باستى مٸندەت ەلەمگە قازاق مەدەنيەتٸن پاش ەتە وتىرىپ, ونىڭ بەسەكەلەستٸگٸن ارتتىرۋ. بۇل تۋرالى بٷگٸن استاناداعى حالىقارالىق عىلىمي پراكتيكالىق كونفەرەنتسييادا بايانداما جاساعان قر پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ ايدا بالاەۆا مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى ۇلت.كز تٸلشٸسٸ قازاقپارات اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ەلٸمٸزدەگٸ بارشا جاڭعىرۋ جۇمىستارىنىڭ دٸڭٸنە اينالدى. بۇل تۋرالى ەلباسى ٶزٸ دە «رۋحاني جاڭعىرۋ - ساياسي جەنە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋلاردىڭ ٶزەگٸ» دەپ اتاپ ٶتكەن بولاتىن. سونداي-اق, قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ۇلتتىق كودىمىزدى ساقتاپ, دامىتۋمەن بٸرگە, ونى جەر جٷزٸنە پاش ەتۋدٸ كٶزدەيدٸ. ۇلتتىڭ رۋحى ۇلتتىڭ ٸشٸندە شەكتەلٸپ قالماي, جاھاندىق ەلەمگە كٸرٸگٸپ, جالپى ادامزاتتىق قازىناعا اينالۋىن ماقسات ەتەدٸ», - دەدٸ جيىن بارىسىندا سٶز سٶيلەگەن ايدا بالاەۆا.
سونىمەن قاتار, ول جاقىندا ەل نازارىنا ۇسىنىلعان لاتىن گرافيكاسىنداعى قازاق ەلٸپبيٸنە دە توقتالىپ ٶتتٸ. «لاتىن قارپٸنە كٶشۋ ارقىلى ەلەمنەن بٸزدٸڭ نە الاتىنىمىز جيٸ ايتىلۋدا. وسى ورايدا, ەلەمگە بٸزدٸڭ نە بەرەتٸنٸمٸز دە نازاردان تىس قالماۋعا تيٸس دەپ ويلايمىن. تٸل - مەدەنيەتتٸڭ مەيەگٸ بولسا, تٶل جازۋىمىزدىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋٸ - مەدەنيەتٸمٸزدٸ جاھان جۇرتىنا جەتكٸزۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ جولدارىنىڭ بٸرٸ. ەلەم ەلدەرٸنٸڭ 70 پايىزدان استامى پايدالاناتىن لاتىن قارپٸنە كٶشۋ - قازاقتىڭ رۋحىن جەر جٷزٸنە تانىتۋعا دا سەپتٸگٸن تيگٸزەرٸ سٶزسٸز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ سونىمەن قاتار, ەلباسىنىڭ ماقالاسى اياسىندا قولعا الىنعان 6 جوبانىڭ بٸرٸ - «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسىنا دا توقتالدى. ايدا بالاەۆانىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا زاماناۋي قازاق ەدەبيەتٸ ەلەمنٸڭ التى تٸلٸنە اۋدارىلىپ, وسى باعىتتا ۇلت مەدەنيەتٸنٸڭ بارلىق جانرلارى ەڭ وزىق تەسٸلدەرمەن جاھانعا جول تارتقالى وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
«بۇل - ەلٸمٸزدٸڭ رۋحاني, مەدەني ٶمٸرٸندە ەشقاشان بولماعان, تۇڭعىش, ەرٸ تەڭدەسسٸز وقيعا. جەر جٷزٸ قازاقستان قانداي ەل ەكەنٸن, قازاق قانداي ۇلت ەكەنٸن نەگٸزٸنەن وسى جوبا ارقىلى تانيتىن بولادى. بٸز بۇل تاريحي جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تەرەڭ سەزٸنەمٸز. سوندىقتان, جوبانى ٸسكە اسىرۋدا ونىڭ ەربٸر ەرپٸن مۇقييات قاراپ, ەربٸر قادامىن ون ويلانىپ, توعىز تولعانىپ جاسايمىز», - دەدٸ ايدا بالاەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, جوبانىڭ باستى مٸندەتٸ قازاقستاندىق مەدەنيەتتٸڭ جەتٸستٸكتەرٸن ٶزٸمٸز دە تانىپ, ەلەمگە دە پاش ەتۋ. وسىنىڭ ٶزٸ قازاقستاندىق مەدەنيەتتٸڭ حالىقارالىق دەڭگەيگە ۇمتىلۋىنا ٸرگەتاس رەتٸندە قالىپتاساتىن بولادى.
«قازٸرگٸ كٷنٸ بٸز ەڭ ٷزدٸك تۋىندىلار مەن ورىنداۋشىلاردى ٸرٸكتەپ الۋدى اياقتاۋعا جاقىندادىق. بۇل بٸرەگەي اۋقىمدى جۇمىس. اتاپ ايتقاندا, بٸز العاش رەت تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى مەدەني جەتٸستٸكتەرٸمٸزگە تولىققاندى ينۆەنتاريزاتسييا جاسادىق. بٸز زاماناۋي وتاندىق مەدەنيەتتٸڭ التىن قورىن جٷيەلەندٸردٸك. بۇل ايقارا ەلەمگە پاش ەتۋگە تۇرارلىق جەتٸستٸكتەردٸڭ اۋقىمدى بٶلٸگٸ. وسى جوبا ارقىلى مەدەنيەتٸمٸز جاڭا قىرىنان تانىلۋعا مٷمكٸندٸك اشىلماق. بۇل رەتتە ماڭىزدىسى بٸز ٶتكەن 25 جىلدا قانداي شارالار اۋقىمى اتقارىلعانىنا ٶزٸمٸز ساراپتاپ, ٶزٸمٸز باعا بەرە الامىز. تەۋەلسٸزدٸك ارقاسىندا ٶزٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق مەدەنيەتٸمٸزدٸ جانداندىردىق. ەلباسى ايقىنداعان ساياسات مەدەني ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋعا تەڭدەسسٸز كٶمەك بەردٸ. تەك سوڭعى ونجىلدىقتا ەلٸمٸزدەگٸ مۋزەيلەر, كلۋبتار مەن كينوتەاترلار سانى 50%, تەاترلار - 30%, كٸتاپحانالار سانى 20% ارتتى. حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ بٸرەگەي مەدەني نىسانداردىڭ ٸسكە قوسىلۋى شىعارماشىلىق ەلەۋەتتٸڭ اشىلۋىنا بارلىق جاعدايلاردى جاساپ وتىر. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ بەرٸ ٶز باعاسىن الۋى تيٸس», - دەدٸ ايدا بالاەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ مٸندەت ەلەمگە قازاق مەدەنيەتٸن اشا وتىرىپ, ونىڭ بەسەكەلەستٸگٸن كٶتەرۋ, جاڭا بەلەستەردٸ اشۋ بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ وتاندىق مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ ەلەمدٸك ترەندتەردٸ تانۋعا عانا ەمەس, وعان دەر كەزٸندە ٷن قاتۋدىڭ جٷيەلٸ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولۋى شارت ەكەنٸن العا تارتتى.
«جاڭعىرۋ اياسىنداعى جوبا ەكٸ ماقساتتى العا قويادى. بٸر جاعىنان جالپى قوعامنىڭ ساناسىن ٶزگەرتەدٸ. قازاقستاندىق مەدەنيەتتٸ ەلەمدٸك ارەنادا كٶرسەتۋ بۇل ەلٸمٸزدٸڭ ٶزٸندە دە وعان دەگەن كٶزقاراستى, ونى قابىلداۋدى ٶزگەرتۋگە باعىتتالعان. ەكٸنشٸ جاعىنان, ەڭ ٷزدٸك تۋىندىلارعا, ەلەمدٸك ستاندارتتارعا ۇمتىلۋعا تەربيەلەي وتىرىپ, بٸزدٸڭ شىعارماشىلىق ينتەللەگەنتسييانىڭ ساناسىن دا ٶزگەرتەدٸ. ەل ٸشٸندە عانا ەمەس, ەلەمدٸك دەڭگەيدە سۇرانىسقا يە بولاتىن تۋىندىلار جاسايتىن شىعارماشىلىق, كرەاتيۆتٸ ادامداردى تۋدىرادى. ال وسى رەتتە ايتا كەتەرلٸگٸ, لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋ - بۇل قازاقستاندىق مەدەنيەت برەندٸن ەلەمدٸك دەڭگەيدە جارنامالاۋدىڭ قوسىمشا ارناسى مەن ەدٸس. جاھاندانعان ەلەمدە ۇلتتىق كودتى ساقتاۋ ماڭىزدى اسپەكتٸلەردٸڭ بٸرٸ. لاتىندى ەنگٸزۋ سالت, دەستٷردٸ ساقتاۋدىڭ عانا ەمەس, ونى دامىتۋدىڭ تٸكەلەي تەتٸگٸ بولىپ تابىلادى», - دەدٸ ا. بالاەۆا.
.jpeg)