قازاق حالقى عاسىرلار بويى بولاشاق ۇرپاقتىڭ تاعدىرى تۋرالى تولعانىپ, قىز بالانىڭ, بويجەتكەننٸڭ, بولاشاق انانىڭ تەربيەسٸنە مۇقييات كٶڭٸل بٶلگەن. بٸزدٸڭ دانا حالقىمىز «قىز تەربيەسٸ – ۇلت تەربيەسٸ» قاعيداتىن ۇستاندى. مەملەكەت باسشىسى ن.ە. نازارباەۆ «قازاقستان 2050 ستراتەگيياسى» قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بٸزدٸڭ قوعامىمىزداعى ەيەلدٸڭ, انانىڭ رٶلٸ تۋرالى بىلاي دەدٸ: «مەملەكەت ٷشٸن جەنە جەكە ٶزٸم ٷشٸن دە انانى قورعاۋ – ەرەكشە مەسەلە. ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاقتا قانداي بولاتىنى بالالارىمىزدىڭ بويىنا ٶزٸمٸز قانداي تەربيەنٸ سٸڭٸرەتٸندٸگٸمٸزگە تٸكەلەي بايلانىستى. ەڭ الدىمەن, بٸز قىزدارىمىزدىڭ تەربيەسٸنە كٶپ كٶڭٸل بٶلۋٸمٸز كەرەك. ولار-بولاشاق جار, بولاشاق انا, شاڭىراقتىڭ شىراقشىلارى».
كونفەسسيياارالىق قارىم-قاتىناستاردى تالداۋ جەنە دامىتۋ ورتالىعى قۇرىلعان العاشقى كٷننەن باستاپ, قىزدارمەن جۇمىس ٸستەۋ بارىسىندا بٸز «قىزبالانى تەربيەلەي وتىرىپ, ۇلتتى تەربيەلەيمٸز» قاعيداتىن ۇستانامىز. ٶزٸمٸز قامقورلىققا العان بويجەتكەندەرمەن كەزدەسە وتىرىپ, ولارعا اقىل-كەڭەس, باعدار بەرۋگە تىرىسامىز. عاسىرلار بويى قالىپتاسقان وتباسىلىق دەستٷرلەر مەن قۇندىلىقتار بويىنشا تەربيەلەنگەن بويجەتكەن, ەيەل قانداي بولۋى كەرەكتٸگٸن تٷسٸندٸرەمٸز. سونىمەن قاتار, ەيەل شاڭىراقتىڭ تٸرەگٸ عانا ەمەس, ول قوعامدا بەلسەندٸ ازاماتتىق تۇعىرناما ۇستانىپ, ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك, مەدەني, ەكونوميكالىق, تٸپتٸ ساياسي ٶمٸرٸن دامىتۋعا قاتىساتىن ازامات ەكەندٸگٸن سانالارىنا جەتكٸزەمٸز.
ٶكٸنٸشكە وراي, ٶز قىزمەتٸمٸزدە بٸز جاس قىزداردى دەستٷرلٸ ەمەس, دەسترۋكتيۆتٸ دٸني كۋلتتەرگە تارتۋ پروبلەمالارىن جيٸ كەزدەستٸرەمٸز. وسى كۋلتتەردٸڭ ەلٸمٸزگە ەنۋٸنٸڭ سالدارىنان ۇلتتىق دٸلٸمٸزدٸڭ بۇزىلۋى قاۋپٸ تۋىنداپ وتىر. ەسكە تٷسٸرٸڭٸزدەرشٸ, وسىدان 15-20 جىل بۇرىن عانا بٸز كٶشەدە قارا قيٸنگەن قىزداردى كٶرەمٸز دەپ ويلادىق پا? نەگە وسىلاي بولدى, ول قالاي قوعام نازارىنان تىس قالدى? بۇعان كٶپتەگەن سەبەپتەرٸ بار. نەگٸزگٸ سەبەبٸ - بويجەتكەن قىزدىڭ قوعامنان تىس قالۋى, بەيٸمدەلۋگە جەنە ەلەۋمەتتەنۋگە قابٸلەتسٸزدٸگٸ, ٶز پٸكٸرٸنٸڭ بولماۋى, جٸگەرسٸزدٸگٸ. وسىنداي سەبەپتەر ادامنىڭ ساناسىن ۋلايتىن جالعان دٸني بٸرلەستٸكتەرگە تەۋەلدٸلٸككە ەكەلەدٸ. اتالمىش كۋلتتەرگە نەعۇرلىم تەرەڭ تارتىلعان سايىن قىزدار ٶز دەستٷرلەرٸنەن, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىنان الشاقتاپ, بايلانىستارىن جوعالتادى. ٶيتكەنٸ, مۇنداي ۇيىمدار انتيپاتريوتيزمدٸ ناسيحاتتايدى. وسىنداي حالگە دۋشار بولعان قىزداردى وتباسىنىڭ اياسىنا قايتارۋ ٷلكەن قيىندىق تۋدىرادى. ولاردىڭ ٶز حالقىنا, دەستٷرلەرٸ مەن سالتتارىنا دەگەن قۇرمەت سەزٸمدەرٸن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ.
قامقورلىعىمىزداعى قىز-كەلٸنشەكتەرمەن جۇمىس بارىسىندا مەن ۇزاق ۋاقىت بويى پاۆلوداردا زاماناۋي مۇسىلمان قىزداردىڭ كلۋبىن قۇرۋ يدەياسىن ويلاپ جٷردٸم. كلۋبتىڭ «ينابات» دەگەن اتاۋى كەزدەيسوق الىنعان جوق. ٶيتكەنٸ كلۋبتىڭ ماقساتى - ۇلتتىق دٷنيەتانىم, حالىقتىق تەربيە نەگٸزٸندە تەربيەلەۋ جەنە وقىتۋ. ەرٸپتەستەرٸم باستامانى قۋانىشپەن قولداپ, ەيەلدەر جاماعاتىمەن جۇمىس جاسايتىن «ينابات» ەيەلدەر كلۋبىنىڭ ەرەجەسٸ, ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸ ەزٸرلەندٸ. بٸز وسى ٸسكە قۇلشىنا كٸرٸسٸپ كەتتٸك.
قازان ايىنان باستاپ بٸز ايىنا ەكٸ رەت كلۋب مٷشەلەرٸن جيناپ, ولارمەن ەيەلدەردٸ قازٸرگٸ قوعامدا ەلەۋمەتتەندٸرۋگە باعىتتالعان ٸس-شارالار ٶتكٸزە باستادىق. وسىنداي بيٸك ماقساتتاردى الدىمىزعا قويعانىمىز بٸر جاعىنان سىرتتاي كٶز تارتاتىن شىعار. ال شىن مەنٸندە, ەر كەزدەسۋ قىزدار ٷشٸن دە, بٸز ٷشٸن دە قايتالانباس قۋانىش سەتٸ بولادى. كلۋبتىڭ العاشقى كەزدەسۋٸ قازان ايىندا ٶتتٸ. بۇل - ەيەلدەر تورت پٸسٸرۋدٸ ٷيرەنگەن كۋلينارلىق شەبەرلٸك سىنىبى بولدى.تورتتارىمىز ٶتە دەمدٸ بولىپ شىقتى, ٷيدەگٸ تۋعان-تۋىستارىمىزعا دەم تاتتىرۋعا دا جەتتٸ. شەبەرلٸك سىنىبىنا قاتىسۋشى مادينا: «وسىنداي كەزدەسۋدٸ ۇيىمداستىرعاندارىڭىز ٷشٸن العىس ايتامىن. ٷيدە وتىرعان ەيەلدەر ٷشٸن بۇل ٷلكەن قولداۋ. مەن ٷيدە وتىرعاندا, تورت دايىنداپ, كەيدە ونى ساتۋشى دا ەدٸم. سٸزدەرمەن قاۋىشىپ, سۇحباتتاسىپ, كەزدەسكەنٸمە قۋانىشتىمىن» دەدٸ.
سەتتٸ كەزدەسۋدەن قاناتتانعان بٸزدەر تاعى دا بٸر شەبەرلٸك سىنىبىن ٶتكٸزدٸك. ول ساباقتا مەحەندي (مەندي) – دەنەگە قىنامەن ٶرنەك سالۋ ٶنەرٸن ٷيرەندٸك. قىنامەن ٶرنەك سالۋ دەستٷرٸ اراب ەلدەرٸندە عانا ەمەس, كٶنە مىسىر جەنە ٷندٸ ٶركەنيەتٸ كەزٸندە بەلگٸلٸ بولعان ەكەن. ەۋەلٸ ٶرنەكتەر دەگەن سالت سۋرەتٸ رەتٸندە سالىنسا, كەيٸننەن ەشەكەي رەتٸندە قولدانىلعان. بٷگٸنگٸ كٷنٸ مەحەندي ٶنەرٸ ٶزٸنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتقان جوق. تانىمال ەشەكەي بولىپ وتىر. قازٸرگٸ زامان قىزدارى نەگٸزٸنەن قولدارىن ٶرنەكتەيدٸ. شەبەر اناستاسييا شەكٸرتتەرٸنە سۋرەت سالۋدىڭ پرينتسيپتەرٸن, قولعا ٶرنەك سالۋدىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن, مەحەنديدٸڭ نەگٸزگٸ موتيۆتەرٸن تٷسٸندٸردٸ. كەسٸبي شەبەردٸڭ جۇمىسىن باقىلاي وتىرىپ, قىزدار بٸر-بٸرلەرٸنٸڭ قولدارىنا ٶزدەرٸ سۋرەت سالا باستادى. دەرٸس سوڭىندا بارلىق قاتىسۋشىعا سەرتيفيكاتتار تابىس ەتٸلدٸ. ەندٸ ولار شەبەرلٸكتەرٸن قۇربىلارىنا جەنە تۋىستارىنا كٶرسەتە الادى. ايتپاقشى, ولار بۇعان دەيٸن تورت پٸسٸرۋ شەبەرلٸك سىنىبىنا قاتىسقاندارى جٶنٸندە سەرتيفيكاتتار العان ەدٸ. «ينابات» ەيەلدەر كلۋبىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ەرقايسىسى كٶڭٸلدەرٸ ۇناتقان شەبەرلٸك داعدىلارىن ٷيرەنە الاتىن وسىنداي كۋرستاردىڭ بولعانىنا ٶتە قۋانىشتى.
بولاشاقتا باسسەيندە سپورت ٸس-شارالارىن ٶتكٸزۋ, شىعىس بيلەرٸنە, ارت-تەراپيياعا, ماكيياج جاساۋعا, قۇراق كٶرپە جەنە ت.ت. ٷيرەتۋ جۇمىستارى, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸمەن, تەولوگتارمەن جەنە پسيحولوگتارمەن كەزدەسۋلەر جوسپارلاندى.
كلۋب جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ - قازاق ۇلتىنىڭ سالت-دەستٷرلەرٸن زەرتتەۋ. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز - بويجەتكەندەردٸڭ ۇلتتىق مەدەنيەتكە, حالىقتىڭ تاريحىنا سٷيٸسپەنشٸلٸك سەزٸمٸن دارىتۋ. بٸزدٸڭ ەجەلەرٸمٸز قارا كيٸم كيمەگەنٸن, ەشقاشان راديكالدى دٸني كٶزقاراستاردى ۇستانباعانىن سانالارىنا سٸڭٸرۋ.
كلۋبتىڭ ەرەجەسٸنە سەيكەس وعان يسلام كانوندارىن ۇستانعان ەر بويجەتكەن مٷشە بولا الادى. ەرينە, دەستٷرلٸ ەمەس اعىمدارعا ەرگەن قىزدارىمىزعا دا ٷلكەن نازار اۋدارامىز.ٶيتكەنٸ, ولار باسقالاردان گٶرٸ كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلگەندٸ قاجەت ەتەدٸ. كٷننەن-كٷنگە ولاردىڭ جاقسى,اقجارقىن قىزدار ەكەنٸنە كٶزٸم جەتٸپ كەلەدٸ. ولار كٶبٸنەسە ٶمٸردٸڭ قيىن جاعدايلارىندا اقيقاتتى ٸزدەستٸرە وتىرىپ, كۋلتتەردٸڭ تورىنا تٷسكەندەر. ولار تىعىرىقتان ٶزدٸگٸنەن شىعا المايتىن جاعدايدا بولادى.
كەيدە ادامعا دوس-جاراندار ورتاسىندا وتىرىپ, ٸشٸندەگٸسٸن اقتارىپ ايتقانى دا جەتكٸلٸكتٸ. بٸزدٸڭ قامقورىمىزداعى قۇربىلارىمىز ٷشٸن كلۋب وسىنداي ورتا بولىپ تابىلادى. بٸر جاقسىسى, ساباقتار كەزٸندە قىزدار اشىلىپ, ٶزدەرٸنٸڭ تابىستارىن, ەۋەستەنەتٸن ٸستەرٸن ايتادى, جاقسى ەستەلٸكتەرٸمەن بٶلٸسەدٸ. ولاردىڭ مەيٸرٸمدٸ كٶزدەرٸ, اشىقتىعى دٸنگە بەرٸلگەندٸكتەرٸن, جاقسىلىق جاساۋعا دايىن ەكەندٸكتەرٸن كٶرسەتەدٸ. وسىعان ٶتە قۋانامىن.
«ينابات» ەيەلدەر كلۋبىندا پاۆلودار قالاسى مۇسىلمان ەيەلدەرٸنٸڭ باسىن قوسىپ, بٸرٸكتٸرۋگە قول جەتكٸزدٸك.ولاردىڭ كٶبٸنٸڭ كٷيەۋلەرٸ قازٸر تەرروريزمدٸ ناسيحاتتاعاندارى ٷشٸن جازالارىن ٶتەۋدە. بۇل ٶمٸر شىندىعى, قيىن جاعداي. ەر قىز - ٷمٸتتەرٸ الدانعان جەكە تاعدىر يەلەرٸ. ولاردىڭ ۇستانعان دٸندەرٸنە ەشقاشان ارالاسپايمىز, ٶيتكەنٸ بۇل - ولاردىڭ تاڭداۋى. دەگەنمەن دە ولار دەستٷرلٸ دٸندٸ سىنايتىنداي پٸكٸرلەر ايتۋدى ٶزدەرٸ باستاسا, بۇل جاقىندا عانا پايدا بولعان اعىم دەپ جۇمسارتىپ تٷسٸندٸرەمٸز. ال دەستٷرلٸ دٸننٸڭ مىڭداعان جىلدار تاريحى بار عوي.
جىلى, بەيرەسمي جاعدايدا قۇربىلارىمىزدى ەر تٷرلٸ يكەمدٸلٸك داعدىلارىنا ٷيرەتەمٸز, سان الۋان تەحنيكالاردى يگەرۋگە كٶمەكتەسەمٸز. وقىتۋ جەنە قارىم-قاتىناس جاساۋ بارىسىندا قىزدارىمىز ٶزدەرٸنە ۇنايتىن ٸس تابادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز.
قازٸر بٷكٸل ۇجىم بولىپ ورتاق ٸسٸمٸز - «ينابات» كلۋبىنىڭ قىزمەتٸنە ارالاسامىز. جۇمىستىڭ جاڭا نىساندارىن, كلۋبتىڭ مٷشەلەرٸ - قىزدارمەن جەنە ەيەلدەرمەن ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ بەلسەندٸ ەدٸستەرٸن ۇدايى تالدايمىز. ٶيتكەنٸ بٸز كٶپ جاعدايدا قامقورلىعىمىزداعى قۇربىلارىمىزدىڭ بٷكٸل وتباسىمەن جۇمىس ٸستەيمٸز, سوندىقتان دا ولار بٸزگە جاقىن, تۋىس سيياقتى بولىپ كەتتٸ. ولاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ – قيىن جاعدايدىڭ قۇربانى بولعاندار. ولارمەن ٶتكٸزگەن ەر كەزدەسۋدە وتباسىنىڭ تراگەديياسىمەن بەتپە-بەت كەلەسٸڭ. بٸزدٸڭ ەر كەزدەسۋٸمٸز – ولاردىڭ ساناسىنا وڭ ىقپال ەتۋگە جاسالعان تالپىنىس. جەنە وسىعان قولىمىز جەتسە, ٷلكەن قاناعاتتانارلىق سەزٸمدە بولاسىڭ. ەربٸر «قارا كيٸم جامىلعان مەنٸڭ قىزىم» قاراڭعىلىقتان شىعىپ, قالىپتى ٶمٸرگە ورالاتىنىنا سەنەمٸن.
گٷلناز رازدىقوۆا,
پاۆلودار وبلىسى دٸن ٸستەرٸ باسقارماسىنىڭ كونفەسسيياارالىق قارىم-قاتىناستاردى تالداۋ جەنە دامىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى
