قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن سەلەكتورلىق ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەپيدەميولوگييالىق جاعداي جەنە كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنا قارسى كٷرەس شارالارى قارالدى. ەلٸمٸز بويىنشا اعىمداعى جاعداي تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي بايانداپ بەردٸ.
مينيستر حابارلاعانداي, 5 شٸلدەدە قاتاڭ كارانتيندٸك شەكتەۋ شارالارى ەنگٸزٸلگەننەن باستاپ 3 اپتا ٸشٸندە 35 951 جاڭا كۆي-مەن اۋىرۋ تٸركەلدٸ. جالپى, تٸركەلگەن جاعدايلاردىڭ 29%-عا تٶمەندەۋٸ بايقالىپ وتىر.
«COVID-19-بەن اۋىرۋ جاعدايى ورتا ەسەپپەن تەۋلٸگٸنە 1600 ادام دەڭگەيٸندە تۇراقتاندى. سونداي-اق, كەرەۋەتتەردٸڭ بوس بولماۋى 43%-عا, ونىڭ ٸشٸندە 27%-عا تٶمەندەۋٸ بايقالادى. ساۋىعىپ شىققانداردىڭ سانى 63%-عا دەيٸن ٶستٸ. وسىلايشا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە جٷكتەمەنٸڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە قول جەتكٸزٸلدٸ», — دەدٸ ا. تسوي.
كارانتيندٸك شارالاردى جەڭٸلدەتۋدٸڭ ەزٸرلەنگەن كريتەرييلەرٸنە سەيكەس, مينيسترلٸك ينفەكتسييانىڭ رەپرودۋكتيۆتٸك كٶرسەتكٸشٸن (بٸر ناۋقاس وقشاۋلانعانعا دەيٸن اۋرۋدى جۇقتىراتىن ادامدار سانى) جەنە كۆي ەمدەۋ ٷشٸن ينفەكتسييالىق ستاتسيونارلاردىڭ تٶسەك-ورىن قورىنىڭ قامتىلۋ پايىزىن قاداعالايدى.
وسىلايشا, 3 اپتادا كارانتين نەتيجەسٸندە كەلەسٸلەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ. ينفەكتسييانىڭ رەپرودۋكتيۆتٸك كٶرسەتكٸشٸ 1,2%-دان 0,99%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. جەنە تٶسەك-ورىنداردىڭ قامتىلۋ پايىزى 90%-دان 47%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.
وسىلايشا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن وڭ سەرپٸنٸ كارانتيندٸك شارالاردى كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇمسارتۋ مٷمكٸندٸگٸ بار ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
«COVID-19-دان سىرقاتتانۋشىلىق پەن ٶلٸم-جٸتٸم جاعدايىن ودان ەرٸ تۇراقتاندىرۋ ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورلارىنىڭ ٷيلەسٸمدٸ جۇمىسىنا جەنە تارتىلۋىنا بايلانىستى ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا: قابىلداناتىن تۇراقتاندىرۋ شارالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ تەك قانا 30%-عا مەديتسينالىق كٶمەك پەن ەپيدەميولوگييالىق ٸس-شارالاردىڭ ساپاسىنا بايلانىستى», — دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
سونىمەن قاتار, قالعان 70%-ى جيىنتىعىندا ماسكا رەجيمٸ مەن گيگيەنانى ساقتاۋعا (30%), سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىق نورمالارىن ساقتاۋعا (40%) بايلانىستى.
مينيستر اتاپ ٶتكەندەي, بٷگٸن بارلىق قازاقستاندىق قوعامعا كوروناۆيرۋس ەمەس, قاۋٸپسٸزدٸك پەن سالاۋاتتى ەدەتتەر «جۇقپالى» بولۋى ٷشٸن بارلىق شارالاردى قابىلداۋ قاجەت.
«ول ٷشٸن ەڭ الدىمەن ماسكا رەجيمٸ مەن گيگيەنانى ودان ەرٸ ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ٷيدەن تىس جەرلەردە ماسكالاردى كييۋ ينفەكتسييانىڭ بەرٸلۋٸن 30%-عا قىسقارتادى. ينفەكتسييانىڭ تارالۋىندا قول گيگيەناسى ەرەكشە رٶل اتقارادى», — دەدٸ ا. تسوي.
وسىعان بايلانىستى:
بٸرٸنشٸدەن, مٷددەلٸ مۇ مەن جاو-دى تارتا وتىرىپ, ماسكا رەجيمٸن ساقتاۋ ٷشٸن بيزنەستٸڭ باقىلاۋىن جەنە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ (قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸن مٸندەتتٸ تٷردە قولدانۋ مىسالىندا).
ەكٸنشٸدەن, بارلىق قوعامدىق ورىنداردا قولدى زالالسىزداندىرۋ ٷشٸن سانيتايزەرلەر ورناتۋدى قامتاماسىز ەتۋ.
ٷشٸنشٸدەن, بارلىق اقپاراتتىق ارنالار ارقىلى حالىقپەن اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ.
سونداي-اق, ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىق قاعيداتى ساقتالۋى تيٸس, ول مىنالاردى قامتيدى:
-
كەڭسەلەردٸڭ قاشىقتان جۇمىسىن (20/80 قاتىناسىندا) جەنە وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردٸ قاشىقتىقتان وقىتۋدى.
-
ماسكا رەجيمٸن جەنە ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىقتى ساقتاۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸنە بايلانىستى بۇقارالىق ٸس-شارالاردىڭ بارلىق تٷرلەرٸنە تىيىم سالۋ.
-
باقىلاۋدى كٷشەيتە وتىرىپ, زونالاۋدى, بەلگٸلەۋدٸ جەنە وبەكتٸلەردٸڭ تولتىرىلۋىن ساقتاۋدا بيزنەستٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ.
بۇل شارالار بارلىق اقپاراتتىق ارنالار بويىنشا حالىق اراسىندا كٷشەيتٸلگەن اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىن جٷرگٸزۋمەن سٷيەمەلدەنۋٸ تيٸس.
ا. تسويدىڭ ايتۋىنشا, وسىلايشا, كٷشەيتٸلگەن سانيتارلىق-دەزينفەكتسييالىق رەجيمدٸ ساقتاۋ, ماسكا تاعۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك ارا قاشىقتىقتى ساقتاۋ جاعدايىندا 2020 جىلعى 3 تامىزدان باستاپ ينفەكتسييانىڭ رەپرودۋكتيۆتٸلٸك كٶرسەتكٸشٸنە كەمٸندە (R ≤ 1) جەتكەن كەزدە, سونداي-اق بٸر اپتا ٸشٸندە تٶسەك-ورىنداردىڭ قامتىلۋ كٶرسەتكٸشٸ 70%-دان از جەنە ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸ تٶمەندەگەن كەزدە مىناداي ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتٸلەردٸڭ قىزمەتٸنە رۇقسات ەتٸلەدٸ:
-
ۋاقىتى مەن كٷندەر بويىنشا شەكتەۋلەرمەن ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, ساۋدا ٷيلەرٸ, ساۋدا جەلٸلەرٸ, جابىق ازىق-تٷلٸك, ازىق-تٷلٸكتٸك ەمەس بازارلار;
-
بالالارعا ارنالعان تٷزەتۋ كابينەتتەرٸ, بٸلٸم بەرۋ ورتالىقتارى, بالالاردى دامىتۋ ورتالىقتارى, توپتاردا 5 ادامنان اسپايتىن ٷيٸرمەلەر;
-
كەزەكشٸ توپتار رەجيمٸندەگٸ مەكتەپكە دەيٸنگٸ بالالار مەكەمەلەرٸ;
-
سۇلۋلىق سالوندارى, شاشتارازدار, كوسمەتيكالىق جەنە كوسمەتولوگييالىق قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورتالىقتار مەن سالوندار, الدىن الا جازىلۋ بويىنشا مانيكيۋر جەنە پەديكيۋر سالوندارى;
-
قاشىقتىقتان جۇمىس ٸستەۋ فورماسى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ (ۇيىمداردىڭ) قىزمەتكەرلەرٸ مەن كەڭسە قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كەمٸندە 80%-ى ٷشٸن ساقتالۋى تيٸس.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىقتى ساقتاي وتىرىپ, اشىق اۋادا جەكە جەنە توپتىق جاتتىعۋلار جاساۋعا رۇقسات ەتٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق ۇلتتىق قۇرامالار ٷشٸن 30 ادامنان اسپايتىن قۇراممەن سپورتتىق جاتتىعۋلار جاساۋعا بولادى.
حالىقتىڭ جٷرٸپ-تۇرۋىنا قاتىستى مىناداي تالاپتار ساقتالادى:
-
كٶشەلەردە جٷرۋ, ساياباقتارعا, سكۆەرلەرگە جەنە جاعالاۋلارعا بارۋ — 3 ادامنان اسپاۋى تيٸس;
-
قوعامدىق كٶلٸكتٸڭ ماسكا تاعۋ, سانيتارلىق-دەزينفەكتسييالىق رەجيمدٸ ساقتاۋ جەنە كوندۋكتورلاردىڭ بولۋىمەن, ۋاقىت بويىنشا شەكتەۋلەردٸ ساقتاي وتىرىپ جەنە جولاۋشىلاردى 50%-دان اسىرماي جۇمىس ٸستەۋٸ.
سونىمەن قاتار سالىنعان تىيىمداردى ساقتاۋ قاجەت:
-
كٶپشٸلٸكتٸڭ قاتىسۋىمەن ٶتەتٸن ٸس-شارالاردىڭ بارلىق تٷرلەرٸنە, ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرٸنٸڭ, كينوتەاترلاردىڭ, فۋدكورتتاردىڭ, بانكەت زالدارىنىڭ جۇمىسىنا;
-
مەيرامحانالار, بارلار, تٷنگٸ جەنە ويىن كلۋبتارىنىڭ جۇمىسىنا;
-
مەدەنيەت نىساندارىنىڭ, مۋزەيلەردٸڭ جۇمىسىنا, كونفەرەنتسييالار, كٶرمەلەر, فورۋمدار ٶتكٸزۋگە;
-
سپورت زالدارىنىڭ, فيتنەس-ورتالىقتاردىڭ, باسسەيندەردٸڭ, اكۆاپارك جاعاجايلارىنىڭ جۇمىسىنا;
-
دٸني نىساندار جۇمىسىنا;
-
قالا ماڭىنداعى جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ (جۇمىس پويىزدارىنان باسقا, ەلەكتريچكالاردىڭ) قوزعالىسىنا, ورتاق ۆاگونداردى, قالاارالىق اۆتوبۋستاردى (شاعىن اۆتوبۋستاردى) قالىپتاستىرۋعا.
الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ 5 شٸلدەدە كٷشەيتٸلگەن شارالاردى ەنگٸزۋ دۇرىس شەشٸم بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ب. ساعىنتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, الماتىداعى ەپيدەميولوگييالىق جاعداي كەشەندٸ تٷردە تۇراقتاندى. مەگاپوليستەگٸ كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ ٶسۋٸ 2,2%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا قالادا 10 965 COVID-19 جۇقتىرعان ادام تٸركەلگەن. ولاردىڭ ٸشٸندە 6 341 ادام نەمەسە 60%-ى ەمدەلٸپ شىققان. كوروناۆيرۋستان قايتىس بولعاندار سانى — 73 ادام (0,68%). پنەۆمونييا جەنە COVID-19 كٷدٸگٸمەن جەدەل جەردەم شاقىرۋ سانى 4 ەسەگە ازايدى. ستاتسيونارلارعا جاتقىزىلاتىن ادامدار سانى 2 ەسەدەن استام تٶمەندەدٸ. سونداي-اق ەمحاناعا جٷگٸنۋشٸلەر سانى دا 2 ەسە ازايدى.
پاندەمييامەن كٷرەسۋ جەنە جاڭا تولقىننىڭ باستالۋىنا دايىندىق جۇمىستارى كٷشەيتٸلدٸ. جەدەل جەردەم باعىتىنىڭ جاڭا مودەلٸ جاسالدى. نەگٸزگٸ كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق باعىتتار بويىنشا شتاتتان تىس مامانداردىڭ ينستيتۋتى قۇرىلدى. جالپى قالالىق زەرتحانا جەلٸسٸ ورتالىقتاندىرىلدى.
العاشقى مەديتسينالىق جەردەم بٶلٸمشەلەرٸ COVID-19-بەن كٷرەسۋگە بەيٸمدەلدٸ. امبۋلاتورييالىق دەڭگەيدە موبيلدٸ بريگادالار قىزمەت ەتەدٸ. قاۋٸپ توبىنا جاتقىزىلعان پاتسيەنتتەرمەن مونيتورينگ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸ ماماندارى جۇمىس ٸستەيدٸ.
قالاداعى بارلىق رەانيماتسييالاردى باقىلاۋ ٷشٸن جەدەل ەرەكەت ەتەتٸن رەانيماتسييالىق توپ قۇرىلعان. ينفەكتسييالىق ستاتسيونارلاردى ەشەلونداۋ جەنە پاتسيەنتتەردٸ ٸرٸكتەۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. دەرٸگەرلەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ, اۋرۋحانا ٸشٸندە اۋرۋ جۇقتىرۋدىڭ الدىن الۋ شارالارىن باقىلاۋ كٷشەيتٸلدٸ.
قالانى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق قورعاۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار قابىلداندى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ COVID-19-بەن كٷرەسكە 27 مەديتسينا ۇيىمى تارتىلعان. جالپى تٶسەك قورى 6 096 ورىندى قۇرايدى. تٶسەك-ورىنداردىڭ بوس بولماۋى 90 پايىزدان 50%-عا دەيٸن ازايدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا بۇل كٶرسەتكٸش 42%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.
پاندەمييانىڭ جاڭا تولقىنىنا دايىندىق اياسىندا جاعدايى اۋىر ناۋقاستارعا ارنالعان بٸرٸنشٸ ەشەلون ستاتسيونارلارىنداعى ينفەكتسييالىق تٶسەك ورىندارىن 1015 ورىنعا كٶبەيتۋ كٶزدەلگەن. تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن 500 ورىنعا ارنالعان جاڭا گوسپيتال پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ. قىركٷيەكتٸڭ ورتاسىنا دەيٸن 300 تٶسەك-ورىنعا ارنالعان تەز سالىناتىن تاعى بٸر ينفەكتسييالىق گوسپيتال ٸسكە قوسىلادى. 1 قازانعا دەيٸن ەكٸ قوناق ٷيدٸڭ بازاسىندا جەكە ينۆەستيتسييالار ەسەبٸنەن 215 تٶسەك-ورىندىق تولىققاندى كوۆيدتٸك ەمحانالار قۇرىلاتىن بولادى. تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن جاڭا پاتولوگواناتومييالىق بيۋرو ٸسكە قوسىلادى.
1689 قىزمەتكەردەن كادرلىق رەزەرۆ جاساقتالدى. ولار ٷنەمٸ قايتا دايارلىقتان ٶتٸپ وتىرادى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ 394 مىڭ پتر زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا تەۋلٸك بويى 9 550 پتر زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. 1 قىركٷيەككە قاراي قۋاتى تەۋلٸگٸنە 19 950 زەرتتەۋگە دەيٸن جەتكٸزٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار الماتىلىقتاردىڭ پوپۋلياتسييالىق يممۋنيتەتٸن زەرتتەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. يممۋندى-فەرمەنتتٸك تالداۋ جاسايتىن 2 جەكە زەرتحانا جۇمىس ٸستەيدٸ. بٷگٸندە ولار 7 مىڭ زەرتتەۋ جٷرگٸزدٸ. وسىنداي ٷش مەملەكەتتٸك زەرتحانانى اشۋعا دايىندىق جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر.
مەديتسينا ۇيىمدارىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋعا, دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە, جەكە قورعانۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە باسقا دا ماقساتتارعا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 68,5 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ.
ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار دەرٸلٸك زاتتار مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمدار بويىنشا تۇراقتاندىرۋ قورى قۇرىلدى. وعان 10 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. ونىڭ ٸشٸندە دەرٸحانا جەلٸسٸن قامتاماسىز ەتۋگە 5 ملرد تەڭگە, ستاتسيونارلارعا 5 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
94 تٷرلٸ پرەپاراتتاردىڭ قورى جاسالۋدا. 1 شٸلدەدەن باستاپ 9 ملن استام قاپتاما كەلٸپ تٷستٸ. ونىڭ ٸشٸندە تٶرت بورت بويىنشا, تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن — 3,6 ملن.
«بٷگٸندە قالا قويمالارىندا 2,8 ملن پرەپاراتتاردىڭ قورى بار. وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيٸن تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ ەسەبٸنەن تاعى 3,8 ملن قاپتاما ەكەلٸنەدٸ. جۇمىس جالعاسۋدا. جاعداي تۇراقتى. كەزەك جوق», — دەدٸ الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ.
مۇنى جەدەل جەلٸگە حابارلاسۋلار سانىنان انىق كٶرۋگە بولادى. ەگەر اۋرۋلار ەڭ كٶپ تٸركەلگەن كەزدە (14 شٸلدە) 1,1 مىڭ ٶتٸنٸش بەرٸلسە, 26 شٸلدەدە شامامەن 90 ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسكەن.
قالا جەكە قورعانۋ قۇرالدارىمەن تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن قامتاماسىز ەتٸلگەن.
ستاتسيونارلاردى مەديتسينالىق گازبەن ورتالىقتان قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ قالالىق باعدارلاما ٸسكە اسىرىلا باستادى. 10 قىركٷيەككە دەيٸن 8 بازالىق ستاتسيونار ورتالىقتاندىرىلعان وتتەگٸمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. ولاردى اياقتاعاننان كەيٸن – قالعان ستاتسيونارلار بويىنشا جۇمىس جالعاستىرىلادى.
بٸر ايدىڭ ٸشٸندە جەرگٸلٸكتٸ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت, سونداي-اق دەمەۋشٸلٸك كٶمەك ەسەبٸنەن قالاعا 308 ٶكپەنٸ جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتى جەنە 2022 وتتەگٸ كونتسەنتراتورى ەكەلٸنەدٸ.
55 جەدەل جەردەم ماشيناسى كەلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. قازاقستاننىڭ دامۋ بانكٸ ارقىلى تاعى 35 كٶلٸك جەتكٸزۋ مەسەلەسٸ پىسىقتالىپ جاتىر.
بارلىق كوۆيدتٸك ستاتسيونارلاردا كەرٸز اعىندىلارىن زارارسىزداندىرۋ جٷيەسٸنٸڭ قۇرىلىسى باستالدى.
سونىمەن بٸرگە ەربٸر جۇقپالى اۋرۋلار كلينيكاسىنىڭ جانىندا مەديتسينالىق قالدىقتاردى جوياتىن زاماناۋي ستانتسييالار سالىنادى. بۇل ەكٸ باعىت تا قىركٷيەك ايىندا اياقتالادى.
ٶز كەزەگٸندە شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ مۇرات ەيتەنوۆ بٷگٸنگٸ تاڭدا قالادا CوVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعانداردىڭ سانى 4 708-دٸ قۇراعانىن حابارلادى.
«ٶتكەن تەۋلٸكتە 54 ۆيرۋس جۇقتىرعان ادام تٸركەلٸپ, ٶسٸم +1,2% قۇرادى. وسى ايدىڭ باسىمەن سالىستىرعاندا ەكٸ ەسە تٶمەندەۋ بايقالادى. شٸلدە ايىنىڭ العاشقى بەس كٷنٸندە ۆيرۋس جۇقتىرعاندار 84-100-دٸ نەمەسە ٶسٸمٸ 2,5-3 پايىزدى قۇرادى. وسى كەزەڭدە 2 938 ناۋقاس ەمدەلٸپ شىقتى. ٶكٸنٸشكە وراي, 31 ادام قايتىس بولدى (ونىڭ ٸشٸندە تٷركٸستان وبلىسىنان – 3)», — دەدٸ شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ.
جۇقپالى اۋرۋلار جەنە پروۆيزورلىق ستاتسيونارلاردا قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە قوسىمشا 3 050 تٶسەك ورنى ۇيىمداستىرىلىپ, ورىن سانى 3 860-قا جەتكٸزٸلدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە 650 ينفەكتسييالىق, 3 210 پروۆيزورلىق تٶسەك ورىن بار. ونىڭ ٸشٸندە رەانيماتسييالىق تٶسەك ورىن سانى 30 ورىننان 151 ورىنعا دەيٸن ۇلعايتىلدى. قوسىمشا 58 ٶجج, 250 «بوبروۆ» تىنىس الۋ اپپاراتتارى جەنە 26 رەانيماتسييالىق مونيتور ساتىپ الىندى.
«رەانيماتسييالىق ورىننىڭ 88,7%-ى 138 ٶجج اپپاراتىمەن قامتىلعان. وتتەگٸمەن قامتىلعان ورىن سانى 861-گە نەمەسە جالپى ورىننىڭ 22,3 پايىزىنا جەتكٸزٸلدٸ. وتتەگٸمەن تۇراقتى تٷردە قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ شەشٸلۋدە. 2 اۋرۋحانادا وتتەگٸ ستانتسيياسىن ٸسكە قوسۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بٸر اي مەرزٸمدە تاعى 3 اۋرۋحانادا قوسىلاتىن بولادى. العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋ بويىنشا جۇمىس كٷشەيتٸلدٸ. قوسىمشا 197 موبيلدٸ بريگادا قۇرىلدى, 15 693 ناۋقاسقا ٷيدە ستاتسيونارلىق قىزمەت كٶرسەتٸلدٸ», — دەدٸ ەكٸم.
سونىمەن قاتار 45 074 ازاماتقا موبيلدٸ بريگادا قىزمەتٸ بويىنشا دەرٸ-دەرمەكتەر ٷيگە جەتكٸزٸلدٸ. اتقارىلعان جۇمىس قالاداعى ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتتٸ.
جەدەل جەردەم شاقىرۋلارىنىڭ سانى كٷنٸنە 2 320-دان 1321-گە دەيٸن, ياعني 43%-عا تٶمەندەدٸ.
«ستاتسيونارلاردا ەمدەلگەن ناۋقاستاردىڭ سانى 2 882-دەن 1240-قا دەيٸن نەمەسە 56,9%-عا تٶمەندەدٸ. ستاتسيونارلارداعى تٶسەك-ورىن جٷكتەمەسٸ ايدىڭ باسىندا 78,7%-دى قۇرادى, ال بٷگٸنگٸ تاڭدا 33%-عا دەيٸن ازايدى», — دەپ تٷيٸندەدٸ شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ.
نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ەكٸمٸ التاي كٶلگٸنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ كٷنٸ ەلوردادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرعاندار سانى 10 320 ادامدى قۇراعان. جالپى, 7260 ادام نەمەسە 70%-ى جازىلىپ شىققان ال سوڭعى بٸر اپتا ٸشٸندە ولاردىڭ سانى 1563 قۇراعان.
«ياعني, ناۋقاستاردىڭ شامامەن 25%-ٸ ٶتكەن اپتادا ساۋىقتى. ٶكٸنٸشكە وراي, 225 (2%) ازامات قايتىس بولدى, 1511 ادام ستاتسيونارلاردا ەم الىپ جاتىر. اۋىر حالدەگٸ ناۋقاستار سانى 54,3%-عا ازايدى», — دەدٸ ا. كٶلگٸنوۆ.
كارانتين ەنگٸزٸلگەن سەتتەن باستاپ قالادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرۋ بويىنشا جاعدايدىڭ تۇراقتالۋى بايقالدى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا تٷسكەن جٷكتەمە ەدەۋٸر ازايدى. اتاپ ايتقاندا, جەدەل جەردەمگە جٷگٸنۋ سانى تەۋلٸگٸنە 4300-دەن 1600-گە دەيٸن, ياعني 3 ەسەگە تٶمەندەگەن, ونىڭ ٸشٸندە كۆي بويىنشا جەدەل جەردەمگە جٷگٸنۋ 500-دەن 89-عا دەيٸن, ياعني 6 ەسەگە ازايدى. جالپى جەدەل جەردەمدٸ شاقىرۋلار سانى تەۋلٸگٸنە 3 مىڭنان 1000-عا دەيٸن, نەمەسە 3 ەسەگە تٶمەندەدٸ. سونىمەن قاتار پنەۆمونييامەن اۋىرىپ جاتقان ازاماتتار سانى 2 ەسەگە ازايدى, ستاتسيونارلاردىڭ جٷكتەمەسٸ 99%-دان 38%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ, رەانيماتسيياداعى ادامدار سانى 57%-عا دەيٸن ازايعان. ەگەر بۇرىن اۋرۋحانالارعا تەۋلٸگٸنە 500-گە جۋىق پاتسيەنت تٷسەتٸن بولسا, قازٸر ولاردىڭ سانى 90-عا دەيٸن ازايعان.
«اۋرۋحانالارعا قوسىمشا 500 ارنايى جابدىقتالعان تٶسەك-ورىن, 350 وتتەگٸ كونتسەنتراتتارى, 150 فلۋومەتر جەنە 2 كومپيۋتەرلٸك توموگراف الىندى. قوسىمشا تاعى دا مەديتسينالىق جابدىقتار ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا. كومپيۋتەرلٸك توموگراف ارقىلى تۇرعىنداردى تەۋلٸك بويى تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلۋدە. نەتيجەسٸندە ستاتسيونارلارعا تٷسكەن سالماق ەدەۋٸر ازايدى», — دەدٸ ەلوردا باسشىسى.
مەديتسينالىق كادرلار تارتۋ بويىنشا ەكٸمنٸڭ حابارلاۋىنشا, قالاداعى كوللەدجدەردەن 275 جاس مامان ەمحانالاردا جۇمىسقا ورنالاستى. مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەن 300 ستۋدەنت جۇمىلدىرىلدى. جالپى العاندا وقۋ ورىندارىنان 500-دەن استام جاس مەديتسينالىق مامان تارتىلعان.
«دەرٸحانالىق جەلٸلەردٸڭ ديستريبيۋتەرلەرٸنە لوگيستيكا, دەرٸ-دەرمەكتەردٸ ساتىپ الۋ جەنە قالاعا جەتكٸزۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە. سونىمەن قاتار, ديستريبيۋتەرلەرگە دەرٸ-دەرمەكتەردٸ ساتىپ الۋ ٷشٸن اينالىم قاراجاتى بٶلٸندٸ», — دەدٸ ا. كٶلگٸنوۆ.
ا.ج. 12 شٸلدەدەن باستاپ ەلورداعا تٷركييا, رەسەي, ٷندٸستان جەنە باسقا دا ەلدەردەن سۇرانىسقا يە فارماكولوگييالىق توپتارعا كٸرەتٸن 110 توننادان استام مەديتسينالىق پرەپاراتتاردىڭ 4,5 ملن قاپتاماسى جەتكٸزٸلدٸ. بۇل دەرٸ-دەرمەكتەر دەرٸحانالاردىڭ ٸرٸ جەلٸلەرٸنە تەڭدەي بٶلٸنٸپ جەتكٸزٸلدٸ, قازٸرگٸ كٷنٸ 1 ايعا جەتكٸلٸكتٸ قور قالىپتاستىرىلدى.
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى اۋرۋحانالار بٸرتٸندەپ جوسپارلى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە كٶشۋدە. بٸر اپتا بۇرىن 3 اۋرۋحانا, اتاپ ايتقاندا: №1 جەنە №2 كٶپسالالى قالالىق بالالار اۋرۋحاناسى, №2 كٶپسالالى اۋرۋحانا جوسپارلى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ باستاپ كەتتٸ. ال 3 تامىزدان باستاپ بارلىق كالالىق ەمحانالار جوسپارلى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ باستايدى.
«تامىزدىڭ 15-نە دەيٸن بٸرتٸندەپ بوساپ جاتقان ستاتسيونارلار سانىن قىسقارتۋ ەسەبٸنەن اۋرۋحانالاردىڭ ٶز جۇمىسىنا قايتا ورالۋىن جوسپارلاپ وتىرمىز. بٸراق ينفەكتسييالىق جەنە پروۆيزورلىق ستاتسيونارلار قاجەت جاعدايدا جەتكٸلٸكتٸ ورىندارىمەن قايتا اشىلۋعا دايىن بولادى», — دەپ ناقتىلادى قالا باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كارانتيننەن كەيٸنگٸ ٸندەتپەن كٷرەسۋ ٸس-شارالارىن جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قالا تۇرعىندارىنىڭ اراسىندا قاتاڭ كارانتين شارالارىن ساقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى قارقىندى جٷرگٸزٸلە بەرەدٸ. سونداي-اق قوعامدىق كٶلٸككە جەنە حالىق كٶپ جينالاتىن وبەكتٸلەرگە ماسكاسىز جٷرگەن ادامدار جٸبەرٸلمەيتٸن بولادى, ادام كٶپ جينالاتىن ورىنداردا, بارلىق ۇيىمدار مەن مەكەمەلەردە ارا قاشىقتىقتى ساقتاۋ سىزبالارىن ورناتۋ, دەزينفەكتسييا جاساۋ, سانيتايزەرلەر قويۋ مٸندەتتٸ تالاپ بولىپ قالا بەرەدٸ.
«وسى قاراپايىم سانيتارلىق تالاپتار قاتاڭ تٷردە ساقتالعان جاعدايدا عانا ۇزاق مەرزٸمگە سوزىلۋ قاۋپٸ بار ٸندەتتٸ جۇقتىرىپ الماۋ مٷمكٸندٸگٸ بارىنشا ارتا تٷسەدٸ», — دەدٸ ا. كٶلگٸنوۆ.
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرعان 2743 ادام تٸركەلدٸ. سوڭعى تەۋلٸكتە 44 جاعداي تٸركەلٸپ, اۋرۋدىڭ تەۋلٸكتەگٸ ٶسۋ قارقىنى 1,6% قۇرادى, بۇل كارانتيندٸك شەكتەۋلەردٸڭ ارقاسىندا 2 ەسە تٶمەندەگەنٸن كٶرسەتەدٸ.
«ەمدەلٸپ شىققاندار – 1898 ادام نەمەسە 70,3% قۇراپ وتىر. قازٸرگٸ تاڭدا پنەۆمونييادان ەمدەلٸپ جاتقان ادامدار سانى - 657, 56%-عا تٶمەندەدٸ. اقتاۋ قالاسىنداعى №1 100 ورىندىق پروۆيزورلىق ستاتسيوناردىڭ جۇمىسى ادام سانىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى توقتاتىلدى, بٸراق ولار كەز كەلگەن ۋاقىتتا پايدالانۋ ٷشٸن رەزەرۆتە دايىن بولادى. قازٸرگٸ كەزدە 1561 تٶسەك-ورىن بار, ونىڭ تولىمدىلىعى 53% قۇرايدى», — دەدٸ ٶڭٸردەگٸ ەپيدەميولوگييالىق جاعداي تۋرالى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ سەرٸكباي ترۇموۆ.
وبلىستا جەدەل جەردەمدٸ شاقىرتۋلاردىڭ سانى 45%-عا تٶمەندەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە پنەۆمونييا بويىنشا شاقىرتۋلار شامامەن 3 ەسەگە ازايدى.
مەديتسينالىق قۇرال جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا وبلىستا 218 ٶجج اپپاراتى بار, ونىڭ 121-ٸ كورونوۆيرۋس ينفەكتسيياسىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە تارتىلدى. سونىمەن قاتار, كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييامەن كٷرەسۋگە 336 بٸرلٸك وتتەگٸ كونتسەنتراتورى تارتىلدى. ٶڭٸردەگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا وتتەگٸ ستانتسييالارىن قۇرۋ جۇمىستارىنا 7 نىسان جوسپارلاندى, بۇل جۇمىستار باستالىپ كەتتٸ.
ٸندەتپەن كٷرەسۋ ٷشٸن ماماندار تاپشىلىعىن جويۋ ماقساتىندا ٶڭٸرگە جالپى العاندا بارلىعى 47 مەديتسينا قىزمەتكەرٸ تارتىلعان, تاعى 65 مامان كەلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
«قازٸرگٸ تاڭدا وبلىس بويىنشا پتر تەستٸلەۋمەن 76 700 ادام تەكسەرٸلدٸ. 100 مىڭ ادامعا شاققانداعى كٶرسەتكٸش 10839 ادامدى قۇرادى. 5 زەرتحانالىق ورتالىق بار, ونىڭ ٸشٸندە 1 مەملەكەتتٸك, قالعاندارى 4 - جەكەمەنشٸك. 1 تەۋلٸكتە ورتاشا ەسەپپەن 800-دەن اسا پتر تەست ٶتكٸزۋگە تولىق مٷمكٸندٸگٸمٸز بار, بۇل زەرتحانالاردىڭ مٷمكٸندٸگٸ تەۋلٸگٸنە 2000 ادامعا دەيٸن قامتي الادى», — دەدٸ س. ترۇموۆ.
سونىمەن قاتار جاڭاٶزەن قالاسىندا پتر تەستٸدەن ٶتكٸزەتٸن زەرتحانا اشىلادى. قازٸر دەمەۋشٸلەردٸڭ كٶمەگٸمەن قوسىمشا 100 مىڭ دانا تەست الىندى, ياعني وبلىس تۇرعىندارىن تەگٸن پتر تەستٸدەن ٶتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بار.
«وبلىس بويىنشا دەرٸحانالارعا دەرٸ-دەرمەكتەر جەتكٸزۋمەن 4 كەسٸپكەر اينالىسادى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ دەرٸ-دەرمەك قورى تولىق جاساقتالدى. جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن تاعى 300 ملن تەڭگە قاراجات بٶلٸنٸپ, دەرٸ-دەرمەك قورىن جاساقتاۋ ٷشٸن جۇمىستار اتقارىلۋدا. بٷگٸنگٸ كٷنٸ دەرٸ-دەرمەكتەر ۋاقتىلى جەتكٸزٸلٸپ, دەرٸحانالارداعى جاعداي تۇراقتالدى, كەزەك جوق», — دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 126 موبيلدٸ بريگادا قىزمەت ەتۋدە. «برك-ليزينگ» اق ارقىلى ٶڭٸرگە 52 ارنايى جەدەل جەردەم اۆتوكٶلٸگٸن الۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجات بٶلٸندٸ. سونىمەن بٸرگە مۇنايشىلار 7 جەدەل جەردەم كٶلٸگٸن دەمەۋشٸلٸكپەن العان.
كارانتين شەكتەۋلەرٸنە بايلانىستى رەيدتٸك تەكسەرٸس بارىسىندا ٶڭٸردەگٸ 932 وبەكت تەكسەرٸلٸپ, ونىڭ 43-ٸ ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلىپ, 71-ٸنە ەسكەرتۋ جاسالدى. دەرٸ–دەرمەكتەر باعاسىنىڭ ٶسۋ فاكتٸلەرٸن بولدىرماۋ ماقساتىندا مونيتورينگ جٷرگٸزٸلٸپ, نەتيجەسٸندە 17-دەرٸ-دەرمەك باعاسىنىڭ زاڭسىز ٶسۋٸ, 3 فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتپەن زاڭسىز اينالىسۋ, 1 ليتسەنزييالاۋ نورماسىن بۇزۋ دەرەگٸ انىقتالعان.
وبلىس باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸردە بارلىق شەكتەۋ شارالارى ەلٸ جالعاساتىن بولادى.
قوستاناي ٶڭٸرٸندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن جۇقتىرۋدىڭ 2 354 جاعدايى تٸركەلگەن, ونىڭ 1 176 -سى سيمپتومسىز, 6 ادام قايتىس بولدى. 1480 ادام نەمەسە 63% ساۋىقتىرىلدى.
«بٸر اپتا ٸشٸندە اۋىرعاندان سانىنىڭ ٶسۋٸ 2,6% قۇرادى. 2 188 تٶسەك-ورىن قاراستىرىلدى, ونىڭ ٸشٸندە: 1734 پروۆيزورلىق تٶسەك-ورىن بار, جٷكتەمە 90-نان 63%-كە دەيٸن تٶمەندەدٸ, سونداي-اق 454 ينفەكتسييالىق تٶسەك-ورىن بار, جٷكتەمە 53-تەن 30%-كە دەيٸن تٶمەندەدٸ. پنەۆمونيياعا شالدىعۋشىلىق 2 ەسە تٶمەندەدٸ», — دەدٸ قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
سونداي-اق, وبلىستا جەدەل جەردەم قىزمەتٸن شاقىرتۋلار سانى تەۋلٸگٸنە 2 ەسە تٶمەندەگەن. كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىن دياگنوستيكالاۋ جالپى قۋاتى تەۋلٸگٸنە 1 800 زەرتتەۋگە دەيٸنگٸ 5 زەرتحانا بازاسىندا جٷرگٸزٸلەدٸ. ۆەتەرينارييالىق زەرتحانالار فيليالدارىنىڭ بازاسىندا جاقىندا قۋاتى تەۋلٸگٸنە 400 زەرتتەۋگە دەيٸنگٸ 2 پتر زەرتحاناسىن اشۋ جوسپارلانۋدا.
ينفەكتسييامەن كٷرەسكە تارتىلعان قىزمەتكەرلەردٸ ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا 1,2 ملرد تەڭگە سوماسىندا قوسىمشا اقى تٶلەندٸ. كولل-ورتالىقتاردىڭ جۇمىسى كٷشەيتٸلدٸ, شتات ەكٸ ەسە ۇلعايتىلدى. قوڭىراۋ شالۋ سانى كٷنٸنە 180-نەن 120-عا دەيٸن تٶمەندەگەنٸ بايقالادى. ەمحانالار جانىندا ٷيٸندە ەمدەلۋشٸلەرگە مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتەتٸن 160 موبيلدٸ ەمبەباپ بريگادا قۇرىلدى.
مەديتسينالىق ۇيىمداردا دەرٸ-دەرمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ 2 ايلىق قورى بار. حالىقتى دەرٸ-دەرمەكتەرمەن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تقراقتاندىرۋ قورى قۇرىلدى, فارماتسەۆتيكالىق ۇيىمدارعا 300 ملن تەڭگە سوماسىندا قايتارىمدى قارجىلاي كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ قوستاناي وبلىسى مەديتسينالىق ۇيىمدارىنىڭ بالانسىندا جۇمىس ٸستەپ تۇرعان 247 ٶجج اپپاراتى بار, ونىڭ ٸشٸندە اعىمداعى جىلى مەديتسينالىق ۇيىمدارعا 58 ٶجج اپپاراتى ساتىپ الىندى. بۇدان باسقا, تاعى 200 ٶكپەنٸ جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتىن جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونداي-اق مەديتسينالىق ۇيىمدارعا بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبٸنەن 300-گە جۋىق كونتسەنتراتى جەتكٸزٸلەتٸن بولادى, 300-ٸ جەتكٸزٸلدٸ. جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 4 ٸرٸ پروۆيزورلىق جەنە ينفەكتسييالىق ستاتسيونارلاردا 856 وتتەگٸ نٷكتەسٸنە وتتەگٸ جەلٸسٸن جٷرگٸزۋگە قاراجات بٶلٸندٸ. 3 كومپيۋتەرلٸك توموگراف جەنە 10 تسيفرلىق رەنتگەن اپپاراتى, رۋدنىي قالالىق اۋرۋحاناسى ٷشٸن ماگنيتتٸك-رەزونانستىق توموگرافييا اپپاراتى ساتىپ الىنادى. سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلى 80 بٸرلٸك سانيتارلىق اۆتوكٶلٸك ساتىپ الىندى, تاعى دا 30 بٸرلٸگٸ ساتىپ الىناتىن بولادى.
«قازٸر ەڭ باستى مەسەلە - مەديتسينا سالاسىنا مامانداردى تارتۋ. بيىلعى جىلى 240 جاس مامان دەرٸگەر كەلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. ەربٸر جاس مامانعا 1,5 ملن تەڭگەدەن كٶتەرمە جەردەماقى تٶلەنەدٸ. «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانيياسى» اكتسيونەرلٸك قوعامى ارقىلى ولار ٷشٸن جاقىندا قوستاناي قالاسىندا 54 پەتەر بەرٸلدٸ, تامىز ايىندا تاعى 120 پەتەردٸڭ كٸلتٸن تاپسىرامىز. سونىمەن قاتار جىل سوڭىنا دەيٸن جالعا بەرٸلەتٸن 300 پەتەر دايىندالۋدا», — دەدٸ ا. مۇحامبەتوۆ.
سونىمەن قاتار, وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن مەديتسينا ماماندىعى بويىنشا جالپى 80 رەزيدەنت جەنە 20 ستۋدەنت دايارلاۋ باستالدى. ونىڭ ٸشٸندە 24 رەزيدەنت بيىل وبلىسىمىزعا كەلٸپ جۇمىس ٸستەيدٸ. بارلىعى 300-گە جۋىق مامان ٶڭٸرگە تارتىلاتىن بولادى.
وبلىستا كارانتين شارالارىنىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ بويىنشا جۇمىستار جوسپارلى تٷردە جٷرگٸزٸلۋدە.
«مونيتورينگ جٷرگٸزەتٸن توپتار سانى 44-تەن 91-گە دەيٸن ۇلعايتىلدى. 6-26 شٸلدە ارالىعىندا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ توپتارى ەر تٷرلٸ نىسانداردىڭ 2 مىڭنان استام وبەكتٸسٸن تەكسەردٸ. 85 بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, 50 ايىپپۇل سالىندى», — دەدٸ وبلىس باسشىسى.