قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ جيناقتارى قىتاي, اراب تٸلدەرٸندە جارىق كٶرەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
22 قازاندا استانادا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا مەن «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسىنا قاتىسۋعا نيەت بٸلدٸرگەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ «ۇلتتار باسپاسى», سونداي-اق ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە بٸلٸم ورتالىعى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
كەلٸسٸم اياسىندا سەرٸكتەستەر قازاقستان تاراپىنا قازٸرگٸ قازاق ەدەبەتيەتٸنٸڭ ٷزدٸك ٷلگٸلەرٸن قىتاي, اراب تٸلدەرٸنە اۋدارۋعا, سونىمەن قاتار ونى باسپادان شىعارىپ, تاراتۋعا جەردەمدەسەدٸ.
ۇلتتار باسپاسى – قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋدارماعا ماماندانعان ارناۋلى مەملەكەتتٸك ۇيىمى. ول جىل سايىن قىتايدا تۇراتىن 56 ەتنوستىڭ تٸلٸندە جالپى تيراجى 20 ميلليون داناعا دەيٸن مىنعا جۋىق كٶركەم ەدەبيەتتٸ باسپاعا دايارلايدى. 1953 جىلدان بەرٸ باسپانىڭ قازاق رەداكتسيياسى جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ.
ال, ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە بٸلٸم ورتالىعى – اراب تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸن كەڭٸنەن ناسيحاتتاپ, مىسىر جەنە باسقا ەلدەر اراسىندا مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى نىعايتۋمەن اينالىساتىن بەدەلدٸ ۇيىمداردىڭ بٸرٸ. ورتالىقتىڭ 25 ەلدە ٶكٸلدٸگٸ بار.
قازاقستان تاراپىنان مەموراندۋمعا قول قويعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييانىڭ حاتشىسى ايدا بالاەۆا قازاقستان پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان جوبانىڭ ايرىقشا ماڭىزى مەن جوعارى مەرتەبەسٸنە توقتالدى. قازاق پروزاسى مەن پوەزيياسىنىڭ تاڭدامالى جيناعى وسىنداي اۋقىمدا شىعارىلۋى العاش رەت. انتولوگييا بۇۇ-نىڭ 6 تٸلٸندە جارىق كٶرٸپ, اعىلشىن, اراب, قىتاي, يسپان, ورىس جەنە فرانتسۋز تٸلدەرٸندە سٶيلەيتٸن ەلدەرگە تەگٸس تاراتىلادى.
ٶز كەزەگٸندە قحر ۇلتتار باسپاسىنىڭ ورىنباسارى, گاو لي حانىم قىتاي تارابى باسىلىمنىڭ ساپاسىن قامتاسىز ەتۋ ٷشٸن بار بٸلٸمدەرٸ مەن تەجٸريبەسٸن جۇمسايتىنىنا سەندٸردٸ. گاو لي حانىمنىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتار باسپاسى ٷشٸن ەلەمگە ەيگٸلٸ ٸرٸ باسپالارمەن بٸرگە وسىنداي اۋقىمدى جوباعا قاتىسۋ – ٷلكەن مەرتەبە.
ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە بٸلٸم ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى حەمدان يبراگيم انتولوگييانى اۋدارۋ, باسىپ شىعارۋ بارىسىندا اراب ەلەمٸ مەن قازاقستان اراسىندا ەكٸجاقتى مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار نىعايىپ, قازاقستان مەن ەگيپەتتٸڭ ىنتىماقتاستىعى ارتا تٷسەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
ايتا كەتسەك, قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ وزىق ٷلگٸلەرٸنٸڭ جيناعى بۇۇ-نىڭ 6 تٸلٸنە (اعىلشىن, اراب, يسپان, قىتاي, ورىس, فرانتسۋز تٸلدەرٸنە) اۋدارۋ «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسى اياسىندا جٷزەگە اسىرىلىپ وتىر. جوبا, ٶز كەزەگٸندە, قازاقستان پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆ ۇسىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قۇرامداس بٶلٸگٸ سانالادى. جوبانىڭ ماقساتى – ەلەمگە قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ, مۋزىكا جەنە بەينەلەۋ ٶنەرٸنٸڭ, حورەوگرافيياسىنىڭ, كينو جەنە تەاتر سالاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارداعى جەتٸستٸكتەرٸن كٶرسەتۋ. جوبا اياسىندا قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ قوس انتولوگيياسى باسپاعا ەزٸرلەنٸپ جاتىر. ولار – «قازٸرگٸ قازاق پروزاسىنىڭ انتولوگيياسى» جەنە «قازٸرگٸ قازاق پوەزيياسىنىڭ انتولوگيياسى». ەر انتولوگييانىڭ كٶلەمٸ – 600 بەت, ەرقايسىسىنا 30 اۆتوردان ەنەدٸ. انتولوگييانىڭ قۇرىلىمى مەن مازمۇنى قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا ٶتكەن ارنايى جيىندا بەكٸتٸلدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا جوبانىڭ باستى سەرٸكتەستٸكتەرٸ انىقتالىپ, كەلٸسسٶزدەر اياقتالا كەلدٸ. مەسەلەن, جيناقتىڭ اعىلشىن تٸلٸندەگٸ نۇسقاسىن دايارلاۋعا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپاسى اتسالىسسا, يسپان تٸلٸندەگٸسٸ يسپانييانىڭ مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ جەنە سەرۆانتەس ينستيتۋتى, فرانتسۋز تٸلٸندەگٸسٸ پاريج مەريياسى مەن فرانتسييانىڭ ۇلتتىق كٸتاپ ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن دايىندالادى. انتولوگييانىڭ ورىس تٸلٸندەگٸ نۇسقاسىن مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپا ٷيٸ, قىتاي تٸلٸندەگٸسٸن – قحر ۇلتتار باسپاسى, ال اراب تٸلٸندەگٸسٸن ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە بٸلٸم ورتالىعى اۋدارىپ, باسىپ شىعارۋعا جەردەمدەسەدٸ. قازاقستان تاراپىنان جوبانى «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورى جٷزەگە اسىرادى.
