kórneki sýret
Koronavirýstyq infektsiiaǵa qarsy bes vaktsinany QR BǴM Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynyń (BQPǴZI) ǵalymdary ázirledi, dep habarlaidy QazAqparat atalǵan vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Olardyń ishindegi eń tanymaly — tiimdiligi klinikalyq zertteýlermen dáleldengen, belsendiligi joiylǵan «QazVac» vaktsinasy. Sonymen qatar otandyq vaktsina týraly maqala The Lancet tobyna kiretin bedeldi EClinicalMedicine meditsinalyq jýrnalynda jariialandy.
Sondai-aq BQPǴZI ǵalymdary 1 sýbbirlikti, 2 rekombinantty jáne 1 tiri vaktsina ázirledi.
«Pandemiia kezinde biz birden bes platformada birneshe koronavirýstyq vaktsina jasai bastadyq. Bul inaktivtendirilgen «QazVac» vaktsinasy, virýs aqýyzyna negizdelgen «QazCOVAC-P»sýbbirlikti vaktsinasy, eki rekombinantty jáne bir tiri vaktsina. «QazCOVAC-P» sýbbirlikti vaktsinasy klinikalyq zertteýlerden ótip jatyr. 44 eriktiniń qatysýymen zertteýdiń birinshi kezeńi aiaqtaldy. Qazir 200 eriktiniń qatysýymen klinikalyq zertteýlerdiń ekinshi kezeńi júrgizilýde. Buǵan deiin «QazCOVAC-P» vaktsinasy zerthanalyq janýarlarǵa jasalǵan klinikaǵa deiingi zertteýlerden sátti ótti. Onyń ishinde, makaka-rezýs maimyldary da boldy», — dep atap ótti QR BǴM Ǵylym komitetiniń Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynyń bas direktory, biologiia ǵylymdarynyń doktory, professor Kúnsulý Zakaria.
«QazCOVAC-P» sýbbirlikti vaktsinasy virýs aqýyzy men mai komponentinen turady. Synaqtar 18 jastan asqan eriktiler arasynda ótip, osy kezeńde vaktsina óziniń qaýipsizdigin kórsetti.
BQPǴZI ǵalymdary ázirlegen kapripoksvirýs pen tumaý virýsyna negizdelgen rekombinantty vaktsinalardyń ázirge ataýy joq. Birinshi rekombinantty vaktsina zerthanalyq janýarlarda klinikaǵa deiingi synaqtardan ótip jatsa, ekinshisi — eksperimenttik úlgilerdi alý jáne daiyndaý men baqylaýdyń standartty ádisterin ázirleý satysynda.
Tiri vaktsina álsiregen SARS-CoV-2 virýsy men turaqtandyrǵysh komponentter negizinde jasalady. Attenýirlengen shtamm alý úshin 150-den astam passaj júrgizildi. Qazir vaktsinanyń immýnobiologiialyq qasietteri tekserilýde. Sondai-aq ǵalymdar tiri vaktsina jasaýdyń standartty ádisin ázirlep jatyr. Preparat zerthanalyq janýarlarǵa synaqtan ótti. Aldyn-ala málimetter boiynsha, vaktsina qaýipsiz jáne joǵary immýnogendi bolyp tabylady.
QR BǴM BQPǴZI asa qaýipti virýstardy zertteýmen ainalysatynyn atap ótken jón. Osy ýaqytqa deiin BQPǴZI ǵalymdary preparattardyń 60-tan astam ataýyn, onyń ishinde 16 test-júiesin jáne 15-ten astam túrli biopreparattardy ázirlep shyǵardy.
Sońǵy 10 jylda institýt ǵalymdary qus jáne shoshqa tumaýy, nodýliarlyq dermatit, túie sheshegi men brýtsellezge qarsy jáne basqa da otandyq vaktsinalardy daiyndaý tehnologiiasyn jasady.
