قانداستار قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانداي پايدا ەكەلەدٸ – ساراپشى پٸكٸرٸ

قانداستار قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانداي پايدا ەكەلەدٸ – ساراپشى پٸكٸرٸ

قازاقستانعا كٶشكەن قانداستاردىڭ 62,7 پايىزى ەڭبەككە قابٸلەتتٸ جاستا. بۇل تۋرالى س. سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى قايرات بوداۋحان ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«قانداستاردى مەملەكەت بيۋدجەتٸنە ارتىق سالماق پەن قوعامداعى دەسترۋكتيۆتٸ كٷش دەگەن كٶزقاراستى ٶزگەرتەتٸن ۋاقىت جەتتٸ. موڭعولييانىڭ, قىتاي مەن ٶزبەكستاننىڭ قازاقتارى كٶبٸنەسە دەستٷرلٸ شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋ داعدىلارى مەن تەسٸلدەرٸن ساقتاپ قالدى. شەتەلدەگٸ قازاقتاردىڭ تۇراتىن ەلدەرٸندە تيتۋلدىق ۇلت بولماۋى جەنە مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ تٷرلٸ شارالارىنا باسىمدىق تٷردە يەلٸك ەتپەۋٸ ولاردى ەكونوميكالىق بەلسەندٸ بولۋعا جەنە ەل-اۋقاتتى ارتتىرۋدىڭ ٶزٸندٸك ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋعا جەتەلەدٸ», - دەدٸ قايرات بوداۋحان «وتانداستار قورى» كەاق جانىنداعى قوعامدىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا. 

بۇل جاعداي شەتەلدٸك قازاقتار اراسىندا نەگٸزٸنەن ٶزدەرٸنٸڭ ٸشكٸ رەسۋرستارىنا جەنە كەسٸپكەرلٸك ەلەۋەتتٸ ٸسكە اسىرۋدىڭ ٶز مٷمكٸندٸكتەرٸنە سٷيەنۋگە دەگەن كٶزقاراستار جٷيەسٸن قالىپتاستىردى. قانداستار مەكەندەگەن ەلدەردەگٸ كەسٸپكەرلٸك باستاماشىلىق پەن ەكونوميكالىق دەربەستٸك ەرەكشەلٸكتەرٸنە سەيكەس, شەتەلدٸك قازاقتار بەسەكەلەستٸك ورتا مەن بيزنەس-باستامالارىن ٸسكە اسىرۋعا بۇرىننان داعدىلى جەنە ىنتالى. 

ەلگە كەلگەن قانداستاردىڭ 62,7 پايىزى - ەڭبەككە قابٸلەتتٸ جاستاعىلار, 30,7 پايىزى – جاسٶسپٸرٸمدەر مەن بالالار, تەك 6,6 پايىزى عانا – زەينەت جاسىنداعىلار بولىپ وتىر. بۇل مەملەكەت ٷشٸن ەڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸ حالىق بولىپ ەسەپتەلەدٸ.

«قانداستار - قوعامدىق يگٸلٸكتەردٸڭ ٶندٸرۋشٸلەرٸ. ولاردىڭ ەڭبەگٸن, ەسٸرەسە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن» ٸلگەرٸ جىلجىتۋدا قولدانۋعا بولادى. قانداستاردىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا قوساتىن ٷلەسٸ رەتٸندەگٸ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸن جالپى قوسىلعان قۇن تٷرٸندە قاراستىرساق, ەڭبەككە قابٸلەتتٸ 100 مىڭ قانداس تەك اۋىل شارۋاشىلىعىندا عانا جۇمىس ٸستەيدٸ دەپ بولجاساق, بەس جىل ٸشٸندە ەلەۋەتتٸ تٷردە 771 ملرد تەڭگە جالپى قوسىلعان قۇن مٶلشەرٸندە تابىس ەكەلەدٸ. وسىلايشا, تەك قانا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن بٸر قانداس جىل سايىن قازاقستان ەكونوميكاسىنا 2,9 ملن تەڭگە تابىس ەكەلەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ق. بوداۋحان.

ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا دا, ەكونوميكانىڭ باسقا دا سەكتورلارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قانداس ورتا ەسەپپەن جىل سايىن قازاقستان ەكونوميكاسىنا 4,8 ملن تەڭگە ەكەلە الادى. بۇدان بٶلەك, حالىقتىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى تۇتىنۋشىلىق نارىقتىڭ ٶسۋٸن ەسكەرۋ قاجەت.

«سونىمەن بٸرگە, قانداستار اعىنىنىڭ رەسپۋبليكاعا ٷلەسٸ تەك ەكونوميكالىق ەسەرلەرمەن عانا شەكتەلمەيتٸنٸ انىق. ونىڭ رۋحاني, مەدەني جەنە ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ قالىپتاسۋىنا قوسىپ جاتقان ٷلەسٸ باعا جەتپەس. ونى ەش تسيفرمەن ەسەپتەۋگە بولمايدى», - دەدٸ ق. بوداۋحان.