قازاقستاندا قالدىقتاردى بٸر رەتتٸك زاڭداستىرۋ جٷرگٸزٸلەدٸ

قازاقستاندا قالدىقتاردى بٸر رەتتٸك زاڭداستىرۋ جٷرگٸزٸلەدٸ

فوتو: ٷكٸمەت

ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-مينيسترٸ جومارت ەليەۆ قالدىقتىڭ بارلىق تٷرلەرٸن باسقارۋدىڭ 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى شەڭبەرٸندە جوسپارلانىپ وتىرعان شارالار تۋرالى باياندادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

ول قۇجات شەڭبەرٸندە: قالدىقتاردىڭ بارلىق تٷرلەرٸن تولىق تٷگەندەۋ جەنە مەملەكەتتٸك كاداستردى جاڭارتۋ; اقپاراتتىق جٷيەدە قالدىقتاردىڭ بارلىق بٸلٸم الۋشىلارىن مٸندەتتٸ تٸركەۋ; جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ەنگٸزە وتىرىپ, سالانى تسيفرلاندىرۋ كٶزدەلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«تاعى بٸر ماڭىزدى شارا – قالدىقتى بٸر رەتتٸك زاڭداستىرۋ, ياعني لەگاليزاتسييالاۋ, بۇل قالدىق يەلەرٸنە ەسەپتە جازىلماعان ناقتى جينالعان كٶلەمدٸ ايىپپۇلسىز ەسەپكە الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. نەتيجەسٸندە بارلىق قالدىقتاردىڭ ناقتى سيپاتى انىقتالىپ, ولاردىڭ پايدالى فراكتسييالارى ايقىندالىپ, قايتالاما اينالىمعا تارتۋ مٷمكٸندٸگٸ پايدا بولادى», — دەپ اتاپ ٶتتٸ جومارت ەليەۆ.

بٸرىڭعاي نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق قۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا تۇجىرىمدامادا:

  • 🔹قايشىلىقتار مەن قايتالاۋدى بولدىرمايتىن, قالدىق تٷرلەرٸ بويىنشا زاڭنامانى بٸر جٷيەگە كەلتٸرۋ,
  • 🔹ٶكٸلەتتٸك پەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ناقتى بەكٸتۋ, ونىڭ ٸشٸندە قايتا ٶڭدەمەگەنٸ جەنە رەكۋلتيۆاتسييا جاساماعانى ٷشٸن قالدىق يەلەرٸنٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ,
  • 🔹ٶنەركەسٸپتٸك, كوممۋنالدىق, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە مەديتسينالىق قالدىقتاردى باسقارۋ تەرتٸبٸن جەتٸلدٸرۋ كٶزدەلگەن.

بۇل شارالار — بارلىق قاتىسۋشى ٷشٸن تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن جەڭٸلدەتەدٸ جەنە رەتتەۋدٸ اشىق ەتەدٸ.

ودان بٶلەك ەكونوميكالىق ىنتالاندىرۋ ٷشٸن تۇجىرىمدامادا ۇسىنىلاتىن نەگٸزگٸ شەشٸمدەر:

  • 🔹ۋتيل الىم ەسەبٸنەن زاماناۋي تۇرمىستىق قالدىق پوليگوندار قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ.
    🔹تاريفتەردٸ ەر 3 جىل سايىن قايتا ەسەپتەۋ جەنە ەكونوميكالىق نەگٸزدەلگەن مودەلگە كٶشۋ;
    🔹سالىقتىق پرەفەرەنتسييالار مەن سۋبسيدييالار قاراستىرۋ;
    🔹ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ كەڭەيتٸلگەن مٸندەتتەمەلەرٸ (روپ) جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ.

تۇجىرىمدامانىڭ تاعى دا بٸر جەكە باعىتى – قالدىقتى باسقارۋ سالاسىندا حالىق پەن بيزنەستٸڭ ەكولوگييالىق مەدەنيەتٸن ارتتىرۋ. 

تۇجىرىمداما جوباسىندا قالدىقتى جٷيەلٸ باسقارۋعا كٶشۋدٸ كٶرسەتەتٸن كەلەسٸدەي نىسانالى ينديكاتورلار كٶزدەلگەن: 

  • •  راديواكتيۆتٸ قالدىقتى قوسپاعاندا, قالدىقتىڭ بارلىق تٷرلەرٸن 100%-عا تٷگەندەۋ; 
    •  ٶنەركەسٸپتٸك قالدىقتاردى قايتا پايدالانۋ ٷلەسٸن 10%-عا ارتتىرۋ; 
    •  پوليگونعا جٸبەرٸلەتٸن كوممۋنالدىق قالدىق كٶلەمٸن كەمٸندە 10%-عا تٶمەندەتۋ.