قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ تٶراعا ورىنباسارىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى قۋات راحىموۆ قازاقستان مەن قىتايدىڭ كەدەندٸك ەكٸمشٸلٸك مەلٸمەتتەرٸ نەلٸكتەن ەكٸ بٶلەك ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«يە, 2017 جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن اينالى ستاتيستيكانىڭ ارا-جٸگٸ 7 ملرد دوللاردى قۇراعان ەدٸ (كەدەندٸك ەكٸمشٸلٸك - اۆت.). بٸز ٶتكەن جىلدىڭ سوڭىندا دا, وسى جىلى دا بٸرنەشە رەت قىتايعا بارىپ, ەرٸپتەستەرٸمٸزبەن كەزدەستٸك. ەلبەتتە, نەلٸكتەن وسىنشاما ايىرماشىلىق بارىن ٸزدەدٸك. ەگەر 7 ملرد تۋرالى ايتار بولساق, بۇل سوما شىنىندا دا, ٶتە اۋقىمدى سان», - دەيدٸ قۋات راحىموۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز مەسليحاتىندا.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەزدەسۋ بارىسىندا قر قم مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ قىتايلىق تاراپتىڭ ەدٸستەمەسٸن بٸلمەك بولعان.
«بٸزدٸڭ انىقتاعانىمىزداي, ولار (قىتاي تاراپى - اۆت.) قازاقستان اۋماعى ارقىلى تاسىمالدايتىن جٷكتەردٸڭ بەرٸن, ياعني ەۋرووداق ەلدەرٸنە, رەسەيگە, بەلارۋس ەلدەرٸنە جٸبەرٸلەتٸن تاۋارلاردىڭ بەرٸنە قاتىستى مەلٸمەتتەردٸ - قازاقستانعا جاسالعان ەكسپورت دەپ قارايدى ەكەن. ەلبەتتە, بۇل رەتتە بٸزدە ەشقانداي كەمشٸلٸك جوق دەپ ايتىپ وتىرعان جوقپىن. ەرينە, شىندىققا ساي كەلمەيتٸن دەكلاراتسيياعا, باعانى قاداعالاۋ تۇرعىسىنان سۇراقتار. مەسەلەن, جىل باسىنان بەرٸ قازاقستان-قىتاي شەكاراسىنداعى تاۋارلارعا ماڭىز بەرٸپ كەلەمٸز. شەكاراداعى قاداعالاۋ قىزمەتٸن كٷشەيتتٸك. كٶپتەگەن جٷكتەردٸ تەكسەرٸپ جاتىرمىز. پوست-كەڭەستٸك اۋديتكە قاتىستى سۇراقتار تۋىنداعان 60 كومپانييانى انىقتادىق», - دەيدٸ ول.
قۋات راحىموۆ اتاپ ٶتكەندەي, 2019 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا 1700 توننا تاۋاردىڭ كٷمەندٸ دەكلاراتسييالانعانى انىقتالعان.
ەسكە سالا كەتسەك, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ كەزەكتٸ XVIII سەزٸندە كەدەندٸك ەكٸمشٸلٸكتٸ قاتاڭ باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
«مەسەلەن, كەدەندٸك ەكٸمشٸلٸك بويىنشا بٸزدە بٸر مەلٸمەت بار دا, قىتاي تاراپىندا ودان بٶلەك ەكٸنشٸ مەلٸمەت ايتىلىپ جاتادى. ول كٶرسەتكٸشتەردٸڭ اراسىندا ميللياردتار جاتىر. ەشكٸم ەشتەڭە بٸلمەيدٸ. سۇراساڭ, قايداعى بٸر باستىقتار كەدەندٸ ۇستاپ تۇر دەيدٸ. ولاردى ۇستاپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىڭدار. ول جاقتاعى جۇمىستى رەتكە كەلتٸرە وتىرىپ, بٸز بٸرنەشە جٷز ملرد تەڭگە الا الامىز. سول سەكٸلدٸ, باسقا بيۋدجەتتٸك شىعىنداردى قىسقارتۋ كەرەك بولار. مەملەكەتتٸك ساتىلىمعا 4 ترلن تەڭگە كەتٸپ جاتىر. بەرٸ دە بٸر جەردەن بەرٸلۋدە. وسى باعىتتا جۇمىستى رەتتەي باستاپ ەدٸك, قاراجات تٷسە باستادى. مەملەكەتتٸك ساتىلىمدى تولىعىمەن بەسەكەلٸ ورتاعا بەرۋٸمٸز كەرەك. قىمبات ەرٸ جايسىز نىسانداردى قارجىلاندىرۋدى قويۋ كەرەك. بيۋدجەتتٸ قۇرار كەزدە «جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتىم بار, ماعان اقشا بەر», - دەگەن بولاتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ. پرەزيدەنت ٶز سٶزٸندە ٷكٸمەت پەن قارجى مينيسترلٸگٸنە سالىق ەكٸمشٸلٸگٸن جاقسارتۋ باعىتىندا تاپسىرما بەرگەن ەدٸ.
