ەلٸمٸزدە كەلەسٸ ايدىڭ بٸرٸنەن باستاپ يممۋنداۋعا جاتاتىن حالىقتىڭ وسال توپتارىنا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسيناتسييا ەگۋ جۇمىستارى باستالادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ٷش كەزەڭمەن ٶتەتٸن ۆاكتسيناتسييالاۋدىڭ العاشقى ساتىسىندا رەسەيدە شىعارىلاتىن گام-كوۆيد-ۆاك ۆاكتسيناسى قولدانىلماق. ول جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىنىڭ, جەدەل مەديتسينالىق كٶمەك, رەانيماتسييا, مساك, قابىلداۋ بٶلمەلەرٸنٸڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە, سانەپيدقىزمەت ماماندارىنا ەگٸلەدٸ, – دەپ جازادى قازاقپارات.
ەكٸنشٸ كەزەڭدە دەل سول ۆاكتسينانىڭ قاراعاندى فارماتسەۆتيكالىق كەشەنٸنٸڭ بازاسىندا ٶندٸرٸلگەن تٷرٸ جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەردٸڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پەداگوگتارىنا, بٸرٸنشٸ كەزەڭگە كٸرمەگەن مەديتسينالىق قىزمەت ماماندارىنا سالىنادى. 2021 جىلدىڭ 2 توقسانىنان باستاپ ۆاكتسينالاۋ پروتسەسٸنە وتاندىق - QazCovid-In پرەپاراتىن قوسۋ جوسپارلانعان.
وسى رەتتە قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ ەرجان بايتاناەۆتان مەديتسينالىق ۇيىمداردا ۆاكتسيناتسييالاۋ قالاي ۇيىمداستىرىلاتىنىن سۇراپ بٸلگەن ەدٸك.
«COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسييا ەمحانالارداعى جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ەگۋ پۋنكتتەرٸنٸڭ بازاسىندا ۇيىمداستىرىلادى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ كۆي-عا قارسى ۆاكتسينانىڭ تەمپەراتۋرالىق رەجيمٸن ەسكەرە وتىرىپ, بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمداردا قاجەت ەتٸلەتٸن سالقىن تٸزبەككە (-18 س تٶمەن) جاعداي جاساۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. مەديتسينالىق ۇيىمدار سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ ايقىنداعان كونتينگەنتكە سەيكەس ۆاكتسيناتسييالاۋعا جاتاتىن ادامداردىڭ تٸزٸمدەرٸن ايقىندايدى جەنە جاسايدى. وسى تٸزٸمدەردٸڭ نەگٸزٸندە ۆاكتسيناتسييالاۋعا جاتاتىن ادامدار بارلىق كارانتيندٸك تالاپتاردى: ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىق, ماسكا تاعۋ رەجيمٸ جەنە تاعى باسقا تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, ەكپە الۋعا شاقىرىلادى», - دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار رەسمي ٶكٸل ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ رەسپۋبليكا تۇرعىندارىن ۆاكتسيناتسييالاۋعا دايىندىعى جايلى مەلٸمەتتەرمەن بٶلٸستٸ.
«بٷگٸنگٸ كٷنٸ ٶڭٸرلەردٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ دايىندىق جۇمىستارىن, اتاپ ايتقاندا, ۆاكتسينانى تاسىمالداۋ ٷشٸن توڭازىتقىش جەنە مۇزداتقىش قوندىرعىلارمەن جەنە تەرموكونتەينەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ سيياقتى جۇمىستاردى جٷرگٸزۋدە. بۇدان باسقا, سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ «قر-دا COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسييانى ۇيىمداستىرۋ جەنە جٷرگٸزۋ» تاقىرىبىندا ٷش كٷندٸك ۆەبينار ۇيىمداستىردى جەنە ٶتكٸزدٸ. ونلاين رەجيمٸندە وقىتۋ وبلىستىق جەنە قالالىق دەڭگەيدەگٸ ماماندار ٷشٸن جٷرگٸزٸلدٸ, ودان ەرٸ «كاسكادتى وقىتۋ» فورماتىندا اۋداندىق دەڭگەيدەگٸ مامانداردى دايارلاۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ. وقىتۋ اياقتالعاننان كەيٸن ۆاكتسيناتسييالاۋعا تارتىلعان ەربٸر مەديتسينا قىزمەتكەرٸ اتتەستاتتاۋدان ٶتەدٸ جەنە دايارلىقتان ٶتكەنٸ تۋرالى كۋەلٸك الادى», - دەدٸ ەرجان بايتاناەۆ.
ايتا كەتەرلٸگٸ, قازاقستاندا ۆاكتسيناتسييادان باس تارتقانى ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك كٶزدەلمەگەن, كەز كەلگەن قىسىم كٶرسەتۋ زاڭسىز سانالادى. دەگەنمەن, ۆاكتسيناتسييا كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ الدىن الۋدىڭ بٸردەن-بٸر جولى ەكەنٸ دە بەلگٸلٸ. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶزٸ وتاندىق QazCovid-In پرەپاراتىنا ٷلكەن ٷمٸت ارتاتىنىن جەنە ۆاكتسينانى تەستٸلەۋ نەتيجەلٸ بولسا سالدىراتىندىعىن كەشە ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا اشىق ايتقان بولاتىن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا وتاندىق ۆاكتسينا كلينيكالىق سىناقتىڭ 3-كەزەڭٸنەن ٶتۋدە.
«وسى جاعدايدا ول جاقسى نەتيجەلەر كٶرسەتسە, مەن دەل وسى قازاقستاندىق ۆاكتسينانى سالدىرامىن», - دەگەن ەدٸ قر پرەزيدەنتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ مەن ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنە حالىقتى جاپپاي ۆاكتسينالاۋ مەسەلەسٸنە باسا مەن بەرۋدٸ دە تاپسىردى.
«بۇل مەسەلە بويىنشا تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ عانا ەمەس, ەكٸمدەردٸڭ بەرٸ مىنا جايدى ەسكەرۋٸ كەرەك: جالپىعا ورتاق ۆاكتسيناتسييا - ٶتە ماڭىزدى مەسەلە. بٸزگە ازاماتتاردى ۆاكتسيناتسييادان ٶتكٸزۋدە ٶتە سالماقتى, ويلاستىرىلعان, قىر-سىرى ەسكەرٸلگەن جوسپار كەرەك. دٷربەلەڭ بولماس ٷشٸن ول سالادا ەسكەرەتٸن ٶتە كٶپ نيۋانس بار. ۆاكتسيناتسييا ەپيدەميولوگييالىق احۋالدى تٷزەۋٸ كەرەك. الدا جۇمىس كٶپ», - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ۆاكتسيناتسييالاۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ الدىن الۋدا تيٸمدٸ شارا ەكەندٸگٸن قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ سپيكەرٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ تا ايتىپ وتىر.
«تەك ۆاكتسيناتسييا ارقىلى عانا پاندەميياعا توسقاۋىل قويۋعا بولاتىنىن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. تاريحتا مۇنداي جاعداي العاش رەت بولىپ وتىرعان جوق. ٸندەت جايلاعان كەزەڭدەردە ۆاكتسينا ادامزاتتى بٸرنەشە رەت امان ساقتاپ قالدى. سوندىقتان قازٸر تاڭداۋ جاساۋىمىز قاجەت. قانشا ۋاقىتقا جالعاساتىنى بەلگٸسٸز, ٷلكەن ەلەۋمەتتٸك سالدارى بار كارانتيندٸك شەكتەۋلەردٸ ەرٸ قاراي كٷشەيتكەن دۇرىس پا, ەلدە جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋ ارقىلى ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرىپ, قالىپتى ٶمٸرٸمٸزگە قايتا ورالعانىمىز جاقسى ما? جاۋاپ ەركٸمگە تٷسٸنٸكتٸ بولار. ۆاكتسيناتسييالاۋ - مەجبٷرلٸ شارا ەمەس. بٸراق, تۇتاس حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ تۇرعىسىنان ٶتە ماڭىزدى قادام. سوندىقتان مەملەكەتتٸك اپپارات پەن قوعامدىق ينستيتۋتتار بۇل باعىتتا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن كەڭٸنەن جٷرگٸزۋگە تيٸس», - دەدٸ سەنات سپيكەرٸ.
قازاقستاننىڭ مەديتسينا ماماندارى دا ۆاكتسيناتسييا كوروناۆيرۋستى جەڭۋدٸڭ جالعىز جولى ەكەندٸگٸنە نازار اۋدارتىپ وتىر. مەسەلەن, جوعارى ساناتتى دەرٸگەر-پۋلمونولوگ ساتتار ەراليەۆ:
«كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان ناۋقاستار ۆاكتسينا سالدىرۋى كەرەك, ٶيتكەنٸ اۋرۋدان كەيٸن يممۋنيتەت 3 ايدان 6 ايعا دەيٸن قالىپتاسادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ولار تاعى دا جۇقتىرىپ الۋى مٷمكٸن. مەن تۇرعىنداردى ۆاكتسيناتسيياعا بەلسەندٸ قاتىسۋعا شاقىرامىن. قازٸر كٶپتەگەن ەلدەر ۆاكتسيناعا قارسىلىق تانىتۋدا. دەسەك تە, ۆاكتسيناتسييا قارقىندى جٷرٸپ جاتقان ەلدەر دە بار», - دەيدٸ.
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەپيدەميولوگ سەكەن ەمٸرەەۆ جاتىر موينى وبىرى جەنە ٶزگە دە اۋرۋلاردى تۋدىراتىن تابيعي شەشەك, پوليوميەليت, ۆيرۋستى گەپاتيت, قىزىلشا, ەپيدپاروتيت, پنەۆموكوك پنەۆمانيياسى سىندى اۋىر ينفەكتسييالارمەن كٷرەستە جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋ جوعارى تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتكەنٸن مىسالعا الا كەلە كوروناۆيرۋستى دا ەكپە الۋ ارقىلى جەڭۋگە بولادى دەپ سانايتىنىن ايتادى.
