قازاقستاندا 1 قازاندا قارتتار كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ. رەسپۋبليكادا جاسى بويىنشا 2 ملن 236 مىڭنان استام زەينەتكەر تۇرادى. ەربٸر ازاماتتىڭ لايىقتى قارتتىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قامقورلىق – ٷكٸمەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ.
مەملەكەت زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋدى جەتٸلدٸرۋ بويىنشا تۇراقتى نەگٸزدە شارالار قابىلداۋدا, دەپ حابارلايدى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
مەسەلەن, 2021 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ىنتىماقتى زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ 7%-عا, بازالىق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ 5%-عا ٶستٸ.
2018 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸنە قاراي ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54%-دان 100%-عا دەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸنە قاراي سارالانىپ بەلگٸلەنەدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تٶمەنگٸ مٶلشەرٸ 18,5 مىڭ تەڭگەنٸ, ەڭ جوعارى مٶلشەرٸ – 39,3 مىڭ تەڭگەنٸ, ال 2021 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ جاعداي بويىنشا ورتاشا مٶلشەرٸ – 31,1 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.
2021 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ جاعداي بويىنشا ىنتىماقتى زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ 68,8 مىڭ تەڭگەنٸ, ەڭ جوعارى مٶلشەرٸ – 100,6 مىڭ تەڭگەنٸ, ەڭ تٶمەنگٸ مٶلشەرٸ – 43,3 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.
سونىمەن قاتار, Nur Otan پارتيياسىنىڭ «ٶزگەرٸس جولى: ەركٸمگە لايىقتى ٶمٸر!» سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا اعىمداعى جىلى قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ (بۇدان ەرٸ – ەڭبەكمينٸ) اعا بۋىن ازاماتتارىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ «بەلسەندٸ ۇزاق ٶمٸر سٷرۋ» ٸس – شارالار جوسپارىن (بۇدان ەرٸ – جوسپار) بەكٸتتٸ.
جوسپاردىڭ قابىلدانۋى ەگدە جاستاعى ازاماتتارعا قوعام ٶمٸرٸنٸڭ تٷرلٸ سالالارىنا قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋگە, سونداي-اق ولاردى ساپالى مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جوسپاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى ەڭبەكمينٸنٸڭ جوبالىق وفيسٸ جٷزەگە اسىرادى.
«جوسپارعا سەيكەس ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە بەلسەندٸ ۇزاق ٶمٸر سٷرۋ ورتالىقتارىن (بۇدان ەرٸ – ورتالىقتار) اشۋ كٶزدەلگەن. مۇنداي ورتالىقتاردىڭ قىزمەتٸ ەگدە جاستاعى بەلسەندٸ ازاماتتاردىڭ سانىن كٶبەيتۋگە, ولاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن, ەل-اۋقاتىن, دەنساۋلىعىن جەنە پسيحوەموتسيونالدىق جاعدايىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلٸمٸزدٸڭ 10 ٶڭٸرٸندە: الماتى قالاسىنىڭ بارلىق اۋداندارىندا (9 ورتالىق), نۇر-سۇلتان جەنە شىمكەنت قالالارىندا, سونداي-اق اقمولا, جامبىل, قاراعاندى, قوستاناي, اقتٶبە, تٷركٸستان, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا21 ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ», – دەپ حابارلادى ەڭبەكمينٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك كٶمەك ساياساتىن دامىتۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى اسقار نييازوۆ.
سونىمەن قاتار, قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «قامقورلىق قورى» كورپوراتيۆتٸك قورى ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ٶڭٸرٸندە كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمە نىسانىندا ورتالىقتار اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«ورتالىقتاردى جابدىقتارمەن جابدىقتاۋ ٷشٸن «سامۇرىق – قازىنا» ۇەق 510 ملن تەڭگە (ەربٸر ورتالىققا 30 ملن تەڭگە), «قامقورلىق قورى» قورى مامانداردى وقىتۋ ٷشٸن 85 ملن تەڭگە (ەربٸر ورتالىققا 5 ملن تەڭگە) سوماسىندا قاراجات بٶلەدٸ», – دەپ تولىقتىردى اسقار نييازوۆ.
ەگدە جاستاعى قازاقستاندىقتاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى باعىتى ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر (بۇدان ەرٸ – اەق) كٶرسەتۋ بولىپ تابىلادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا 45 مىڭنان استام قارت ازامات اەق-مەن قامتىلدى. ولارعا 45 ستاتسيونارلىق ٷلگٸدەگٸ ۇيىمدا (مەديتسينالىق-ەلەۋمەتتٸك مەكەمەلەردە), 43 جارتىلاي ستاتسيوناردا (كٷندٸز بولۋ بٶلٸمشەلەرٸ جەنە وڭالتۋ ورتالىقتارى), سونداي-اق 357 ٷيدە ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ بٶلٸمشەسٸندە, مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك تاپسىرىس شەڭبەرٸندە 136 ٷەۇ-دا جەنە مجە شەڭبەرٸندە 4 جەكە ۇيىمدا قىزمەت كٶرسەتٸلەدٸ.
«ەلەۋمەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ مەكەمەلەرٸ 8 قىزمەت تٷرٸن ۇسىنادى: ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك-قۇقىقتىق, ەلەۋمەتتٸك-ەڭبەك, ەلەۋمەتتٸك-مەدەني, ەلەۋمەتتٸك-پسيحولوگييالىق, ەلەۋمەتتٸك-پەداگوگيكالىق, ەلەۋمەتتٸك-مەديتسينالىق قىزمەتتەر. ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەر اپتاسىنا كەمٸندە 2 رەت ٷيدە ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الاتىن قارت ادامدارعا بارادى جەنە ولارعا تۋىنداعان ەلەۋمەتتٸك پروبلەمالارىن ەڭسەرۋٸ ٷشٸن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋگە جەنە ولارعا باسقا ازاماتتارمەن تەڭ دەرەجەدە قوعام ٶمٸرٸنە قاتىسۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن قۇرۋعا باعىتتالعان قىزمەتتەر كەشەنٸن كٶرسەتەدٸ», – دەدٸ اسقار نييازوۆ.
جالپى, اعىمداعى جىلدىڭ ٸشٸندە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ جەنە بيزنەستٸڭ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸ اياسىندا قارت ادامداردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا 11,9 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات باعىتتالدى (ونىڭ ٸشٸندە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن – 11,5 ملرد تەڭگە, تارتىلعان قاراجات ەسەبٸنەن – 0,5 ملرد تەڭگە), ونىڭ ٸشٸندە:
- ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭٸس كٷنٸنە بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەككە – 6,4 ملرد تەڭگە (شامامەن 115,8 مىڭ ادام);
- ازىق-تٷلٸك جيىنتىعىن ۇسىنۋعا - 145,5 ملن تەڭگە (31,6 مىڭ ادام);
- جەڭٸلدٸكپەن دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە - 46,6 ملن تەڭگە (4 مىڭ ادام);
- تٸس پروتەزدەۋگە - 229 ملن تەڭگە (2,5 مىڭ ادام);
- ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋدٸ ۇسىنۋعا – 1 ملرد 247,8 ملن تەڭگە (24,1 مىڭ ادام);
- تۇرعىن ٷيدٸ جٶندەۋگە – 39,9 ملن تەڭگە (517 ادام);
- وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋگە – 286,5 ملن تەڭگە (10,5 مىڭ ادام);;
- جالپى پايدالانىمداعى كٶلٸكتە جەڭٸلدٸكپەن جول جٷرۋگە – 878,0 ملن. تەڭگە (8 مىڭ ادام);
- كٶمەكتٸڭ باسقا تٷرلەرٸنە – 2 ملرد 667,8 ملن تەڭگە (182,5 مىڭ ادام).
1 قازاندا قازاقستاندا قارتتار كٷنٸنە ورايلاستىرىلعان ايلىق باستالادى. وبلىستاردىڭ, قالالار مەن اۋدانداردىڭ ەكٸمدەرٸ, كەسٸپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ باسشىلارى اعا بۋىن ازاماتتارىن ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالاردى, ەڭبەك ۇجىمدارىندا كەزدەسۋلەردٸ, امبۋلاتورييالىق-ەمحانالىق ۇيىمداردا اشىق ەسٸك كٷندەرٸن جەنە باسقا دا شارالاردى ٶتكٸزەتٸن بولادى.
