قازاقستاندىق عالىمدار كوروناۆيرۋسقا قارسى بەس ۆاكتسينا ەزٸرلەدٸ

قازاقستاندىق عالىمدار كوروناۆيرۋسقا قارسى بەس ۆاكتسينا ەزٸرلەدٸ

كٶرنەكٸ سۋرەت

كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيياعا قارسى بەس ۆاكتسينانى قر بعم بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (بقپعزي) عالىمدارى ەزٸرلەدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات اتالعان ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

ولاردىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ تانىمالى — تيٸمدٸلٸگٸ كلينيكالىق زەرتتەۋلەرمەن دەلەلدەنگەن, بەلسەندٸلٸگٸ جويىلعان «QazVac» ۆاكتسيناسى. سونىمەن قاتار وتاندىق ۆاكتسينا تۋرالى ماقالا The Lancet توبىنا كٸرەتٸن بەدەلدٸ EClinicalMedicine مەديتسينالىق جۋرنالىندا جارييالاندى. 

سونداي-اق بقپعزي عالىمدارى 1 سۋببٸرلٸكتٸ, 2 رەكومبينانتتى جەنە 1 تٸرٸ ۆاكتسينا ەزٸرلەدٸ.

«پاندەمييا كەزٸندە بٸز بٸردەن بەس پلاتفورمادا بٸرنەشە كوروناۆيرۋستىق ۆاكتسينا جاساي باستادىق. بۇل يناكتيۆتەندٸرٸلگەن «QazVac» ۆاكتسيناسى, ۆيرۋس اقۋىزىنا نەگٸزدەلگەن «QazCOVAC-P»سۋببٸرلٸكتٸ ۆاكتسيناسى, ەكٸ رەكومبينانتتى جەنە بٸر تٸرٸ ۆاكتسينا. «QazCOVAC-P» سۋببٸرلٸكتٸ ۆاكتسيناسى كلينيكالىق زەرتتەۋلەردەن ٶتٸپ جاتىر. 44 ەرٸكتٸنٸڭ قاتىسۋىمەن زەرتتەۋدٸڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸ اياقتالدى. قازٸر 200 ەرٸكتٸنٸڭ قاتىسۋىمەن كلينيكالىق زەرتتەۋلەردٸڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸ جٷرگٸزٸلۋدە. بۇعان دەيٸن «QazCOVAC-P» ۆاكتسيناسى زەرتحانالىق جانۋارلارعا جاسالعان كلينيكاعا دەيٸنگٸ زەرتتەۋلەردەن سەتتٸ ٶتتٸ. ونىڭ ٸشٸندە, ماكاكا-رەزۋس مايمىلدارى دا بولدى», — دەپ اتاپ ٶتتٸ قر بعم عىلىم كوميتەتٸنٸڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, بيولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور كٷنسۇلۋ زاكاريا.

«QazCOVAC-P» سۋببٸرلٸكتٸ ۆاكتسيناسى ۆيرۋس اقۋىزى مەن ماي كومپونەنتٸنەن تۇرادى. سىناقتار 18 جاستان اسقان ەرٸكتٸلەر اراسىندا ٶتٸپ, وسى كەزەڭدە ۆاكتسينا ٶزٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٶرسەتتٸ. 

بقپعزي عالىمدارى ەزٸرلەگەن كاپريپوكسۆيرۋس پەن تۇماۋ ۆيرۋسىنا نەگٸزدەلگەن رەكومبينانتتى ۆاكتسينالاردىڭ ەزٸرگە اتاۋى جوق. بٸرٸنشٸ رەكومبينانتتى ۆاكتسينا زەرتحانالىق جانۋارلاردا كلينيكاعا دەيٸنگٸ سىناقتاردان ٶتٸپ جاتسا, ەكٸنشٸسٸ — ەكسپەريمەنتتٸك ٷلگٸلەردٸ الۋ جەنە دايىنداۋ مەن باقىلاۋدىڭ ستاندارتتى ەدٸستەرٸن ەزٸرلەۋ ساتىسىندا. 

تٸرٸ ۆاكتسينا ەلسٸرەگەن SARS-CoV-2 ۆيرۋسى مەن تۇراقتاندىرعىش كومپونەنتتەر نەگٸزٸندە جاسالادى. اتتەنۋيرلەنگەن شتامم الۋ ٷشٸن 150-دەن استام پاسساج جٷرگٸزٸلدٸ. قازٸر ۆاكتسينانىڭ يممۋنوبيولوگييالىق قاسيەتتەرٸ تەكسەرٸلۋدە. سونداي-اق عالىمدار تٸرٸ ۆاكتسينا جاساۋدىڭ ستاندارتتى ەدٸسٸن ەزٸرلەپ جاتىر. پرەپارات زەرتحانالىق جانۋارلارعا سىناقتان ٶتتٸ. الدىن-الا مەلٸمەتتەر بويىنشا, ۆاكتسينا قاۋٸپسٸز جەنە جوعارى يممۋنوگەندٸ بولىپ تابىلادى. 

قر بعم بقپعزي اسا قاۋٸپتٸ ۆيرۋستاردى زەرتتەۋمەن اينالىساتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن. وسى ۋاقىتقا دەيٸن بقپعزي عالىمدارى پرەپاراتتاردىڭ 60-تان استام اتاۋىن, ونىڭ ٸشٸندە 16 تەست-جٷيەسٸن جەنە 15-تەن استام تٷرلٸ بيوپرەپاراتتاردى ەزٸرلەپ شىعاردى.

سوڭعى 10 جىلدا ينستيتۋت عالىمدارى قۇس جەنە شوشقا تۇماۋى, نودۋليارلىق دەرماتيت, تٷيە شەشەگٸ مەن برۋتسەللەزگە قارسى جەنە باسقا دا وتاندىق ۆاكتسينالاردى دايىنداۋ تەحنولوگيياسىن جاسادى.