فوتو: Akorda.kz
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل باسىنان قىزمەتٸن باستاعان كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ جاڭا ەكٸمشٸلٸك عيماراتىنا بارىپ, تاعايىندالعان سۋديالارمەن كەزدەستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسييالىق سوت ەل ٶمٸرٸندە ايرىقشا رٶل اتقاراتىن ورگان ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, بۇعان دەيٸن 27 جىل بويى تابىستى جۇمىس ٸستەگەن كونستيتۋتسييالىق كەڭەس مٷشەلەرٸنە جەنە وندا ەر كەزەڭدە ەڭبەك ەتكەن قىزمەتكەرلەرگە العىس ايتتى.
– بٷگٸندە قازاقستان جاڭا دەۋٸرگە قادام باستى, بۇرىن-سوڭدى بولماعان بٸرەگەي ساياسي رەفورمالار جٷزەگە اسىرىلدى. قازٸرگٸ تاڭدا دٷنيەجٷزٸندە دەل وسىنداي اۋقىمدى, مازمۇندى رەفورمالار جاساپ جاتقان ەل بٸرەن-ساران. بۇل – اقيقات. مۇنى بٷكٸل ەلەم مويىنداپ وتىر. قازاقستان رەفورماتور مەملەكەتكە اينالدى. جالپى, ەلٸمٸزدە كٶپتەگەن ٶزگەرٸس بولىپ جاتىر. ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعىن قورعاۋعا باسا مەن بەرٸلٸپ وتىر. بۇل جۇمىسقا قوعام ٶكٸلدەرٸ بەلسەنە قاتىسۋعا ىنتالى. سوندىقتان مەن كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸم. ازاماتتارىمىز جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا وسى جەنە باسقا دا ۇسىنىستارعا قولداۋ بٸلدٸردٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسييالىق سوت بارلىق زاڭدار مەن زاڭعا سەيكەس اكتٸلەردٸڭ كونستيتۋتسيياعا سەيكەستٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە تيٸس ەكەنٸنە توقتالدى.
– شىن مەنٸندە, كونستيتۋتسييالىق سوت – ەلٸمٸز ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى ينستيتۋت. ەندٸ ازاماتتارىمىز كونستيتۋتسيياعا قايشى كەلەتٸن نورمالاردى زاڭسىز دەپ تانۋ ٷشٸن كونستيتۋتسييالىق سوتقا تٸكەلەي ٶزدەرٸ شاعىمدانا الادى. سونىمەن قاتار باس پروكۋرور جەنە ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل دە كونستيتۋتسييالىق سوتقا جٷگٸنۋگە قۇقىعى بار. جالپى, پروكۋراتۋرا, سوت, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىنا قويىلاتىن تالاپ ايتارلىقتاي كٷشەيەدٸ. كونستيتۋتسييالىق سوت دەپۋتاتتاردىڭ جەنە ٷكٸمەتتٸڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنا وڭ ىقپال ەتەدٸ. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, كونستيتۋتسييالىق سوت ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ باستى تٸرەگٸنە اينالادى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قوعام كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ قىزمەتٸنەن وڭ ٶزگەرٸستەر كٷتٸپ وتىرعانىن, قازىلاردىڭ ٶز مٸندەتٸن ادال اتقارۋى حالىقتىڭ, باق پەن حالىقارالىق قۇرىلىمداردىڭ جٸتٸ نازارىندا بولاتىنىن ەسكە سالدى.
– قازىلاردىڭ وسى قۇرامى مەملەكەتتٸك ماڭىزى زور مٸندەتتەرٸن تابىستى اتقارىپ, قوعام مەن ازاماتتاردىڭ ٷمٸتٸن اقتايدى دەپ سانايمىن. كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرامىنا بەلگٸلٸ قۇقىقتانۋشى عالىمدار مەن تٷرلٸ سالادا كٶپ جىلدىق تەجٸريبەسٸ بار زاڭگەرلەر كٸردٸ. نەتيجەسٸندە تەورييا مەن تەجٸريبە ۇشتاستى. كونستيتۋتسييالىق سوت تٶراعاسى ەلۆيرا ازيموۆا ۇزاق ۋاقىت بويى ەدٸلەت ورگانىندا قىزمەت ەتتٸ, ادام قۇقىعىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸمەن اينالىستى, سونداي-اق حالىقارالىق ارەنادا مەملەكەت مٷددەسٸن قورعادى. ونىڭ بۇل تەجٸريبەسٸ جاڭا سالادا زور پايداسىن تيگٸزەدٸ. كونستيتۋتسييالىق سوت قىزمەتٸنٸڭ نورماتيۆتٸك بازاسى مەن ەرەجەلەرٸن ەزٸرلەۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. ەندٸ كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ قىزمەتٸ بارىسىندا قاجەتتٸگٸنە قاراي بۇل بازانى جەتٸلدٸرۋ كەرەك بولاتىن شىعار. جالپى, جاڭادان قۇرىلعان ينستيتۋت ەل اۋماعىندا اتا زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋٸ ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, زاڭ ٷستەمدٸگٸ قاعيداتىنىڭ مىزعىماستىعى ەلٸمٸزدەگٸ ساياسي رەفورمالاردىڭ ٶزەگٸ سانالادى. جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان رەفورمالاردىڭ سانى جاعىنان, ەڭ باستىسى, مازمۇنى مەن ساپاسى تۇرعىسىنان قازاقستان ەلەمدە كٶشباسشى ەلدەردٸڭ قاتارىنا كٸرەتٸنٸ سٶزسٸز.
– شىن مەنٸندە, تەك بىلتىر اتقارىلعان جۇمىستار بٸزدٸڭ قوعامداعى ٶزگەرٸستەردٸڭ اۋقىمى مەن تەرەڭدٸگٸ تۋرالى وڭ ەسەر قالدىرماۋى مٷمكٸن ەمەس. قازاقستان مەملەكەت رەتٸندە ايتارلىقتاي جاڭعىردى. بۇل دەرەكتٸ ەلەمدٸك قوعامداستىق اشىق مويىندادى. وعان كٶپتەگەن حالىقارالىق بايلانىس پەن ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگٸ كەزدەسۋلەر دەلەل. كونستيتۋتسييالىق سوت ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ ايناسى بولادى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى جاڭا, ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ باستى قاعيداتى – ەدٸلدٸك ەكەنٸنە نازار اۋدارىپ, قازىلاردىڭ وسى ماڭىزدى مٸندەتتٸ ابىرويمەن اتقاراتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.
– حالقىمىز قارا قىلدى قاق جارعان قازىلارعا ەرەكشە قۇرمەتپەن, سىيلاستىقپەن قارايدى, «تۋرا بيدە تۋعان جوق» دەپ سۋديالارعا زور ٷمٸت ارتادى. ەربٸر شەشٸم اتا زاڭعا سەيكەس قابىلدانۋعا تيٸس. ٶيتكەنٸ بۇل, ەڭ الدىمەن, ەلٸمٸزدٸڭ تاعدىرىنا ىقپال ەتەتٸن شەشٸمدەر بولماق, – دەدٸ پرەزيدەنت.
ٶز كەزەگٸندە كونستيتۋتسييالىق سوت تٶراعاسى ەلۆيرا ازيموۆا مەملەكەت باسشىسىنا جاڭا ورگان قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى مەن مٸندەتتەرٸ تۋرالى باياندادى. سونداي-اق كونستيتۋتسييالىق سوت قوعام سۇرانىسى جەنە مەملەكەت قاجەتتٸلٸگٸن ٶتەۋ ٷشٸن ايانباي ەڭبەك ەتەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
