قازاقستاندا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىندا بٸرىڭعاي وپەراتور قۇرىلادى

قازاقستاندا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىندا بٸرىڭعاي وپەراتور قۇرىلادى

پارلامەنت سەناتىنىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە تۇرعىن ٷي باعدارلامالارى وپەراتورلارىنىڭ سانىن قىسقارتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭى ەكٸ وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

زاڭ جوباسى قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن تۇرعىن ٷي باعدارلامالارى وپەراتورلارىنىڭ سانىن قىسقارتۋ بويىنشا ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەزٸرلەنگەن. 

«2000 جىلدان جۇمىس ٸستەپ كەلگەن «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانيياسى» اق-نىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ - يپوتەكالىق وبليگاتسييالاردى شىعارۋ ارقىلى ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸ قايتا قارجىلاندىرۋ. وسىلايشا, يپوتەكالىق قارىزدار بويىنشا تالاپ ەتۋ قۇقىقتارىن ساتىپ الۋ جەنە يپوتەكالىق قاعازدار شىعارۋ ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەرگە كرەديت رەسۋرستارىن تەز قايتارۋدى جەنە ٶتٸمدٸلٸكتٸ, سونداي-اق يپوتەكالىق كرەديتتەردٸڭ ەل ازاماتتارىنا قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتتٸ», - دەدٸ سەناتور ەلٸمجان قۇرتاەۆ.

سونىمەن قاتار, ول 2008 جىلى قۇرىلىس سالاسى ٷشٸن قارجى رەسۋرستارىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «بەيتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق قۇرىلعانىن ەسكە سالدى. بٷگٸندە «بەيتەرەك دەۆەلوپمەن» اق نەگٸزگٸ قىزمەتٸ رەۆولۆەرلٸك قارجىلاندىرۋ قاعيداتى بويىنشا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ وبليگاتسييالارىن ساتىپ الۋ تەتٸگٸ ارقىلى «نۇرلى جەر» تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق دامۋىنىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا جالعا بەرٸلەتٸن جەنە كرەديتتٸك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋعا ارنالعان. بۇل قوسىمشا رەسۋرستار بٶلمەي جاڭا قۇرىلىستى جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

«2016 جىلى تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنداعى ٷلەستٸك سالىمداردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا كەپٸلدٸك بەرۋ قورى» اق قۇرىلعان. «تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا كەپٸلدٸك بەرۋ قورى» اق نەگٸزگٸ قىزمەتٸ - تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن اياقتاۋعا كەپٸلدٸك بەرۋ. 2017-2019 جىلدارى كەپٸلدٸك مٸندەتتەمەلەر كٶلەمٸ 154,7 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى», - دەدٸ دەپۋتات. 

ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, زاڭ جوباسى «بەيتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگٸ» اق كٶرسەتٸلگەن ەنشٸلەس ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتٸن بٸرٸكتٸرۋگە, سونداي-اق بٷگٸنگٸ كٷنٸ ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان «دامۋ» اق قۇرىلىس سالۋشىلاردى سۋبسيدييالاۋ قۇرالىن بٸرٸكتٸرۋگە, قايتالاناتىن فۋنكتسييالاردى الىپ تاستاۋعا جەنە جالپى ەكٸمشٸلٸك شىعىستاردى قىسقارتۋعا باعىتتالعان.

اتاپ ايتقاندا, تۇرعىن ٷي باعدارلامالارىنىڭ ٷش وپەراتورىن بٸرٸكتٸرۋ ەسكەرٸلگەن. 

سونىمەن قاتار, زاڭ جوباسىمەن بٸرىڭعاي وپەراتوردىڭ كەلەسٸ قىزمەتتەرٸ رەتتەلەدٸ: جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاننىڭ (جاو) ۋەكٸلەتتٸ ۇيىمدارىنا, سونداي-اق مەملەكەتتٸك باعدارلامالار اياسىندا قۇرىلىس سالۋشىلارعا كرەديت بەرۋ; جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ كرەديتتەرٸن سۋبسيدييالاۋ.

مۇنىمەن قوسا, بٸرىڭعاي وپەراتوردىڭ كەلەسٸ قىزمەتتەرٸ بەكٸتٸلەدٸ: جاو وبليگاتسييالارىن ساتىپ الۋ تەتٸگٸ ارقىلى قارجىلاندىرۋدى قوسا العاندا, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ; قۇرىلىستى اياقتاۋعا كەپٸلدٸك بەرۋ ارقىلى حالىقتىڭ ٷلەستٸك سالىمدارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ; كەيٸننەن ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي بەرۋ.

«زاڭدى قابىلداۋ نەتيجەسٸندە بٸرىڭعاي وپەراتور يپوتەكالىق كرەديت بەرۋ جەنە جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي بەرۋ, ٷلەستٸك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋ تەتٸكتەرٸ, سونداي-اق قۇرىلىس سالاسى ٷشٸن قارجى رەسۋرستارىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ەل حالقىنا تۇرعىن ٷيدٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك ساياساتتى ٸسكە اسىراتىن بولادى. زاڭ جوباسى بيۋدجەتتەن قارجى شىعىندارىن تالاپ ەتپەيدٸ جەنە تەرٸس قۇقىقتىق ەرٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالدارعا ەكەپ سوقپايدى», - دەدٸ ە. قۇرتاەۆ. 

بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, اتالعان قۇجات بيىل سەۋٸر ايىندا پارلامەنت مەجٸلٸسٸندە ماقۇلداندى. 

زاڭ جوباسى تۇرعىن ٷي باعدارلامالارىنىڭ جۇمىس ٸستەپ تۇرعان وپەراتورلارى «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانيياسى» اق-نى, «بەيتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق مەن «تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا كەپٸلدٸك بەرۋ قورى» اق-نى تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ بٸرىڭعاي وپەراتورى ەتٸپ بٸرٸكتٸرۋگە باعىتتالعان.