م.ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترىندا 12 قاراشادا ساع. 17.00-دە كٶرنەكتٸ اكتريسا, قازاقستاننىڭ حالىق ارتيسٸ, «پاراسات» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ نٷكەتاي مىشباەۆانىڭ 80 جىلدىق مەرەيتوي كەشٸ ٶتەدٸ.
كٶرنەكتٸ تەاتر جەنە كينو اكتريساسى, قازاقستاننىڭ حالىق ارتيسٸ, «پاراسات» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ نٷكەتاي مىشباەۆا 1936 جىلى الماتى وبلىسى, رايىمبەك (بۇرىنعى نارىنقول) اۋدانىندا دٷنيەگە كەلدٸ.بالا جاسىنان ەنشٸ بولۋ ارمانى ەرٸ اۋىل-ايماققا اتى شىققان ايتىسكەر-ەنشٸ اناسى شەليپانىڭ اقىلىمەن 1954 جىلى الماتىداعى قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريياعا وقۋعا كەلگەن ول ويلاماعان جەردەن وسى وقۋ ورنىنىڭ اكتەرلٸك بٶلٸمٸنە تٷسەدٸ.ٶنەرلٸ جاستى بۇل جولعا باعىتتاعان ۇلى ۇستاز اسقار توقپانوۆ ەدٸ. كونسەرۆاتورييا قابىرعاسىنداعى قىزىقتى جىلدار ساحنا ٶنەرٸنٸڭ, ەنشٸلٸكپەن ەگٸز اكتەرلٸكتٸڭ قىر-سىرىنا باۋلىدى. وقۋدى بٸتٸرگەن 1959 جىلى نٷكەتاي بٸر توپ تالانتتى قۇربى-دوستارىمەن م.ەۋەزوۆ اتىنداعى اكادەمييالىق دراما تەاترىنىڭ اكتەرلٸك توبىنا قابىلدانادى. سودان بەرگٸ الپىس جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى وسى قاراشاڭىراق تەاتردا ٷزبەي ەڭبەك ەتٸپ,ساحنانىڭ اۋىر جٷگٸن سەرٸكتەستەرٸمەن بٸرگە كٶتەرٸپ كەلە جاتقان اكتريسا بٷگٸندە حالىقتىڭ سٷيٸكتٸسٸ,قازاق ٶنەرٸنٸڭ كٶرنەكتٸ تۇلعاسى.
نٷكەتايدىڭ العاشقى رولٸ – جاس رەجيسسەر ە.مەمبەتوۆتٸڭ «بەۋ, قىزدار-اي!» (ق. شاڭعىتباەۆ, ق.جانداربەكوۆ) سپەكتاكلٸندە سەتتٸ شىققان ايسۇلۋ. سول كەزەڭدە نەگٸزٸنەن كومەدييالىق رولدەر - ە.تەجٸباەۆتىڭ «توي بولارداسىندا» اكتريسا بولۋدى ارماندايتىن ايبالا, «كٶڭٸلدەستەر» دراماسىندا روزا, ق.مۇحامەدجانوۆتىڭ «قۇداعي كەلٸپتٸ» كومەديياسىندا اقكٶڭٸل دە ادال مارفۋعانى ورىنداعان ول كەلە-كەلە جانردىڭ ٷلكەن شەبەرٸنە اينالدى. ش.قۇسايىنوۆتىڭ «الدار كٶسەسٸندەگٸ» بايدىڭ شولجاڭ قىزى مەڭسۇلۋ, ي.ساۆۆين, ج.تەشەنوۆتٸڭ «كٶشەدە جٷرگەن پاقىردى, ەكٸم بول دەپ شاقىردىسىندا» انجەليكا, س.احمادتىڭ «كەلٸندەر كٶتەرٸلٸسٸندە» جاعىمپاز, سٶز اڭدىعىش كەلٸن ساتتىحان, ت.نۇرماعانبەتوۆتٸڭ «بەس بويداققا بٸر تويداعى» پىسىق ەيەل گٷلبارام, باشقۇرت دراماتۋرگى ف.بٶلەكوۆتٸڭ قازٸر رەپەتۋاردا تابىستى جٷرٸپ جاتقان «وتىز ۇلىڭ بولعانشا…» مۇڭلى كومەديياسىندا ٶمٸر بويى ەلدەبٸر يدەالدارعا قىزمەت ەتكەن, جانى قاساڭ, بٸراق, مەيٸرگە سۋساۋلى فاتيما… بۇل رولدەرٸندەگٸ كٷلكٸنٸڭ استارىندا قوعام مەن ەلەۋمەتكە دەگەن ٶتكٸر سىن جٷلگەلەنەدٸ.
اكتريسا ن.مىشباەۆانىڭ دراما جانرىنداعى العاشقى كٷردەلٸ ەڭبەگٸ رەجيسسەر ە.مەمبەتوۆتٸڭ «انا-جەر-انا» (ش.ايتماتوۆ. «قۇس جولى», ساحنالىق نۇسقا ب.لۆوۆ-انوحين) سپەكتاكلٸندەگٸ ەليمان بولدى. قازاق ساحناسىنداعى جاڭاشا بەينەلەۋ, جاڭا كٶركەم تٸل بولعان;ٶمٸرلٸك ٶزەگٸ مىقتى, قوعامدىق-ەلەۋمەتتٸك جٷگٸ اۋىربۇل سپەكتاكلدە اكتريسا ەليماننىڭ پسيحو-ەموتسيونالدىق احۋال, جاعدايىن كٶركەم دە قۋاتتى اشادى. العاشقى پرەمەرا كٷنٸ ش.ايتماتوۆ: «ن.مىشباەۆا ەليماندى مەنٸڭ شىعارمامداعىدان دا تەرەڭ وينادى», دەپ جوعارى باعا بەرگەن بۇل بەينە اكتريسانىڭ عانا ەمەس, ۇلتتىق ساحنانىڭ تابىسى بولدى.
جالپى, نٷكەتاي اكتريسا شىعارماشىلىعىنىڭ ەرەكشەلٸگٸ – حالىقتىق سيپاتىندا ەكەنٸن بٶلە-جارا اتاۋىمىز ورىندى. مۇنىڭ تاعى بٸر جارقىن مىسالى كەلەسٸ بٸر كٷردەلٸ رولٸ – ەنشٸ مايرا. اتاقتى اقىن يسانىڭ قىزى, اكتريسا م. بايزاقوۆانىڭ ايتۋىندا, نٷكەتاي كەڭ تىنىستى, قوڭىرقاي ٷندٸ جارقىن داۋىسىمەن اتاقتى مايرا ەنٸن شىرقاعاندا ولار كٶز الدارىندا تۋرا ەكە-شەشەلەرٸنٸڭ اۋزىنان ەستٸگەن كەرەمەت ەنشٸ مايرا تۇرعانداي ەسەرلەنگەن. ال, پەسا اۆتورى, كٶرنەكتٸ اقىن-دراماتۋرگ ە.تەجٸباەۆتىڭ ٶزٸ: «نٷكەتاي مايرانىڭ ەندەرٸن كەرەمەت ايتادى. ناعىز مايرا ەندٸ تۋدى», دەپ قۋانىپتى.
ن.مىشباەۆا ۇلتتىق حاراكتەرلەردٸ جەرٸنە جەتكٸزە اشاتىن, تابيعي تالانتىمەن كٷردەلٸ ەلەۋمەتتٸك درامالاردا جارقىراپ كٶرٸنەتٸن اكتريسا. ونىڭ ٶزەگٸ ۇلتتىق دٷنيەتانىم, قازاقى پايىم-پاراسات, ٸشكٸ دراماتيزمٸ مىقتى بولىپ كەلەتٸن ەڭبەكتەرٸنٸڭ قاتارىندا م.ەۋەزوۆتٸڭ «ابايىندا» كەسەك مٸنەزدٸاقىن زەينەپ, «تٷنگٸ سارىنىندا» قىسقا كٷندە قىرىق قۇبىلاتىن جٷزتايلاق, «قاراگٶزٸندە» جاقسى جەڭگە اقبالا, ش.قۇسايىنوۆتىڭ «سىرىمبەت سالاسىندا» اۋىر قايعى جۇتقان ەيەل ايشا, س.جٷنٸسوۆتٸڭ «اجار مەن اجالىندا» سپەكتاكل باسىندا قورعانسىز قىز, ال فينالىنا قاراي باتىل دا ٶزٸنە سەنٸمدٸ ەيەل اجار, ە.نۇرپەيٸسوۆتٸڭ «قان مەن تەرٸندە» تاعدىرى تالايلى اقبالا, ش.ايتماتوۆتىڭ «اق كەمەسٸندە» بٸر شاراناعا زار بولعان بەكەي, د.يسابەكوۆتٸڭ «كٸشكەنتاي اۋىلىندا» اۋىلدىق كەڭەس تٶرايىمى, ەر مٸنەزدٸ, رۋحى مىقتى ارداق, ا.سٷلەيمەنوۆتٸڭ «تٶرت تاقتا – جايناماز», «قىزداي جەسٸر – شتات قىسقارتۋ» دراما-ديالوگتارىندا باس ال دەسە, شاش الاتىن حاتشى ەيەل مەن باستىققا جاعىنۋمەن كٷن كەشكەن ۇرقييا, ت.ب. كٶپتەگەن بەينەلەردٸ اتاۋعا بولادى.
ن.مىشباەۆا شەتەل كلاسسيكاسى, الىس-جاقىن شەتەل دراماتۋرگيياسى قويىلىمدارىندا دا سەتتٸ كٶرٸندٸ. م.فريشتٸڭ «دون جۋاننىڭ دۋمانىنداعى» ميراندا, گ.لوركانىڭ «قاسٸرەتتٸ قاتىندار – «بەرناردا البانىڭ ٷيٸندەگٸ», بەلگٸلٸ تەاترتانۋشى ا.قادىروۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, «تۇيىق, سٶيتە تۇرا ەجەپتەۋٸر قۋ مٸنەزدٸ امەلييا», ا.ۆالەحونىڭ «بٷگٸن مەرەكەسٸندە» مانولا, ب.توماستىڭ «مەن سٸزدٸڭ ەپكەڭٸزبٸن», «تٷلكٸ بيكەش» كومەدييالارىندا دوننا ليۋتسييا, ەنشٸ كورينا, ن.حيكمەتتٸڭ «فارحاد-شىرىنىندا» كٷتۋشٸسىندى بەينەلەرٸندە ادام جانىنىڭ قۇپييالارىنا ٷڭٸلٸپ, جاقسى قاسيەتتەرٸن ٸزدەپ تابۋعا ۇمتىلادى. مىسالى, قىرعىز دراماتۋرگى ب.جاكيەۆتٸڭ قازٸرگٸ رەپەرتۋاردا جٷرٸپ جاتقان «جٷرەيٸك جٷرەك اۋىرتپاي…» دراماسىندا جان قايعىسى مول كەيٸپكەرٸ - كٷلەگەش ەيەلدٸڭ ٶمٸر تاريحىن, جان قاسٸرەتٸن اكتريسا بٸرەر مينۋتقا عانا سىيعىزاتىن ساحنانى بەي-جاي وتىرىپ كٶرۋ مٷمكٸن ەمەس. بۇل حاس شەبەردٸڭ عانا قولىنان كەلەدٸ. جالپى قارا شاڭىراق ساحنادا ٷلكەندٸ-كٸشٸلٸ, باستى-قوسالقى سەكسەنگە جۋىق رولٸنٸڭ بارلىعى دا نٷكەتاي اكتريسانىڭ جٷرەك لٷپٸلٸ, ٶنەر ٸزدەرٸ, ٶمٸرلٸك تەجٸريبەسٸ مەن ٷلكەن رۋحاني ٸزدەنٸستەرٸنٸڭ جەمٸسٸ ھەم جەڭٸسٸ.
ن.مىشباەۆانىڭ نەگٸزگٸ شىعارماشىلىعى ساحنا بولعانىمەن, ول كينو مەن دۋبلياجدىڭ دا تٶل پەرزەنتٸ. كينوداعى العاشقى باستى رولٸ – «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىنىڭ «شىعىس جولى» (1968 ج.) كٶركەم فيلمٸندەگٸ جىلقىشى ەيەل. سونداي-اق ول «جازدا جاۋعان قاردا» (1965 ج.) حاتشا, «اعام ٷشٸن قالىڭدىقتا» ٶزگەن, «الپامىس مەكتەپكە بارادىدا» مەيٸربيكە, «جامبىل» (1996) فيلمٸندە جامبىلدىڭ اناسى, «تاستاندىلاردا» سەبيتحان اپا رٶلدەرٸندە كٶرٸندٸ. ال, سوڭعى كەزدەگٸ ەلەۋلٸ ەڭبەگٸ – «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى تٷسٸرگەن «بولاشاق» تەلەسەريالىنداعى مايرا اپا. تەلەارنا دەمەكشٸ, اكتريسا نٷكەتاي سوناۋ 80-جىلدارى كٶپ بٶلٸمدٸ «قىمىزحانا» تەلەتەاترىندا كٶرەرمەننٸڭ سٷيٸكتٸ كەيٸپكەرٸ تەڭگەتاي رولٸمەن, سونداي-اق حالىق ەندەرٸ مەن وسى زامان كومپوزيتورلارى ەندەرٸنٸڭ ورىنداۋشىسى رەتٸندە تانىمال بولدى.
نٷكەتاي مىشباەۆا حالىق سٷيگەن اكتريسا. قازاقستاننىڭ حالىق ارتيسٸ (1991), «پاراسات» (2010) وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ.. انالىق اق نيەتٸ مەن شۋاقتى مەيٸرٸمٸ ٶمٸردە دە, ٶنەردە دە قاراپايىمۇلىلىعىمەن ماعىنالاناتىن تۇلعا.ارداقتى انا, سٷيٸكتٸ ەجە, جاس بۋىنعا ۇستاز.
سەكسەننٸڭ سەڭگٸرٸنە شىققان ابىرويلى مەرەيتويىڭىز, قازاق ٶنەرٸنٸڭ تويى قۇتتى بولسىنقادٸرلٸ نٷكەتاي اپا! جٷرەگٸ ٷلكەن, جانىنا مەيٸرٸم تۇرعان, ەنٸڭٸز بەن سەنٸڭٸز كەلٸسكەن سٸزگە الداعى ۋاقىتتا دا شىعارماشىلىق جەنە ٶمٸرلٸك ٷلكەن قۋانىشتار تٸلەيمٸز!
.jpeg)