فوتو: kasipodaq.kz
قازاقستاندا ٷش تەۋەلسٸز بٸرلەستٸك جۇمىس ٸستەيدٸ: كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى (كفر), «امانات» كەسٸپوداقتار وداقتاستىعى جەنە «قازاقستان ەڭبەك كونفەدەراتسيياسى» كەسٸپوداقتاردىڭ رەسپۋبليكالىق بٸرلەستٸگٸ. قازٸرگٸ كەزەڭدە ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان ەلەۋمەتتٸك باستامالاردى جٷزەگە اسىرۋ ازاماتتىق قوعامنىڭ نەگٸزگٸ تٸرەكتەرٸنٸڭ بٸرٸ كەسٸپوداقتاردىڭ ماڭىزدى مٸندەتٸ بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ كەسٸپوداق جۇمىسىنا شولۋ جاساپ كٶردٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسىنىڭ ماڭىزدى فۋنكتسييالارىنىڭ بٸرٸ – ەلەۋمەتتٸك ەرٸپتەستٸككە, ەلەۋمەتتٸك ەرٸپتەستٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق ٷشجاقتى كوميسسييانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋ.
كەسٸپوداقتار جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ ماقساتىندا جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن جۇمىستى كٷشەيتتٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ ٷشٸن 122 مىڭنان استام مەموراندۋم جاسالعان, ولار رەسپۋبليكا بويىنشا 2,3 ميلليون جۇمىسشىنى قامتيدى.
كەسٸپوداقتار تٶمەن جالاقى الاتىن جۇمىسشىلار ساناتتارىنىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋدى باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق جەنە وبلىستىق شتابتاردىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىستى.
مٷشە ۇيىمدار جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسە وتىرىپ, از جالاقى الاتىن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كٶتەرۋ ٷشٸن ٸرٸ كومپانييالارمەن جۇمىس جاسايدى.
فەدەراتسييا ستۋدەنتتەرمەن جەنە جۇمىسشى جاستارمەن جۇمىستى ايتارلىقتاي جانداندىردى, ولار بٷگٸندە بارلىق كەسٸپوداق مٷشەلەرٸنٸڭ جالپى سانىنىڭ 32 پايىزعا جۋىعىن قۇرايدى. بۇل رەتتە كەسٸپوداقتاردىڭ كٷن تەرتٸبٸندە جاستاردى ودان ەرٸ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ولاردىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ بويىنشا بٸرقاتار ٶزەكتٸ مٸندەتتەر بار.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى» رەسپۋبليكالىق كەسٸپوداق بٸرلەستٸگٸ سالالىق كەسٸپوداقتاردى جەنە كەسٸپوداقتاردىڭ اۋماقتىق بٸرلەستٸكتەرٸن بٸرٸكتٸرەتٸن كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىم بولىپ تابىلادى.
فەدەراتسييا قىزمەتٸنٸڭ پەنٸ مەن ماقساتتارى كەسٸپوداق مٷشەلەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق, ەڭبەك قۇقىقتارى مەن مٷددەلەرٸن بٸلدٸرۋ جەنە قورعاۋ بويىنشا مٷشە ۇيىمداردىڭ ٸس-ەرەكەتتەرٸن بٸرٸكتٸرۋ جەنە ٷيلەستٸرۋ, كەسٸپوداقتاردىڭ قىزمەتٸنە قۇقىقتىق كەپٸلدٸكتەردٸ قامتاماسىز ەتۋگە جەردەمدەسۋ بولىپ تابىلادى.
فەدەراتسييا فۋنكتسييالارىنىڭ بٸرٸ ٶندٸرٸستەگٸ جازاتايىم وقيعالاردى تەرگەۋگە جەنە مەملەكەتتٸك ەڭبەك ينسپەكتورلارى جٷرگٸزەتٸن ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن ەڭبەكتٸ قورعاۋدىڭ جاي-كٷيٸن كەشەندٸ تەكسەرۋگە قاتىساتىن ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ قوعامدىق ينسپەكتورلارىنىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋ بولىپ تابىلادى.
قازٸر قازاقستاندا قوعامدىق ينسپەكتورلاردىڭ سانى 18 مىڭنان استام ادامدى قۇرايدى.
كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى حەۇ جوسپارلارىن قولداي وتىرىپ, جىل سايىن دٷنيەجٷزٸلٸك ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك كٷنٸنە, دٷنيەجٷزٸلٸك ەڭبەكتٸ قورعاۋ كٷنٸنە جەنە دٷنيەجٷزٸلٸك لايىقتى ەڭبەك ٷشٸن ٸس-قيمىل كٷنٸنە ارنالعان ٸس-شارالاردى ٶتكٸزەدٸ.
1992 جىلى 3 ناۋرىزدا قازاق كسر كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى دەپ اتاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە كەسٸپوداقتاردىڭ قىزمەتٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «كەسٸپوداقتار تۋرالى» ارنايى زاڭىمەن رەتتەلەدٸ.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە كەسٸپوداق قوزعالىسىنىڭ قۇرىلىمى كٶپ دەڭگەيلٸ جٷيە بولىپ تابىلادى جەنە مىنالاردان تۇرادى:
- تٸكەلەي كەسٸپورىنداردا جۇمىس ٸستەيتٸن باستاۋىش كەسٸپوداق ۇيىمدارى;
– ورتاق ەڭبەك, ٶندٸرٸستٸك جەنە كەسٸپتٸك مٷددەلەرمەن بايلانىستى بٸر نەمەسە بٸرنەشە ۇيىم قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرٸكتٸ بٸرلەستٸگٸ بولىپ تابىلاتىن جەرگٸلٸكتٸ كەسٸپوداقتار;
– اۋماقتىق كەسٸپوداق بٸرلەستٸكتەرٸ – اۋدان, قالا, وبلىس, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار جەنە استانا دەڭگەيٸندە;
– قىزمەتتٸڭ بٸر سالاسىنىڭ (ەكونوميكالىق قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ نەمەسە كٸشٸ تٷرلەرٸنٸڭ) جەنە ساباقتاس سالالاردىڭ بٸرلەستٸگٸن بٸلدٸرەتٸن سالالىق كەسٸپوداقتار, سونداي-اق
– سالالىق كەسٸپوداقتاردى, وبلىس, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا جەنە استانا دەڭگەيٸندەگٸ كەسٸپوداقتاردىڭ اۋماقتىق بٸرلەستٸكتەرٸن بٸرٸكتٸرەتٸن كەسٸپوداقتاردىڭ رەسپۋبليكالىق بٸرلەستٸكتەرٸ (بۇدان ەرٸ – كقب).
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا ٷش روپ بار:
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەسٸپوداقتار فەدەراتسيياسى 22 سالالىق كەسٸپوداق, 16 اۋماقتىق كەسٸپوداق بٸرلەستٸگٸن, 18 مىڭنان استام باستاۋىش كەسٸپوداق ۇيىمدارىن بٸرٸكتٸرەتٸن كەسٸپوداقتاردىڭ ٸرٸ رەسپۋبليكالىق بٸرلەستٸگٸ بولىپ تابىلادى. فەدەراتسييا مٷشەلەرٸنٸڭ جالپى سانى 2 ميلليونعا جۋىق مٷشەنٸ قۇرايدى.
قازاقستان ەڭبەك كونفەدەراتسيياسى رەسپۋبليكا استاناسى الماتى قالاسىنداعى, سونداي-اق قاراعاندى جەنە اقتٶبە وبلىستارىنداعى 11 سالالىق كەسٸپوداق ۇيىمى مەن 4 اۋماقتىق كەسٸپوداق بٸرلەستٸگٸن بٸرٸكتٸرەدٸ. تٷرلٸ دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, كەسٸپوداق مٷشەلەرٸنٸڭ جالپى سانى 700 مىڭعا جۋىق ادامدى قۇرايدى. قكت باس حاتشىسى مۇرات مەشكەنوۆ.
«امانات» قازاقستان كەسٸپوداقتارى دوستاستىعى – بۇل كەسٸپوداق قۇرامىنا 4 سالالىق كەسٸپوداق كٸرەدٸ. تٷرلٸ دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, كەسٸپوداق مٷشەلەرٸنٸڭ جالپى سانى 100 مىڭعا جۋىق ادامدى قۇرايدى. «امانات» روپ تٶراعاسى – اندرەي پريگور.
