يران اقش-پەن اراداعى قىسقا مەرزٸمدٸ تەڭٸزدەگٸ شيەلەنٸستٸ بەسەڭدەتۋ كەزەڭٸن تيٸمدٸ پايدالانىپ, ازييا ەلدەرٸنە شامامەن 6 ميلليارد دوللاردىڭ مۇنايىن ەكسپورتتاعان. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, وسى ارالىقتا ەلدەن 70 ميلليون باررەلگە جۋىق مۇناي جٶنەلتٸلگەن, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ەنەرگەتيكا نارىعىن باقىلايتىن حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, ەكسپورتقا دايىن تۇرعان 20-عا جۋىق يراندىق سۋپەرتانكەر شەكتەۋلەر ۋاقىتشا جەڭٸلدەگەن سەتتە بٸردەن تەڭٸزگە شىققان. جٷكتەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ قىتاي باستاعان شىعىس ازييا مەملەكەتتەرٸنە باعىتتالعان.
ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنان باستاپ سپۋتنيكتٸك باقىلاۋ جٷيەلەرٸ مالايزييانىڭ شىعىسىنداعى تەڭٸز ايماعىنا بٸرنەشە الىپ تانكەردٸڭ شوعىرلانعانىن تٸركەگەن. العاشقىلاردىڭ قاتارىندا Diuna, Hero 2 جەنە Sonia 1 كەمەلەرٸ بولسا, كەيٸن ولارعا Stream تانكەرٸ قوسىلعان.
زەرتتەۋدە ايتىلعانداي, اقش قىسىمدى قايتا كٷشەيتٸپ, يران مۇنايىنىڭ ەكسپورتىنا شەكتەۋلەر ەنگٸزگەن جاعدايدا مۇنداي كٶلەمدەگٸ تابىس تەگەران ٷشٸن اسا ماڭىزدى سانالادى.
مۇنايدى ٶتكٸزۋ ٷشٸن يران بۇرىننان قولدانىلىپ كەلە جاتقان لوگيستيكالىق سحەمالاردى قايتا ٸسكە قوسقان. تانكەرلەر الدىمەن مالايزييا اۋماعىنان تىس ورنالاسقان ارنايى تەڭٸز رەيدٸنە بارادى. بۇل ايماق پارسى شىعاناعى مەن قىتاي اراسىنداعى نەگٸزگٸ ترانزيتتٸك نٷكتەلەردٸڭ بٸرٸ سانالادى.
دەل وسى جەردە مۇناي بٸر كەمەدەن ەكٸنشٸ كەمەگە قۇيىلادى. كٶپ جاعدايدا قابىلداپ الاتىن كەمەلەر باسقا ەلدەردٸڭ تۋىن پايدالانادى جەنە قوزعالىسىن باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن اۆتوماتتى سەيكەستەندٸرۋ جٷيەلەرٸن ەدەيٸ ٶشٸرٸپ تاستايدى. سونىڭ ارقاسىندا ناقتى باعىتتى باقىلاۋ ايتارلىقتاي قيىندايدى.
مالايزييا ماڭىندا قايتا تيەۋدەن ٶتكەن مۇناي كەيٸن قىتايدىڭ شاندۋن پروۆينتسيياسىنداعى تەۋەلسٸز مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنا جەتكٸزٸلەدٸ.
بۇل كەسٸپورىندار يراندىق شيكٸزاتتى حالىقارالىق نارىق باعاسىنان تٶمەن قۇنمەن ساتىپ الىپ, ەسەپ ايىرىسۋدى دوللارسىز جٷيە ارقىلى, نەگٸزٸنەن يۋانمەن جٷرگٸزەدٸ.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, دەل وسى كٶپساتىلى لوگيستيكالىق جەلٸ اقش-تىڭ باقىلاۋ ورگاندارىنا مۇنايدىڭ ناقتى قوزعالىسىن انىقتاۋدى قيىنداتادى. نەتيجەسٸندە سانكتسييالاردى تولىق كٶلەمدە ٸسكە اسىرۋ مٷمكٸن بولماي وتىر.
ەنەرگەتيكا نارىعىن زەرتتەۋشٸلەر يراننىڭ اشىلعان مٷمكٸندٸكتٸ ٶتە جىلدام پايدالانعانىن اتاپ ٶتەدٸ.
17 ماۋسىمدا اقش-پەن اراداعى شيەلەنٸستٸ ۋاقىتشا تٶمەندەتۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم جاسالعاننان كەيٸن چاباحار پورتى مەن پارسى شىعاناعىنداعى تەرمينالداردا الدىن الا تيەلٸپ تۇرعان تانكەرلەر بٸردەن ٷندٸ مۇحيتى ارقىلى شىعىس ازييا باعىتىنا بەت العان.
بۇل كەمەلەر حالىقارالىق ساراپشىلار اراسىندا «كٶلەڭكەلٸ فلوت» نەمەسە «ەلەس فلوت» دەگەن اتاۋمەن بەلگٸلٸ. ولار ورمۋز بۇعازىن اينالىپ ٶتەتٸن چاباحار باعىتىن پايدالانۋ ارقىلى ەكسپورت كٶلەمٸن بٸرنەشە جىلدىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ جوعارى دەڭگەيگە دەيٸن جەتكٸزگەن.
تانكەرلەردٸڭ قوزعالىسىن باقىلايتىن جٷيەلەردٸڭ سوڭعى مەلٸمەتٸنە سەيكەس, ماۋسىمنىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىندا يران قىتاي باعىتىنا شامامەن 50 ميلليون باررەل مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن جٶنەلتكەن.
مۇنداي كٶرسەتكٸش سوڭعى جىلدارداعى رەكوردتىق دەڭگەي رەتٸندە باعالانىپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كٶلەم يراننىڭ قىتايعا بۇرىن بٸر اي ٸشٸندە ەكسپورتتايتىن مۇناي مٶلشەرٸنە شامالاس. بۇعان دەيٸن مۇنداي كٶرسەتكٸشتەر ەسكەري شيەلەنٸس كٷشەيمەي تۇرعان كەزەڭدە عانا تٸركەلگەن.
