فوتو: اشىق دەرەككٶز
سامارقاندتا 24 قاراشا – 5 جەلتوقسان ارالىعىندا ٶتكەن CITES كونۆەنتسيياسى تاراپتارىنىڭ 20-كونفەرەنتسيياسىندا قازاقستان پوپۋلياتسيياسىنان شىعاتىن كيٸك مٷيٸزٸنە قويىلعان نٶلدٸك ەكسپورتتىق كۆوتا رەسمي تٷردە الىنىپ تاستالدى. بۇل شەشٸم كيٸكتٸ زاڭدى ەرٸ قاتاڭ باقىلاۋدا پايدالانۋ كەزەڭٸنە ٶتۋدٸڭ جاڭا ساتىسى دەپ باعالاندى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ۇلتتىق ۇستانىمدى قورعاۋ ٷشٸن ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ ەرلان نىسانباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن كەڭەيتٸلگەن قازاقستاندىق دەلەگاتسييا جۇمىس ٸستەدٸ. ونىڭ قۇرامىنا ورمان شارۋاشىلىعى جەنە جانۋارلار دٷنيەسٸ كوميتەتٸ, زوولوگييا ينستيتۋتى, «وحوتزووپروم» رەسپۋبليكالىق كەسٸپورنى, اسبك, سونداي-اق ۇلتتىق تسيفرلىق تاڭبالاۋ جٷيەسٸن ەزٸرلەۋگە ساراپتامالىق قولداۋ كٶرسەتكەن Tabiǵi Orta مەن «قازاقتەلەكوم» اق ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ.
كونفەرەنتسييانىڭ 5 جەلتوقسانداعى جابىلۋ رەسٸمٸندە CITES باس حاتشىسى يۆونن يگۋەرو قازاقستاننىڭ كيٸك پوپۋلياتسيياسىن قالپىنا كەلتٸرۋدەگٸ ەرەكشە تابىسىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلٸمٸزدەگٸ كيٸك سانى تاريحي مينيمۋم – 21 مىڭ باستان 4 ميلليوننان استامعا دەيٸن كٶبەيٸپ, تٷردٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ تۇراقتىلىعىنا سەنٸم ارتتىرعان. وسى نەتيجە قازاقستانعا دەريۆاتتارمەن حالىقارالىق ساۋدانى ساقتىق رەجيمٸندە قايتا باستاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
نٶلدٸك كۆوتانى الىپ تاستاۋ — كيٸكتٸ تەك قورعاۋعا باعىتتالعان مودەلدەن عىلىمي نەگٸزدەلگەن تۇراقتى پايدالانۋعا كٶشۋ. بۇل رەتتە ساۋدا تولىق باقىلاۋدا جەنە ەكوجٷيەگە زييان كەلتٸرمەيتٸندەي جٷزەگە اساتىن بولادى. قازاقستان مٷيٸز ەكسپورتى ارقىلى تٷسەتٸن كٸرٸستٸ بيوالۋانتٷرلٸلٸكتٸ ساقتاۋ, ەكوجٷيەلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە مونيتورينگكە باعىتتاۋ مٸندەتتەمەسٸن راستادى.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا قازاقستان دەلەگاتسيياسى 31 ەكٸجاقتى كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, ازييا, افريكا جەنە اراب ەلدەرٸ توپتارىنىڭ الاڭدارىندا ٶز ۇسىنىسىن قولداۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزدٸ. كەڭەس بەرۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىقتىعى مەن دەلەلدٸلٸگٸ قازاقستاننىڭ حالىقارالىق پوزيتسيياسىن نىعايتۋعا ىقپال ەتتٸ.
داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا 111 مەملەكەت (94%) قازاقستان ۇسىنىسىن قولداپ, 7 ەل قارسى شىقتى.
قازاقستان تاراپى كيٸك پوپۋلياتسيياسىن تۇراقتى باسقارۋ كۋنمين–مونرەال بيوالۋانتٷرلٸلٸك باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸمەن سەيكەس كەلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ: ەكوجٷيەلەر تۇتاستىعىن ساقتاۋ, توزعان جايىلىمداردى قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە جابايى فاۋنانى ورنىقتى پايدالانۋ.
