قانداستارعا جەر نەگە جالعا بەرٸلمەيدٸ?

قانداستارعا جەر نەگە جالعا بەرٸلمەيدٸ?

جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسىندا «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى دەۋرەن قۋات قانداستارعا جەر نەگە جالعا بەرٸلمەيتٸنٸن, ساتىلمايتىنىن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«قانداستارعا جەردٸڭ جالعا بەرٸلمەۋٸ, ساتىلماۋى تۋرالى مينيستر مىرزا تٷسٸنٸكتەمە بەرە كەتۋٸ كەرەك ەدٸ. بۇل - اشىنا ايتاتىنداي ەڭگٸمە ەمەس. سەبەبٸ, قانداس دەگەنٸمٸز – ۋاقىتشا ستاتۋس. بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە شەتەلدەن كەلگەن ەتنيكالىق قازاقتارعا, ٶزٸمٸزدٸڭ باۋىرلارىمىزعا ازاماتتىق بەرەمٸز, بٸر جىلدان كەيٸن ازاماتتىق العان قانداستار قازاقستان ازاماتىنا تيەسٸلٸ بارلىق مٷمكٸندٸكتەرگە يە بولادى. مۇنى مەن ەدەيٸ قاداپ ايتقىم كەلەدٸ, نەگە دەسەڭٸز, وسى جەر كوميسسيياسىنىڭ وتىرىسىنان كەيٸن «قانداستارعا جەر بەرٸلمەيدٸ ەكەن, قانداستاردى كەۋدەسٸنەن يتەرٸپ وتىر» دەگەن سٶز شىعىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە تٷرلٸ پٸكٸرلەر بولۋى ىقتيمال. سوندىقتان, مەسەلەنٸڭ باسىن اشىپ العان دۇرىس دەپ ويلايمىن», - دەدٸ ول جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسىندا. 

بۇل رەتتە سپيكەر ەتنيكالىق قازاقتارعا ازاماتتىق بەرۋ جولدارىن جەڭٸلدەتۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. 

«ەكٸنشٸ مەسەلە, جەر مەسەلەسٸمەن كٶپتەن شۇعىلدانىپ جٷرگەن ازاماتتار جينالىستا وتىر. دەي تۇرعانمەن, بٸز اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ مەسەلەلەرٸنە تەرەڭدەپ بارا المايمىز. جەردٸ پايدالانۋدىڭ بارلىق تەتٸكتەرٸن شەشۋ ٷشٸن فەرمەرلەرمەن, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن ادامدارمەن ىمىراعا كەلۋٸمٸز كەرەك دەپ ويلايمىن. ولاردى كٶبٸرەك تىڭداۋىمىز كەرەك. الداعى وتىرىستارىمىزدا ونلاين بايلانىستار جاساۋ كەرەك شىعار. بٸراق ول ەكٸمدٸك تاراپىنان بولماۋى كەرەك. ەكٸمدٸك ادامدارىنىڭ بٸرەۋدٸ دايىنداپ, وسىلاي سٶيلە, بٸزدە بەرٸ جاقسى دەپ ايتقانى كەرەك ەمەس. بٸزگە كٷندەلٸكتٸ مەسەلەنٸ كٶرٸپ جٷرگەن فەرمەرلەردٸڭ, ديقانداردىڭ نەمەسە مالشىلاردىڭ سٶيلەگەنٸ كەرەك, ولار مەسەلەنٸ شەشۋ جولدارىن ۇسىنا الادى», - دەيدٸ باس رەداكتور. 

ٷشٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە سپيكەر جالعا بەرٸلەتٸن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸندەگٸ تاريحي ەسكەرتكٸشتەردٸ ەرەكشە قورعاۋعا الۋدى ۇسىندى. 

«مىسالى, قاپال-اراساندا بايانجٷرەك جازبالارى بار, تاڭبالى تاس بار, ماڭعىستاۋدا ساندىقتاستار جاتىر, التايدا, ارقادا قانشاما ەسكەرتكٸشكە تولى جەرلەر بار. وسى ەسكەرتكٸشتەر جالعا الاتىن جەرگە كٸرەتٸن بولسا, جالعا الۋشىلار وعان تاريحي ەسكەرتكٸش, قورىق دەپ قارامايدى, مال شارۋاشىلىعىنىڭ ىڭعايىنا پايدالانا بەرەدٸ. سوندىقتان مەملەكەت بولاشاقتا جالعا بەرٸلەتٸن جەرلەر ٸشٸندە تاريحي ەسكەرتكٸشتەر مەن ەرەكشە مەنٸ بار جەرلەر بولسا, قورعاۋعا الۋى كەرەك», - دەدٸ دەۋرەن قۋات.