ينتەرنەت - راديكالدى يدەيانىڭ تارالۋ كٶزٸ

ينتەرنەت - راديكالدى يدەيانىڭ تارالۋ كٶزٸ

قازٸرگٸ تاڭدا قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان ەلەۋلٸ قاۋٸپ – جاستاردىڭ سالافيلٸك اعىمعا اربالۋى. سەبەبٸ عالامتور جەلٸسٸنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ سالافيزم يدەولوگيياسىنىڭ كەڭٸنەن تارالۋىنا تيٸمدٸ جاعداي تۋعىزۋدا.

عالامتور جەلٸسٸ ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتارىن, ەسٸرەسە جاستاردى تۋرا جولدان تايدىراتىن سالافيزم اعىمىنىڭ نەگٸزگٸ قۇرالىنا اينالدى. ولار تٷرلٸ «Facebook», «Vkontakte» جەنە ت.ب. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە ٶز يدەولوگييالارىن دەرٸپتەيتٸن اۋديو جەنە بەينە ۋاعىزدار, ماقالالار, موتيۆاتورلىق پوستتاردى كەڭٸنەن جارييالاۋ ارقىلى ٶز يدەولوگييالارىن تاراتۋدا.

سالافيزم يدەولوگتارى عالامتور ەلەمٸندەگٸ «Scype», «Youtube» سەكٸلدٸ بەينەحوستينگتەردٸ پايدالانىپ, جاستارعا بەينە دەرٸستەر وقۋ ارقىلى ولاردىڭ راديكالدىق اعىمدارعا كٸرۋٸنە سەبەپكەر بولۋدا. سالافيزم اعىمىنىڭ ارباۋىنا تٷسكەن ادام مەملەكەتتٸڭ زايىرلى قاعيداتتارىنا, بيلٸك پەن دەستٷرلٸ دٸن ٶكٸلدەرٸنە قارسىلىق تانىتىپ, قوعامعا ايتارلىقتاي زييان كەلتٸرەتٸنٸ انىق. ال قوعامنىڭ بەلسەندٸ بۋىنى جاستار ارقىلى ٶز قاتارلارىن تولىقتىرىپ جاتقان سالافيزم ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٶزدەيتٸنٸ – ەل اراسىندا الاۋىزدىق تۋدىرىپ, ٶز مٷددەلەرٸنە قول جەتكٸزۋ.

سالافيلٸك باعىتتاعى سايتتار مەن پاراقشالار اگرەسسيۆتٸلٸگٸن بايقاتپاۋ ٷشٸن سوڭعى جىلدارى موتيۆاتورلارى مەن سۋرەتتەرٸنٸڭ ساپالىلىعىن ارتتىرۋدا. سەبەبٸ پسيحولوگييالىق زەرتتەۋلەر بويىنشا عالامتور وقىرمانى اقپاراتتى 90% كٶزبەن كٶرۋ ارقىلى قابىلدايدى. سالافيزم يدەولوگيياسىن ناسيحاتتايتىن سايتتاردا كەسٸبي پسيحولوگ ەرٸ بلوگەر ماماندار جۇمىس اتقاراتىندىعى اڭعارىلادى.

سوندىقتان قازٸرگٸ بەسەكەلەس قوعامدا دەستٷرلٸ حانافي باعىتىنداعى سايتتاردىڭ دا ساپاسى مەن كٶرنەكٸلٸگٸن جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋ – ۋاقىت تالابى. سونداي-اق, جاستار كٶپ شوعىرلاناتىن, الايدا ەزٸرگە سالافيزميدەولوگيياسى كٶپ تارالا قويماعان «ٸnstagram», «تwitter» سەكٸلدٸ زاماناۋي عالامتور جەلٸلەرٸندە دەستٷرلٸ دٸن مەن سالت-دەستٷردٸڭ قۇندىلىقتارىن دەرٸپتەيتٸن پاراقشالاردى مازمۇندى ماتەريالدارمەن تولىقتىرىپ, وتىرۋ ارقىلى وقىرماندار سانىن ارتتىرىپ, ماعىنالى جارييالانىمداردى ەنگٸزٸپ وتىرۋ قاجەت. سوندا سالافيلٸك يدەولوگتاردىڭ «facebook», «vkontakte» جەلٸلەرٸندەگٸدەي بەلسەندٸلٸكتەرٸنٸڭ «instagram», «twitter» جەلٸلەرٸندە ورىن الۋىنا تويتارىس بەرۋگە بولادى.

ەلٸمٸزدٸڭ ەرٸ قاراي دامۋى تٸكەلەي جاستارعا بايلانىستى بولعاندىقتان, جاستاردىڭ رۋحاني دەڭگەيٸ مەن ساۋاتتىلىعىنا باسا مەن بەرۋ ماڭىزدى. سوندىقتان جاستاردىڭ دٸني ساۋاتىن جەتٸلدٸرۋ جۇمىستارىن تەك قانا بٸلٸم بەرۋ وشاقتارىمەن شەكتەپ قويماي, ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن كٶپ ارنايتىن عالامتوردى قۇندى دا باي, عيبراتتى دا تاعىلىمدى باعدارلامالارمەن تولىقتىرۋ قاجەت.

سالافيزم يدەولوگيياسىنا قارسى تٶتەپ بەرەتٸن ۇلتتىق يدەولوگييانى جانداندىرۋ – ۋاقىت تالابى. سوندىقتان سالت-دەستٷرلەر مەن ۇلتتىق يدەولوگييانىڭ حانافي مەزھابىمەن ساباقتاسىپ جاتقانىن جاستار اۋديتورييالارىندا كەڭٸنەن تٷسٸندٸرگەن تيٸمدٸ. سالافيزم اعىمىمەن كٷرەسٸپ جٷرگەن مامانداردىڭ جۇمىس قابٸلەتٸ مەن كەسٸبي دەڭگەيلەرٸن ارتتىرۋدا, دەرٸستەر مەن سەمينارلار جيٸ ۇيىمداستىرىلسا نۇر ٷستٸنە نۇر. سالافيزم يدەولوگيياسىنىڭ جاستاردىڭ اراسىنا تارالۋىنا توسقاۋىل قويۋدىڭ تاعى بٸر جولى – مەملەكەت تاراپىنان ۇلتتىق-مەدەني يدەولوگييانى كٷشەيتۋ.

جاستاردى شەتٸن كٶزقاراستى سالافيزم يدەولوگيياسىنان ساقتاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەلباسىمىز ن.ە.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتٸڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىندا جاستاردى ۇلتتىق دەستٷردٸ ارداقتاپ, دەستٷرگە ساي دٸني سانا قالىپتاستىرۋعا ٷندەۋ ارقىلى كٶرسەتكەن بولاتىن.

دٸني ساۋاتىنىڭ كەمشٸندٸگٸنەن كەيبٸر جاستار قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا تىيىم سالىنعان اعىمداردىڭ دەرٸستەرٸن تىڭداعانى نەمەسە اقپاراتتارمەن بٶلٸسكەنٸ, ۇنادى دەپ تٷيمەشەكتٸ باسقانى ٷشٸن قۇزىرلى ورگاندارمەن زاڭ الدىندا جاۋاپقا تارتىلىپ وتىرعان جاعدايلار كەزدەسۋدە. جاستار اراسىنداعى مۇنداي كەلەڭسٸزدٸكتەردٸڭ الدىن-الۋ ٷشٸن عالامتور جەلٸلەرٸندە دٸن سالاسىنداعى كەسٸبي مامانداردىڭ بەلسەندٸ جۇمىس اتقارۋ قاجەتتٸلٸگٸ ارتىپ وتىر.

جاھاندىق اقپاراتتىق كەڭٸستٸككە اينالعان عالامتور جەلٸلەرٸندە جاستاردىڭ كٶپتەپ شوعىرلانۋى زاماناۋي تالاپ دەسەك تە, ول كەي جاعدايدا جاستاردىڭ تٷرلٸ تەرٸس دٸني اعىمداردىڭ مەلٸمەتتەرٸمەن سۋسىنداپ, ەر تٷرلٸ اۋىتقۋلارعا ۇرىندىراتىن جول ەكەنٸن كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىنا سالعىمىز كەلەدٸ.

قالاباي گٷلناز بولاتقىزى,

قر دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترلٸگٸ دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ

ۇلت پورتالى