فوتو: قر دسم
قازاقستان ۆيرۋستىق گەپاتيتپەن كٷرەس سالاسىندا ايماقتاعى ٷزدٸك ەلدەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ) جوعارى باعاسىن الدى. بۇل جەتٸستٸك — 28 شٸلدەدە اتاپ ٶتٸلەتٸن دٷنيەجٷزٸلٸك گەپاتيتكە قارسى كٷرەس كٷنٸنە وراي ايتىلدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ددۇ 2016 جىلى قابىلداعان «2030 جىلعا قاراي س گەپاتيتٸن جويۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستان تمد مەن ورتالىق ازييا كەڭٸستٸگٸندە كٶشباسشى ەل رەتٸندە تانىلدى.
الاڭداتار دەرەكتەر:
-
ەلەمدە جىل سايىن 1,3 ميلليون ادام ۆيرۋستىق گەپاتيتتەن كٶز جۇمادى — بۇل كٷنٸنە شامامەن 3500 ادام دەگەن سٶز;
-
2022 جىلى:
-
254 ملن ادام – ۆ گەپاتيتٸمەن,
-
50 ملن ادام – س گەپاتيتٸمەن اۋىردى;
-
-
قازاقستاندا 2024 جىلى:
-
ۆ گەپاتيتٸمەن – 33 462 ادام,
-
س گەپاتيتٸمەن – 35 984 ادام ديسپانسەرلٸك ەسەپتە تۇرعان;
-
العاش رەت انىقتالعاندار سانى – تيٸسٸنشە 5360 جەنە 8470 ادام;
-
-
400 000-عا جۋىق قازاقستاندىق سكرينينگتەن ٶتتٸ, 30 000-نان استام ەرەسەك پاتسيەنت ۆيرۋسقا قارسى ەم الدى.
ەلدە قانداي شارالار قابىلدانۋدا?
قازاقستاندا:
-
1998 جىلدان باستاپ سەبيلەرگە پەرزەنتحانادا ۆ گەپاتيتٸنە قارسى ۆاكتسينا ەگٸلەدٸ;
-
گەپاتولوگييالىق ورتالىقتاردا تەگٸن سكرينينگتٸك تەكسەرۋلەر جٷرگٸزٸلەدٸ;
-
مامانداندىرىلعان ەم مەن دياگنوستيكانىڭ بارلىق تٷرٸ قولجەتٸمدٸ;
-
ەل بويىنشا اعارتۋشىلىق اكتسييالار مەن الدىن الۋ باعدارلامالارى بەلسەندٸ جٷرگٸزٸلۋدە.
2025 جىلعى «گەپاتيتپەن كٷرەس: كەدەرگٸلەردٸ جويامىز» ۇرانى گەپاتيتتٸ جويۋ جولىنداعى باستى ماقسات — حالىقتىڭ اقپاراتتانۋىن ارتتىرىپ, ۆاكتسيناتسييا مەن ەمدٸ قولجەتٸمدٸ ەتۋ ەكەنٸن ايقىندايدى.
نەنٸ بٸلۋ ماڭىزدى?
-
گەپاتيت – باۋىردىڭ قابىنۋى, ونى ا, ۆ, س, D جەنە ە ۆيرۋستارى تۋدىرادى.
-
اۋرۋدىڭ ەڭ قاۋٸپتٸ تٷرلەرٸ – ۆ جەنە س, ولار باۋىر تسيرروزى مەن وبىرىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
-
ەكٸ جولمەن قورعانۋعا بولادى:
-
گيگيەنا جەنە قاۋٸپسٸز ٶمٸر سالتى (ينفەكتسييا جولىن ٷزۋ ٷشٸن);
-
ۆاكتسيناتسييا جەنە ۆيرۋسقا قارسى ەم (95% جاعدايدا تيٸمدٸ).
-
ددۇ-نىڭ مويىنداۋى — وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جەتٸستٸگٸ عانا ەمەس, بولاشاققا سەنٸممەن قاراۋدىڭ نەگٸزٸ. ەربٸر ازاماتتىڭ ٶز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋى — گەپاتيتكە قارسى كٷرەستٸڭ شەشۋشٸ بٶلٸگٸ.