشىعىندا قازٸر ارحەولوگييالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. ول جەرگە 15 عىلىمي قىزمەتكەر مەن 40 زەرتحاناشى جۇمىلدىرىلعان. ارحەولوگييالىق ساياباق قۇرۋۋ جۇمىستارى 2021 جىلى تولىق اياقتالادى دەپ كٷتٸلۋدە.
جالپىۇلتتىق كيەلٸ نىساندار تۋرالى موبيلدٸ فورماتتاعى 30 دانا بەينەروليك تٷسٸرٸلٸپ, قازاق, ورىس جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە تاراتىلدى. روليكتەر «الجير» مەموريالدى كەشەنٸ, قابانباي باتىر كەسەنەسٸ, قوسباتىر-قۇماي مەموريالدىق كەشەنٸ, كەنەسارى ٷڭگٸرٸ, بەسپاقىر, رابييا سۇلتان بەگٸم, گاۋhار انا, ەسٸم حان, يبراھيم اتا, قاراشاش انا, ٷكاشا اتا, قارابۋرا, دومالاق انا, حاقنازار حان كەسەنەلەرٸ, بٸرلٸك – ورداباسى كەشەنٸنە ارنالدى.
